[IDEM libro quinto responsorum. ] §21.1.58.prQuaero, an, si seruus apud emptorem fugit et in causa redhibitionis esse pronuntiatus fuerit, non prius uenditori restitui debeat, quam rerum ablatarum a seruo aestimationem praestiterit.
[같은 저자, 『답변집』 제5부] 만일 노예가 구매자에게서 도망치고 반환 사유가 있다고 선고되었다면, 판매자가 노예에 의해 탈취된 물건들의 평가액을 지급하기 전에는 노예가 판매자에게 반환되어서는 안 되는지 질문한다.
Paulus respondit uenditorem cogendum non tantum pretium serui restituere, sed etiam rerum ablatarum aestimationem, nisi si pro his paratus sit seruum noxae nomine relinquere.
바울루스는 답변하였다. 판매자는 노예의 대금을 반환해야 할 뿐만 아니라 탈취된 물건들의 평가액도 지급하도록 강제되어야 하지만, 만일 이 물건들을 위해 노예를 가해위탁의 명목으로 넘겨줄 준비가 되어 있다면 그러하지 아니하다.
§21.1.58.1Item quaero, si nolit aestimationem et pretia rerum restituere, an seruus retinendus sit et danda sit actio de peculio uel de pretio redhibiti serui ex duplae stipulatione.
또한 질문한다. 만일 그가 평가액과 물건들의 대금을 반환하려 하지 않는다면, 노예를 유치해야 하는지, 그리고 특유재산에 관한 소송이나 이중 배상 약정에 따른 반환된 노예의 대금 청구 소송이 허용되어야 하는지.
Paulus respondit de pretio serui repetendo competere actionem etiam ex duplae stipulatione: de rebus per furtum ablatis iam responsum est.
바울루스는 답변하였다. 노예의 대금을 청구하는 것에 대해서는 이중 배상 약정에 의한 소송도 인정된다. 절도로 인해 탈취된 물건들에 대해서는 이미 답변되었다.
§21.1.58.2Seruum dupla emi, qui rebus ablatis fugit: mox inuentus praesentibus honestis uiris interrogatus, an et in domo uenditoris fugisset, respondit fugisse: quaero, an standum sit responso serui.
나는 이중 배상 약정으로 노예를 구매하였는데, 그는 물건들을 탈취하여 도망쳤다. 얼마 후 그가 발견되어, 신망 있는 사람들이 입회한 자리에서 판매자의 집에서도 도망친 적이 있는지 질문을 받자, 도망친 적이 있다고 답변하였다. 질문한다. 노예의 답변을 신뢰해야 하는가.
Paulus respondit: si et alia indicia prioris fugae non deficiunt, tunc etiam serui responso credendum est.
바울루스는 답변하였다. 만일 이전 도주의 다른 증거들도 결여되어 있지 않다면, 그때는 노예의 답변도 신뢰해야 한다.