[IDEM libro primo ad edictum aedilium curulium. ]
[같은 저자의 쿠룰리스 에딜리스 고시 주석 제1권] 동 저자는 오필리우스가 다음과 같이 말한다고 기술한다.
§21.1.10.prIdem Ofilium ait, si homini digitus sit abscisus membriue quid laceratum, quamuis consanauerit, si tamen ob eam rem eo minus uti possit, non uideri sanum esse.
만일 사람의 손가락이 잘려 나갔거나 지체의 일부가 찢어졌다면, 비록 그것이 완전히 치유되었을지라도, 만일 그 일 때문에 그가 그것을 그만큼 덜 사용할 수밖에 없다면, 그는 건강한 것으로 보이지 않는다고.
§21.1.10.1Catonem quoque scribere lego, cui digitus de manu aut de pede praecisus sit, eum morbosum esse: quod uerum est secundum supra scriptam distinctionem.
나는 카토 역시 손이나 발에서 손가락이 잘려 나간 자는 병자라고 쓰고 있는 것을 읽는다. 이는 위의 구분에 따르면 옳은 일이다.
§21.1.10.2Sed si quis plures digitos habeat siue in manibus siue in pedibus, si nihil impeditur numero eorum, non est in causa redhibitionis: propter quod non illud spectandum est, quis numerus sit digitorum, sed an sine impedimento uel pluribus uel paucioribus uti possit.
그러나 만일 어떤 사람이 손이나 발에 더 많은 손가락을 가지고 있다 하더라도, 만일 그 수 때문에 아무런 방해를 받지 않는다면, 환불의 사유가 되지 않는다. 따라서 손가락의 수가 몇 개인지 볼 것이 아니라, 그 수가 더 많든 더 적든 방해 없이 사용할 수 있는지를 보아야 한다.
§21.1.10.3De myope quaesitum est, an sanus esset: et puto eum redhiberi posse.
근시인 자에 관하여 그가 건강한지가 문제되었는데, 나는 그가 환불될 수 있다고 생각한다.
Sed et νυκτάλωπα §21.1.10.4morbosum esse constat, id est ubi homo neque matutino tempore uidet neque uespertino, quod genus morbi Graeci uocant νυκτάλωπα.
그러나 야맹증인 자 역시 병자임이 분명한데, 즉 사람이 아침 시간에도 저녁 시간에도 보지 못하는 상태를 말하며, 그리스인들은 이러한 종류의 질병을 ‘닉탈롭스’라고 부른다.
Luscitionem eam esse quidam putant, ubi homo lumine adhibito nihil uidet.
어떤 이들은 불빛을 비추어도 사람이 아무것도 보지 못하는 상태를 ‘루스키티오’라고 본다.
§21.1.10.5Quaesitum est, an balbus et blaesus et atypus isque qui tardius loquitur et uarus et uatius sanus sit: et opinor eos sanos esse.
말더듬이, 혀짧은 소리를 내는 자, 발음이 불분명한 자, 말을 더디게 하는 자, 안짱다리인 자, 밭전다리인 자가 건강한지가 문제되었는데, 내 생각에 그들은 건강하다.