[MARCELLUS libro septimo digestorum. ] §24.3.57.prUsu fructu in dotem dato si diuortium interuenerit nec proprietas rei apud maritum uel mulierem sit, eam dotis esse restitutionem, ut maritus caueat, quamdiu uixerit, passurum se uti frui mulierem heredemque eius.
[마르켈루스, 학설휘찬 제7권] 용익권이 지참금으로 주어진 경우에, 만일 이혼이 발생하고 그 물건의 소유권이 남편에게도 아내에게도 없다면, 지참금의 반환은 다음과 같다. 즉, 남편이 살아 있는 동안 아내와 그녀의 상속인이 그것을 사용하고 수익하는 것을 자신이 허용하겠다고 보증하는 것이다.
quod an uerum sit circa adiectionem heredis, dubito.
이 점이 상속인의 추가와 관련하여 타당한지에 대해서는 의문이 든다.
interest, quemadmodum sit usus fructus in dotem datus.
용익권이 어떤 방식으로 지참금으로 주어졌는가가 중요하다.
si, cum haberet mulier fructum, uiro, cuius erat proprietas fundi, usum fructum cessit, nihil mulier heredi suo relinquet: debebatur enim ei usus fructus, qui ad heredem non solet transire.
만일 아내가 용익권을 가지고 있었을 때, 그 토지의 소유자였던 남편에게 용익권을 양도했다면, 아내는 자신의 상속인에게 아무것도 남기지 않을 것이다. 왜냐하면 그녀에게 반환되어야 했던 것은 용익권인데, 이는 보통 상속인에게 이전되지 않기 때문이다.
quod si fundi sui fructum mulier uiro cessit, restitui is a uiro debet: cum proprietate enim ad heredem eius transisset, si uir in reddendo eo non fecisset moram.
그러나 만일 아내가 자기 자신의 토지의 용익권을 남편에게 양도했다면, 그것은 남편에 의해 반환되어야 한다. 왜냐하면 만일 남편이 그것을 반환하는 데 지체하지 않았다면, 그것은 소유권과 함께 그녀의 상속인에게 이전되었을 것이기 때문이다.
si uero alienata sit proprietas aut aliquis fundi sui usum fructum mulieris iussu uiro eius dederit in dotem, inspiciendum est primum, quemadmodum mulieri possit restitui: potest autem uel cautionibus interpositis, ut sic ut potest uir iure suo cedat mulieri fruique eam patiatur, uel, si se accommodauit dominus proprietatis, uolente eo mulieri constituatur usus fructus: nam aut fructum fundi ille mulieri poterit cedere aut aliquid uidelicet pro eo, ut inter eos actum fuerit, dare.
하지만 만일 소유권이 처분되었거나, 혹은 제3자가 아내의 지시에 따라 자기 토지의 용익권을 그녀의 남편에게 지참금으로 주었다면, 먼저 그것이 어떻게 아내에게 반환될 수 있는지를 살펴보아야 한다. 그것은 담보를 설정함으로써 남편이 자신의 권리로써 할 수 있는 방식으로 아내에게 양도하고 그녀가 수익하도록 허용하거나, 또는 소유권자가 협조하는 경우 그의 동의 하에 아내를 위해 용익권이 설정됨으로써 가능하다. 왜냐하면 그는 토지의 용익권을 아내에게 양도할 수 있거나, 혹은 그들 사이에 합의된 바에 따라 명백히 그 대가로 무언가를 줄 수 있기 때문이다.
nam et finge hoc ipsum mulierem posse proprietatis domino uendere.
또한 아내 자신이 이것을 소유권자에게 매도할 수 있었다고 가정해 보라.
quo casu non inique etiam mulieris herede agente uir facere cogetur: quippe si moram non fecisset, pretium fructus mulier heredi suo reliquisset.
이 경우 아내의 상속인이 소를 제기하더라도 남편이 이행하도록 강제되는 것은 부당하지 않다. 왜냐하면 만일 남편이 지체하지 않았다면, 아내는 그 용익권의 대금을 자신의 상속인에게 남겼을 것이기 때문이다.
quod si facultatem usus fructus uendendi proprietatis domino mulier non habuerit, patientiam, quam percipiendi fructus praestare ipsi debuit, etiam heredi eius praestat.
그러나 만일 아내가 용익권을 소유권자에게 매도할 기회를 가지지 못했다면, 남편이 아내 자신에 대하여 수익을 수취하는 것을 용인해야 했던 그 용인(patientia)을 그녀의 상속인에 대해서도 제공해야 한다.