Humanitext Reader

유스티니아누스 1세 · 학설휘찬 §2.14.1.pr-2.14.1.3

합의의 자연법적 기초와 약정 개념의 정의

9271개 구절 중 366번째 · 라틴어

요약

이 부분은 고시의 형평이 지닌 자연법적 기초를 밝히며, 합의를 나타내는 핵심 라틴 법학 개념인 '팍툼', '팍티오', '콘벤티오'의 어원과 정의를 다루고, 이들이 어떻게 모든 계약과 채무의 일반적인 기초를 형성하는지 논한다.

[ULPIANUS libro quarto ad edictum. ] §2.14.1.prHuius edicti aequitas naturalis est.
[울피아누스 저 『고시주석집』 제4권] 이 고시의 형평은 자연적인 것이다.
quid enim tam congruum fidei humanae, quam ea quae inter eos placuerunt seruare?
왜냐하면 당사자들 사이에 합의된 바를 지키는 것보다 인간의 신의에 더 부합하는 것이 무엇이겠는가?
§2.14.1.1Pactum autem a pactione dicitur (inde etiam pacis nomen appellatum est) et est pactio duorum pluriumue in idem placitum et consensus.
그런데 팍툼은 팍티오에서 유래하여 일컬어지며(이로부터 평화의 이름 또한 불리게 되었다), 팍티오는 동일한 합의에 대한 둘 또는 그 이상 사람들의 동의이자 일치이다.
§2.14.1.2Conuentionis uerbum generale est ad omnia pertinens, de quibus negotii contrahendi transigendique causa consentiunt qui inter se agunt: nam sicuti conuenire dicuntur qui ex diuersis locis in unum locum colliguntur et ueniunt, ita et qui ex diuersis animi motibus in unum consentiunt, id est in unam sententiam decurrunt.
콘벤티오라는 말은 서로 거래하는 자들이 계약을 체결하거나 화해할 목적으로 합의하는 모든 것에 적용되는 일반적인 것이다. 왜냐하면 서로 다른 곳에서 한곳으로 모여드는 자들이 콘베니레한다고 일컬어지는 것과 마찬가지로, 서로 다른 마음의 움직임으로부터 하나의 일치에 도달하는 자들, 즉 하나의 의견으로 귀착되는 자들도 그러하기 때문이다.
adeo autem conuentionis nomen generale est, ut eleganter dicat Pedius nullum esse contractum, nullam obligationem, quae non habeat in se conuentionem, siue re siue uerbis fiat: nam et stipulatio, quae uerbis fit, nisi habeat consensum, nulla est.
그런데 콘벤티오라는 명칭은 매우 일반적이어서, 페디우스는 그것이 물건으로 이루어지든 말로 이루어지든 합의를 내포하지 않는 계약이나 채무는 전혀 없다고 멋지게 말할 정도이다. 왜냐하면 말로 이루어지는 문답계약조차 동의를 결여하면 무효이기 때문이다.
§2.14.1.3Sed conuentionum pleraeque in aliud nomen transeunt: ueluti in emptionem, in locationem, in pignus uel in stipulationem.
그러나 콘벤티오의 대부분은 다른 이름으로 전이된다. 예컨대 매매, 임대차, 질권 또는 문답계약으로.

어휘·문법 주석

  1. §2.14.1.prea quae inter eos placuerunt seruare — 부정사 `seruare`는 비교 표현 `quid ... tam ... quam`에서 비교의 대상(실질적인 주어)으로 기능한다. `ea`(중성 복수 대격)는 `seruare`의 직접목적어이며, 관계절 `quae ... placuerunt`에 의해 수식된다. `placuerunt`는 자동사 `placere`(합의되다, 마음에 들다)의 완료형이며, 관계대명사 `quae`가 그 주어이다.
  2. §2.14.1.2adeo autem conuentionis nomen generale est, ut eleganter dicat Pedius — 부사 `adeo`(그토록)와 접속사 `ut`(그 결과 ~하다)에 의한 결과절 구문이다. 현재 접속법 `dicat`가 이끄는 절 내부에는, 발화동사의 목적어로서 대격과 부정사(A.C.I.) 구문인 `nullum esse contractum, nullam obligationem`이 이어진다.
  3. §2.14.1.2ita et qui ex diuersis animi motibus in unum consentiunt — `sicuti ... ita (et) ...`(~와 마찬가지로 ...도 또한)의 상관 구문이다. 전반부의 `sicuti ... dicuntur`에 대응하여, 후반부의 `ita et` 이하의 절(주어는 관계대명사 `qui`가 이끄는 절) 뒤에도 동사구 `conuenire dicuntur`가 생략된 것으로 해석된다.

이 구절 인용하기

유스티니아누스 1세, 학설휘찬 §2.14.1.pr-2.14.1.3. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:2.14.1.pr-2.14.1.3

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.