[ULPIANUS libro quarto ad edictum. ] §2.13.1.prQua quisque actione agere uolet, eam edere debet: nam aequissimum uidetur eum qui acturus est edere actionem, ut proinde sciat reus, utrum cedere an contendere ultra debeat, et, si contendendum putat, ueniat instructus ad agendum cognita actione qua conueniatur.
누구든지 제기하고자 하는 소송에 대해서는 이를 개시(開示)해야 한다. 왜냐하면 소를 제기하려는 자가 소송을 개시하는 것이 가장 공평하다고 보이기 때문이다. 그리하여 피고가 양보해야 할지 아니면 더 다투어야 할지를 알 수 있게 하고, 또한, 만약 다투어야 한다고 생각한다면, 자신을 상대로 제기되는 소송을 안 상태에서 충분히 준비를 갖추어 소송에 임할 수 있게 하기 위함이다.
§2.13.1.1Edere est etiam copiam describendi facere: uel in libello complecti et dare: uel dictare.
‘개시한다’는 것은 필사할 기회를 제공하는 것, 혹은 소장에 작성하여 교부하는 것, 또는 구술하는(받아적게 하는) 것을 의미하기도 한다.
eum quoque edere Labeo ait, qui producat aduersarium suum ad album et demonstret quod dictaturus est uel id dicendo, quo uti uelit.
라베오는, 상대방을 고시판(앨범) 앞으로 데려가 자신이 구술하려는 것이나 사용하고자 하는 바를 말로 가리켜 보이는 자 또한 ‘개시’하는 것이라고 말한다.
§2.13.1.2Editiones sine die et consule fieri debent, ne quid excogitetur edito die et consule et praelato die fiat.
개시는 날짜와 집정관(연도)을 적지 않고 이루어져야 한다. 이는 날짜와 집정관이 개시됨으로써 어떤 음모가 꾸며져 날짜가 앞당겨지는 일이 일어나지 않도록 하기 위함이다.
diem autem et consulem excepit praetor quo instrumentum conscriptum est, non in quem solutio concepta est: nam dies solutionis sicuti summa pars est stipulationis.
다만 정무관(프라이토르)이 제외한 날짜와 집정관은 증서가 작성된 날짜와 집정관이지, 이행하기로 합의된 날짜가 아니다. 왜냐하면 이행기는 문답계약(스티풀라티오)의 극히 중요한 부분이기 때문이다.
rationes tamen cum die et consule edi debent, quoniam accepta et data non alias possunt apparere, nisi dies et consul fuerit editus.
그러나 장부(계산서)는 날짜와 집정관을 기재하여 개시해야 한다. 왜냐하면 수입과 지출은 날짜와 집정관이 개시되지 않으면 명확해질 수 없기 때문이다.
§2.13.1.3Edenda sunt omnia, quae quis apud iudicem editurus est: non tamen ut et instrumenta, quibus quis usurus non est, compellatur edere.
재판관 앞에서 제출하고자 하는 모든 것은 개시되어야 한다. 다만 사용하지 않을 증서까지 개시하도록 강제되는 것은 아니다.
§2.13.1.4Edere non uidetur qui stipulationem totam non edidit.
문답계약 전체를 개시하지 않은 자는 개시한 것으로 간주되지 않는다.
§2.13.1.5Eis, qui ob aetatem uel rusticitatem uel ob sexum lapsi non ediderunt uel ex alia iusta causa, subuenietur.
연령, 무지(미개함), 또는 성별로 인해 실수하여 개시하지 않은 자나 그 밖의 정당한 사유가 있는 자에게는 구제가 제공될 것이다.