[POMPONIUS libro quinto decimo ad Sabinum. ] §23.4.7.prCum dos filiae nomine datur, optimum est pactum conuentum cum utroque generum facere, quamquam initio dotis dandae legem quam uelit etiam citra personam mulieris is qui dat dicere possit.
[폼포니우스, 사비누스 주해 제15권] 딸의 이름으로 지참금이 지급될 때, 가장 좋은 것은 (사위와 딸) 양쪽 모두와 합의를 맺는 것이다. 비록 지참금을 지급하는 당초에는 지급하는 자가 여성의 관여 없이도 자신이 원하는 조건을 정할 수 있지만 말이다.
si uero post datam pacisci uelit, utriusque persona in paciscendo necessaria est, quoniam iam adquisita mulieri dos tum esset.
그러나 만약 지급된 후에 합의하기를 원한다면, 합의를 함에 있어서 양쪽 모두의 관여가 필요하다. 왜냐하면 그때에는 지참금이 이미 여성에게 귀속되어 있기 때문이다.
quo casu si solus pater pactus esset sine filia, siue solus agat siue adiuncta filiae persona, ei soli nocebit et proderit pactum conuentum nec, si sola filia aget, neque proderit neque nocebit ei.
이 경우에 만약 아버지가 딸 없이 단독으로 합의했다면, 그가 단독으로 소송을 제기하든 딸의 관여를 더하여 제기하든, 그 합의는 오직 그에게만 불이익과 이익을 줄 것이며, 딸이 단독으로 소송을 제기하는 경우에는 그녀에게 이익도 불이익도 주지 않을 것이다.
si uero filia sola pacta fuerit, quo pacto melior condicio patris fiet, proderit et patri, quoniam per filiam patri adquiri potest, per patrem filiae non potest.
하지만 만약 딸이 단독으로 합의하여 그 합의로 아버지가 더 나은 지위에 있게 된다면, 그것은 아버지에게도 이익이 된다. 왜냐하면 딸을 통해서는 아버지가 권리를 취득할 수 있지만, 아버지를 통해서는 딸이 권리를 취득할 수 없기 때문이다.
si uero sic pacta sit filia, ut noceat, ipsi quandoque filiae agenti nocebit pactum, patri uero nullo modo nocebit, nisi adiecta quoque filiae persona experiatur.
그러나 만약 딸이 불이익을 주도록 합의했다면, 장차 딸 자신이 소송을 제기할 때에는 그 합의가 그녀에게 불이익을 주겠지만, 아버지에게는 결코 불이익을 주지 않을 것이다. 다만 아버지가 딸의 관여를 더하여 소송을 제기하는 경우는 예외이다.
dicendum est paciscendo filiam patris condicionem deteriorem facere non posse eo casu, quo mortua ea in matrimonio dos ad patrem reuersura est.
혼인 중에 딸이 사망하여 지참금이 아버지에게 반환되도록 되어 있는 경우라면, 딸이 합의를 함으로써 아버지의 지위를 악화시킬 수는 없다고 말해야 한다.