[ULPIANUS libro primo ad Sabinum. ] §28.1.20.prQui testamento heres instituitur, in eodem testamento testis esse non potest.
[울피아누스 《사비누스 주석》 제1권] 유언에 의해 상속인으로 지정되는 자는 동일한 유언에서 증인이 될 수 없다.
quod in legatario et in eo qui tutor scriptus est contra habetur: hi enim testes possunt adhiberi, si aliud eos nihil impediat, ut puta si inpubes, si in potestate sit testatoris.
수증자 및 후견인으로 지정된 자에 대해서는 이와 반대로 해석된다. 즉, 만일 다른 어떤 것도 그들을 방해하지 않는다면, 예컨대 미성년자이거나 유언자의 권력 아래에 있는 경우가 아니라면, 이들은 증인으로 채택될 수 있다.
§28.1.20.1Potestatis autem uerbum non solum ad liberos qui sunt in potestate referendum est, uerum etiam ad eum quem redemit ab hostibus, quamuis placeat hunc seruum non esse, sed uinculo quodam retineri, donec pretium soluat.
그런데 '권력'이라는 단어는 권력 아래에 있는 자녀들에게만 적용되는 것이 아니라, 적에게서 속량한 자에게도 적용된다. 비록 이 자가 노예가 아니며, 몸값을 지불할 때까지 어떤 결속에 의해 붙잡혀 있는 것에 불과하다는 견해가 통용된다 하더라도 그러하다.
§28.1.20.2Per contrarium quaeri potest, an pater eius, qui de castrensi peculio potest testari, adhiberi ab eo ad testamentum testis possit.
반대로, 진중특유재산에 관하여 유언을 할 수 있는 자의 아버지가, 그 자에 의해 유언의 증인으로 채택될 수 있는지 물어질 수 있다.
et Marcellus libro decimo digestorum scribit posse: et frater ergo poterit.
그리고 마르첼루스는 《학설휘찬》 제10권에서 그것이 가능하다고 쓰고 있으며, 따라서 형제 또한 가능할 것이다.
§28.1.20.3Quae autem in testamento diximus super prohibendis testimoniis eorum qui in potestate sunt, in omnibus testimoniis accipias, ubi aliquid negotii geritur, per quod adquiratur.
그런데 우리가 권력 아래에 있는 자들의 증언을 금지하는 것에 관하여 유언에서 말한 바는, 어떤 거래가 행해지고 그를 통해 무언가가 취득되는 모든 증언에 있어서 적용된다고 받아들여야 한다.
§28.1.20.4Ne furiosus quidem testis adhiberi potest, cum compos mentis non sit: sed si habet intermissionem, eo tempore adhiberi potest: testamentum quoque, quod ante furorem consummauit, ualebit et bonorum possessio ex eo testamento competit.
정신이상자 또한 제정신이 아니기 때문에 증인으로 채택될 수 없다. 그러나 만일 회복기가 있다면 그 시기에는 채택될 수 있다. 또한 정신이상에 이르기 전에 완성한 유언도 유효하며, 그 유언에 따른 유산점유가 인정된다.
§28.1.20.5Eum qui lege repetundarum damnatus est ad testamentum adhiberi posse existimo, quoniam in iudicium testis esse uetatur.
속주재물강청법에 따라 유죄 선고를 받은 자는 유언의 증인으로 채택될 수 있다고 나는 생각한다. 왜냐하면 그는 재판에서 증인이 되는 것이 금지되어 있기 때문이다.
§28.1.20.6Mulier testimonium dicere in testamento quidem non poterit, alias autem posse testem esse mulierem argumento est lex Iulia de adulteriis, quae adulterii damnatam testem produci uel dicere testimonium uetat.
여성은 유언에서는 증언할 수 없겠지만, 다른 경우에는 여성이 증인이 될 수 있다는 증거는 간통에 관한 율리우스법인데, 이 법은 간통으로 유죄 선고를 받은 여성이 증인으로 소환되거나 증언하는 것을 금지한다.
§28.1.20.7Seruus quoque merito ad sollemnia adhiberi non potest, cum iuris ciuilis communionem non habeat in totum, ne praetoris quidem edicti.
노예 또한 당연히 엄숙한 의식에 채택될 수 없다. 왜냐하면 그는 시민법의 참가를 온전히 갖지 못하며, 법무관 고시의 참가조차 갖지 못하기 때문이다.
§28.1.20.8Et ueteres putauerunt eos, qui propter sollemnia testamenti adhibentur, durare debere, donec suprema contestatio peragatur.
그리고 옛 법학자들은 유언의 엄숙한 의식을 위해 채택된 자들이 마지막 엄숙한 확인이 완료될 때까지 유지되어야 한다고 생각했다.
§28.1.20.9Non tamen intellegentiam sermonis exigimus: hoc enim diuus Marcus Didio Iuliano in teste, qui Latine non nouerat, rescripsit: nam si uel sensu percipiat quis, cui rei adhibitus sit, sufficere.
그러나 우리가 언어의 이해를 요구하는 것은 아니다. 왜냐하면 신군 마르쿠스는 라틴어를 알지 못하는 증인에 관하여 디디우스 율리아누스에게 다음과 같이 칙답했기 때문이다. 즉, 자신이 어떤 일을 위해 채택되었는지를 감각으로만이라도 지각한다면 그것으로 충분하다는 것이다.
§28.1.20.10Sed si detenti sint inuiti ibi testes, putant non ualere testamentum.
그러나 만일 증인들이 그곳에 억지로 붙잡혀 있었다면, 그들은 유언이 유효하지 않다고 생각한다.