Humanitext Reader

유스티니아누스 1세 · 학설휘찬 §23.3.10.pr-23.3.10.6

지참재산의 평가 여부와 위험 부담 및 과실의 귀속

9271개 구절 중 3384번째 · 라틴어

요약

울피아누스는 지참금 물건의 평가 여부가 위험 부담 및 가치 변동에 미치는 영향에 대해 설명하고, 가축의 새끼 및 사멸한 노예의 귀속을 규정하며, 반환 시의 선택권 귀속에 대해 규정한다.

[IDEM libro trigesimo quarto ad Sabinum. ] §23.3.10.prPlerumque interest uiri res non esse aestimatas idcirco, ne periculum rerum ad eum pertineat, maxime si animalia in dotem acceperit uel uestem, qua mulier utitur: eueniet enim, si aestimata sit et eam mulier adtriuit, ut nihilo minus maritus aestimationem eorum praestet.
[같은 저자, 『사비누스 주해』 제34권] 보통 물건들이 평가되지 않는 것은 물건들의 위험이 남편에게 귀속되지 않도록 하기 위해 남편에게 이익이 된다. 특히 남편이 동물들을 지참금으로 받거나 여성이 사용하는 의복을 받은 경우가 그러하다. 왜냐하면 의복이 평가되었고 여성이 그것을 닳아 해지게 하였더라도, 그럼에도 불구하고 남편이 그것들의 평가액을 지급해야 한다는 결과가 되기 때문이다.
quotiens igitur non aestimatae res in dotem dantur, et meliores et deteriores mulieri fiunt.
따라서 평가되지 않은 물건들이 지참금으로 주어질 때마다, 더 좋아지든 더 나빠지든 그것은 여성에게 귀속된다.
§23.3.10.1Si praediis inaestimatis aliquid accessit, hoc ad compendium mulieris pertinet: si aliquid decessit, mulieris damnum est.
만약 평가되지 않은 토지에 무엇인가 증가했다면 이는 여성의 이익에 속하고, 무엇인가 감소했다면 여성의 손실이다.
§23.3.10.2Si serui subolem ediderunt, mariti lucrum non est.
만약 노예들이 자손을 낳았다면 이는 남편의 이득이 아니다.
§23.3.10.3Sed fetus dotalium pecorum ad maritum pertinent, quia fructibus computantur, sic tamen, ut suppleri proprietatem prius oporteat et summissis in locum mortuorum capitum ex adgnatis residuum in fructum maritus habeat, quia fructus dotis ad eum pertineat.
그러나 지참금인 가축의 새끼들은 과실로 계산되므로 남편에게 귀속된다. 다만 우선 소유권이 보충되어야 하며, 죽은 머릿수 대신에 태어난 것들 중에서 대체하여 넣은 후에 잔여분을 남편이 과실로 취득한다. 지참금의 과실은 그에게 귀속되기 때문이다.
§23.3.10.4Si ante matrimonium aestimatae res dotales sunt, haec aestimatio quasi sub condicione est: namque hanc habet condicionem 'si matrimonium fuerit secutum'.
만약 혼인 전에 지참금 물건들이 평가되었다면, 이 평가는 마치 조건부인 것과 같다. 왜냐하면 그것은 '만약 혼인이 성립한다면'이라는 조건을 가지기 때문이다.
secutis igitur nuptiis aestimatio rerum perficitur et fit uera uenditio.
따라서 혼인이 성립하였을 때 물건들의 평가가 완성되고 진정한 매매가 된다.
§23.3.10.5Inde quaeri potest, si ante nuptias mancipia aestimata deperierint, an mulieris damnum sit, et hoc consequens est dicere: nam cum sit condicionalis uenditio, pendente autem condicione mors contingens exstinguat uenditionem, consequens est dicere mulieri perisse, quia nondum erat impleta uenditio, quia aestimatio uenditio est.
그로부터 만약 혼인 전에 평가된 노예들이 사망했다면 그것이 여성의 손실인지 질문될 수 있으며, 다음과 같이 말하는 것이 논리적 귀결이다. 왜냐하면 그것은 조건부 매매이고, 조건이 보류 중인 동안 발생한 사망이 매매를 소멸시키므로, 여성에게 멸실하였다고 말하는 것이 논리적 귀결이기 때문이다. 왜냐하면 매매는 아직 성취되지 않았고, 평가란 매매이기 때문이다.
§23.3.10.6Si res in dotem datae fuerint quamuis aestimatae, uerum conuenerit, ut aut aestimatio aut res praestentur, si quidem fuerit adiectum 'utrum mulier uelit', ipsa eliget, utrum malit petere rem aestimationem: uerum si ita fuerit adiectum 'utrum maritus uelit', ipsius erit electio.
만약 물건들이 비록 평가되었더라도 평가액 또는 물건 중 하나가 급부되어야 한다고 합의되어 지참금으로 주어졌다면, 만약 '여성이 원하는 쪽'이라는 문구가 부가되었다면 그녀 자신이 물건을 청구할지 평가액을 청구할지 선택할 것이다. 그러나 만약 '남편이 원하는 쪽'이라는 문구가 부가되었다면 선택권은 남편에게 있을 것이다.
aut si nihil de electione adiciatur, electionem habebit maritus, utrum malit res offerre an pretium earum: nam et cum illa aut illa res promittitur, rei electio est, utram praestet.
혹은 선택에 대해 아무것도 부가되지 않았다면 남편이 물건들을 제공할지 아니면 그 가격을 지급할지 선택권을 가질 것이다. 왜냐하면 이것 또는 저것 물건이 약속될 때에도 어느 것을 급부할지는 물건의 선택권에 달렸기 때문이다.
sed si res non exstet, aestimationem omnimodo maritus praestabit.
그러나 물건이 현존하지 않는다면 남편은 어떤 경우에도 평가액을 지급하여야 한다.

어휘·문법 주석

  1. §23.3.10.printerest uiri — 비인칭 동사 interest는 이해관계자를 속격(uiri)으로 나타내며, 부정사구 res non esse aestimatas가 그 주어로 기능한다.
  2. §23.3.10.3summissis in locum mortuorum capitum ex adgnatis — 탈격 독립 구문. 분사 summissis(대체된)의 논리적 주어는 전치사구 ex adgnatis(태어난 것들)에 의해 제공되며, in locum mortuorum capitum(죽은 머릿수 대신에)은 대체되는 대상을 나타낸다.
  3. §23.3.10.5mulieri perisse — consequens est dicere에 종속된 대격과 부정사 구문. perisse(periisse의 축약형)의 주어인 대격 명사(노예/물건들을 가리키는 중성 복수 대격)가 생략되어 있다. mulieri는 불이익의 여격으로, 손실이 누구에게 귀속되는지를 나타낸다.

이 구절 인용하기

유스티니아누스 1세, 학설휘찬 §23.3.10.pr-23.3.10.6. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:23.3.10.pr-23.3.10.6

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.