Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §2.14.1.pr-2.14.1.3

合意的自然法基础与协议概念的定义

第 366 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

本部分阐明了告示中衡平的自然法基础,定义了合意(pactum)、约约(pactio)和协议(conuentio)等拉丁法学核心概念的词源,并论述了它们如何构成一切契约和债的普遍基础。

[ULPIANUS libro quarto ad edictum. ] §2.14.1.prHuius edicti aequitas naturalis est.
[乌尔比安著《告示评注》第四卷] 此告示的衡平是具有自然性质的。
quid enim tam congruum fidei humanae, quam ea quae inter eos placuerunt seruare?
因为,遵守当事人之间所合意的事项,有什么比这更符合人类诚信的呢?
§2.14.1.1Pactum autem a pactione dicitur (inde etiam pacis nomen appellatum est) et est pactio duorum pluriumue in idem placitum et consensus.
而 pactum 是因 pactio 而得名(由此也得出了和平的名称),且 pactio 是两人或多人对同一意愿的同意和一致。
§2.14.1.2Conuentionis uerbum generale est ad omnia pertinens, de quibus negotii contrahendi transigendique causa consentiunt qui inter se agunt: nam sicuti conuenire dicuntur qui ex diuersis locis in unum locum colliguntur et ueniunt, ita et qui ex diuersis animi motibus in unum consentiunt, id est in unam sententiam decurrunt.
conuentio 是一个通用的词语,适用于彼此进行交易的人为了缔结契约或解决事务所同意的一切事项。 因为,正如那些从不同地方聚集并来到同一地方的人被称为 conuenire 一样,那些从不同的内心冲动而同意同一事项,即达成同一意见的人,也是如此。
adeo autem conuentionis nomen generale est, ut eleganter dicat Pedius nullum esse contractum, nullam obligationem, quae non habeat in se conuentionem, siue re siue uerbis fiat: nam et stipulatio, quae uerbis fit, nisi habeat consensum, nulla est.
而 conuentio 这个名称是如此通用,以至于佩迪乌斯巧妙地指出,无论是通过物还是通过言词,没有任何契约,没有任何债,其自身不包含 conuentio;因为即使是通过言词进行的口头答允,如果没有合意,也是无效的。
§2.14.1.3Sed conuentionum pleraeque in aliud nomen transeunt: ueluti in emptionem, in locationem, in pignus uel in stipulationem.
但是绝大多数 conuentio 会转化为另一个名称:例如转化为买卖、租赁、质押或口头答允。

词汇与语法注释

  1. §2.14.1.prea quae inter eos placuerunt seruare — 不定式 `seruare` 在比较结构 `quid ... tam ... quam` 中作为比较对象(实质上的主语)。`ea`(中性复数宾格)是 `seruare` 的直接宾语,并由关系从句 `quae ... placuerunt` 修饰。`placuerunt` 是不及物动词 `placere`(达成协议、使人同意)的完成时,关系代词 `quae` 为其主语。
  2. §2.14.1.2adeo autem conuentionis nomen generale est, ut eleganter dicat Pedius — 这是由副词 `adeo`(如此地)和连词 `ut`(以至于)引导的结果从句。在由现在时虚拟语气 `dicat` 引导的从句中,带不定式的宾格(A.C.I.)结构 `nullum esse contractum, nullam obligationem` 作为说话动词的宾语跟在其后。
  3. §2.14.1.2ita et qui ex diuersis animi motibus in unum consentiunt — `sicuti ... ita (et) ...`(正如……同样也……)的关联结构。对应前半部分的 `sicuti ... dicuntur`,后半部分由 `ita et` 引导的从句(主语是由关系代词 `qui` 引导的从句)之后,省略了动词短语 `conuenire dicuntur`(被说成是达成合意/聚集)。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §2.14.1.pr-2.14.1.3. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:2.14.1.pr-2.14.1.3

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。