Humanitext Reader

유스티니아누스 1세 · 학설휘찬 §27.9.13.pr-27.9.13.1

불모지 처분 제한과 채무 변제에 따른 악의의 항변

9271개 구절 중 4072번째 · 라틴어

요약

파울루스는 불모지라 하더라도 수확에 비례한 가격으로 매각할 수 있으므로 처분 제한의 예외가 되지 않는다는 칙답을 인용하고, 후견인이 착오로 토지를 매각하여 채무 변제에 사용한 경우 피후견인의 반환 청구에 대한 악의의 항변 적용 관계를 논한다.

[PAULUS libro singulari ad orationem diui Seueri. ] §27.9.13.prSi fundus sit sterilis uel saxosus uel pestilens, uidendum est, an alienare eum non possit.
[파울루스, 『신군 세베루스의 연설에 관하여』 단권] 토지가 척박하거나 돌이 많거나 역병이 도는 곳인 경우, 그것을 처분할 수 없는지 검토되어야 한다.
et imperator Antoninus et diuus pater eius in haec uerba rescripserunt: 'Quod allegastis infructuosum esse fundum, quem uendere uultis, mouere nos non potest, cum utique pro fructuum modo pretium inuenturus sit'. §27.9.13.1Quamquam autem neque distrahere neque obligare tutor pupillare praedium possit, attamen Papinianus libro quinto responsorum ait tutorem pupilli sine decreto praetoris non iure distrahere: si tamen, inquit, errore lapsus uendiderit et pretium acceptum creditoribus paternis pueri soluerit, quandoque domino praedium cum fructibus uindicanti doli non inutiliter opponitur exceptio pretium ac medii temporis usuras, quae creditoribus debentur, non offerenti, si ex ceteris eius facultatibus aes alienum solui non poterit. ego autem notaui: etsi solui potuerit, si tamen illae res saluae erunt, ex quarum pretio aeri alieno satisfieri potuit, dicendum est adhuc doli exceptionem obstare, si lucrum captet pupillus ex damno alieno.
그리고 안토니누스 황제와 그의 신성한 아버지는 다음과 같은 문언으로 칙답하였다. "그대들이 매각하고자 하는 토지가 불모지라고 주장하는 것은 우리를 움직일 수 없다. 왜냐하면 그것은 어쨌든 수확의 정도에 비례하여 가격이 매겨질 것이기 때문이다." 그러나 후견인은 피후견인의 토지를 처분할 수도 담보로 제공할 수도 없지만, 그럼에도 불구하고 파피니아누스는 『답변록』 제5권에서 피후견인의 후견인이 프라이토르의 결정 없이 법적으로 처분하는 것은 허용되지 않는다고 말한다. "하지만" 그가 말하기를, "만약 그가 착오에 빠져 매각하고 그 대금을 소년의 아버지의 채권자들에게 변제하였다면, 소유자가 언제든지 토지와 그 과실의 반환을 청구할 때, 대금과 채권자들에게 지급되어야 했던 중간 기간의 이자를 제공하지 않는 소유자에 대하여 악의의 항변을 대항하는 것은 무익하지 않다. 다만 소년의 다른 자산으로부터 채무를 변제할 수 없었던 경우에 한한다." 이에 대해 나는 다음과 같이 주석하였다. 비록 변제할 수 있었을지라도, 그 대금으로 채무를 변제할 수 있었을 자산이 여전히 보전되어 있다면, 피후견인이 타인의 손해로부터 이득을 얻고자 하는 한, 여전히 악의의 항변이 가로막는다고 말해야 한다.

어휘·문법 주석

  1. §27.9.13.prcum utique pro fructuum modo pretium inuenturus sit — 토지(fundus)를 암묵적 주어로 하고, 능동 미래분사 'inuenturus'가 대격 'pretium'을 동반하여 '토지가 가격을 찾을 것이다', 즉 '그에 맞는 가격이 매겨질 것이다'라는 의미를 나타낸다. 'pro fructuum modo'는 '수확의 정도에 비례하여'라는 뜻이다.
  2. §27.9.13.1domino praedium cum fructibus uindicanti doli non inutiliter opponitur exceptio pretium ac medii temporis usuras ... non offerenti — 문장의 핵심 구조는 'exceptio doli opponitur domino'(악의의 항변이 소유자에게 대항된다)이다. 두 개의 현재분사구 'uindicanti'(토지를 반환 청구하는)와 'non offerenti'(대금을 제공하지 않는)가 모두 'domino'를 수식한다. 'non inutiliter'는 이중 부정으로 '유효하게'를 의미한다.
  3. §27.9.13.1si tamen illae res saluae erunt, ex quarum pretio aeri alieno satisfieri potuit — 'illae res'(그 재산들)이 주어이며, 관계절 'ex quarum pretio...'가 이를 수식한다. 이는 불법적으로 매각되지 않고 남아 있었다면 그 매각 대금으로 채무(aes alienum)를 변제할 수 있었을 피후견인의 '다른 재산들'을 가리킨다.

이 구절 인용하기

유스티니아누스 1세, 학설휘찬 §27.9.13.pr-27.9.13.1. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:27.9.13.pr-27.9.13.1

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.