[GAIUS libro primo ad edictum aedilium curulium. ] §21.1.18.prSi quid uenditor de mancipio adfirmauerit idque non ita esse emptor queratur, aut redhibitorio aut aestimatorio (id est quanto minoris) iudicio agere potest: uerbi gratia si constantem aut laboriosum aut curracem uigilacem esse, aut ex frugalitate sua peculium adquirentem adfirmauerit, et is ex diuerso leuis proteruus desidiosus somniculosus piger tardus comesor inueniatur.
[GAIUS libro primo ad edictum aedilium curulium.] 만약 매도인이 노예에 대해 어떤 점을 확언하였고 매수인이 그것이 사실과 다르다고 불평한다면, 매수인은 매매해제 소송이나 감액 청구 소송(즉 얼마나 더 싸게 해야 하는가)으로 소를 제기할 수 있다. 예를 들어, 만약 그가 노예가 침착하고, 부지런하고, 발이 빠르고, 경계심이 많다거나, 혹은 자신의 검소함으로 특유재산을 모으고 있다고 확언했으나, 그와는 반대로 그 노예가 가볍고, 버릇없고, 게으르고, 잠이 많고, 나태하고, 느리고, 대식가인 것으로 밝혀지는 경우이다.
haec omnia uidentur eo pertinere, ne id quod adfirmauerit uenditor amare ab eo exigatur, sed cum quodam temperamento, ut si forte constantem esse adfirmauerit, non exacta grauitas et constantia quasi a philosopho desideretur, et si laboriosum et uigilacem adfirmauerit esse, non continuus labor per dies noctesque ab eo exigatur, sed haec omnia ex bono et aequo modice desiderentur.
이 모든 것은 매도인이 확언한 바가 그에게 가혹하게 요구되어서는 안 되며, 어느 정도의 완화를 두고 요구되어야 한다는 점을 지향하는 것으로 보인다. 즉, 만약 그가 침착하다고 확언했을지라도 철학자에게 요구되는 것과 같은 엄격한 엄숙함과 침착함이 요구되어서는 안 되며, 부지런하고 경계심이 많다고 확언했을지라도 주야로 쉼 없는 노동이 그에게 요구되어서는 안 되고, 오히려 이 모든 것이 선과 형평에 따라 적절하게 요구되어야 한다는 것이다.
idem et in ceteris quae uenditor adfirmauerit intellegemus.
매도인이 확언한 다른 사항들에 대해서도 우리는 동일하게 이해할 것이다.
§21.1.18.1Uenditor, qui optimum cocum esse dixerit, optimum in eo artificio praestare debet: qui uero simpliciter cocum esse dixerit, satis facere uidetur, etiamsi mediocrem cocum praestet.
"최고의 요리사"라고 말한 매도인은 그 기술에서 최고인 자를 이행해야 한다. 그러나 단순히 "요리사"라고만 말한 자는 평범한 요리사를 제공하더라도 의무를 다한 것으로 보인다.
idem et in ceteris generibus artificiorum.
다른 종류의 기술들에 대해서도 동일하다.
§21.1.18.2Aeque si quis simpliciter dixerit peculiatum esse seruum, sufficit, si is uel minimum habeat peculium.
마찬가지로 만약 누군가가 단순히 노예가 특유재산을 가지고 있다고 말한 경우, 그가 아무리 적은 특유재산이라도 가지고 있다면 충분하다.