[IULIANUS libro septimo digestorum. ] §22.1.25.prQui scit fundum sibi cum alio communem esse, fructus, quos ex eo perceperit inuito uel ignorante socio, non maiore ex parte suos facit quam ex qua dominus praedii est: nec refert, ipse an socius an uterque eos seuerit, quia omnis fructus non iure seminis, sed iure soli percipitur: et quemadmodum, si totum fundum alienum quis sciens possideat, nulla ex parte fructus suos faciet, quoquo modo sati fuerint, ita qui communem fundum possidet, non faciet suos fructus pro ea parte, qua fundus ad socium eius pertinebit.
[율리아누스, 『학설휘찬』 제7권] 토지가 자신과 타인의 공유임을 알고 있는 자는, 공유자의 의사에 반하거나 공유자가 모르는 사이에 그 토지로부터 수취한 과실에 대하여, 자신이 그 토지의 소유자로서 가지는 지분을 초과하여 자신의 것으로 삼지 못한다. 그 자신이나 공유자 또는 양자 모두가 그것을 심었는지는 중요하지 않은데, 왜냐하면 모든 과실은 씨앗의 권리에 의해서가 아니라 토지의 권리에 의해서 수취되기 때문이다. 그리고 마치 누군가가 타인의 토지 전체를 악의로 점유하고 있다면 어떠한 방식으로 파종되었든 결코 과실을 자신의 것으로 삼지 못하는 것과 마찬가지로, 공유지를 점유하는 자는 토지가 그 공유자에게 속하는 지분에 대해서는 과실을 자신의 것으로 삼지 못한다.
§22.1.25.1In alieno fundo, quem Titius bona fide mercatus fuerat, frumentum seui: an Titius bona fidei emptor perceptos fructus suos faciat? respondi, quod fructus qui ex fundo percipiuntur intellegi debet propius ea accedere, quae serui operis suis adquirunt, quoniam in percipiendis fructibus magis corporis ius ex quo percipiuntur quam seminis, ex quo oriuntur aspicitur: et ideo nemo umquam dubitauit, quin, si in meo fundo frumentum tuum seuerim, segetes et quod ex messibus collectum fuerit meum fieret.
티티우스가 선의로 매수하였던 타인의 토지에 내가 밀을 심었다. 선의의 매수인인 티티우스가 수취한 과실을 자신의 것으로 삼는가? 나는 답변하였다. 토지로부터 수취되는 과실은 노예가 자신의 노역으로써 취득하는 것에 더 가깝게 귀속되는 것으로 이해되어야 한다. 왜냐하면 과실의 수취에 있어서는 과실이 생겨나는 씨앗보다 그것이 수취되는 실체(토지)의 권리가 더 고려되기 때문이다. 따라서 내가 나의 토지에 당신의 밀을 심었다면, 자라난 작물과 수확물로부터 모인 것은 나의 것이 된다는 점에 대하여 지금까지 아무도 의심하지 않았다.
porro bonae fidei possessor in percipiendis fructibus id iuris habet, quod dominis praediorum tributum est.
나아가 선의의 점유자는 과실을 수취함에 있어서 토소유자에게 부여된 것과 동일한 권리를 가진다.
praeterea cum ad fructuarium pertineant fructus a quolibet sati, quanto magis hoc in bonae fidei possessoribus recipiendum est, qui plus iuris in percipiendis fructibus habent? cum fructuarii quidem non fiant, antequam ab eo percipiantur, ad bonae fidei autem possessorem pertineant, quoquo modo a solo separati fuerint, sicut eius qui uectigalem fundum habet fructus fiunt, simul atque solo separati sunt.
또한 누구에 의해 파종되었든 과실은 용익권자에게 속하므로, 과실 수취에 있어서 더 큰 권리를 가진 선의의 점유자들에게 이것이 더욱더 인정되어야 하지 않겠는가? 용익권자의 과실은 그에 의해 수취되기 전에는 그의 것이 되지 않는 반면, 선의의 점유자에게는 어떠한 방식으로든 지표로부터 분리되기만 하면 그의 소유가 되기 때문인데, 이는 영소작지를 가진 자의 과실이 지표로부터 분리됨과 동시에 그의 것이 되는 것과 같다.
§22.1.25.2Bonae fidei emptor seuit et antequam fructus perciperet, cognouit fundum alienum esse: an perceptione fructus suos faciat, quaeritur.
선의의 매수인이 파종하였으나 과실을 수취하기 전에 토지가 타인의 것임을 알게 되었다. 그가 수취함으로써 과실을 자신의 것으로 삼는지가 문제된다.
respondi: bonae fidei emptor quod ad percipiendos fructus intellegi debet, quamdiu euictus fundus non fuerit: nam et seruus alienus quem bona fide emero tamdiu mihi ex re mea uel ex operis suis adquiret, quamdiu a me euictus non fuerit.
나는 답변하였다. 선의의 매수인은 과실을 수취하는 것에 관한 한, 토지가 추탈당하지 않는 한 그와 같이 이해되어야 한다. 왜냐하면 내가 선의로 매수한 타인의 노예도 나로부터 추탈당하지 않는 한 나의 재산으로부터 또는 자신의 노역으로부터 나를 위해 취득하기 때문이다.