[ULPIANUS libro trigesimo secundo ad edictum. ] §19.2.9.prSi quis domum bona fide emptam uel fundum locauerit mihi isque sit euictus sine dolo malo culpaque eius, Pomponius ait nihilo minus eum teneri ex conducto ei qui conduxit, ut ei praestetur frui quod conduxit licere.
[울피아누스, 고시주해 제32권] 만약 누군가가 선의로 매수한 집이나 토지를 나에게 임대하였고, 그것이 그의 기망이나 과실 없이 추탈되었다면, 폼포니우스는 임차인에게 임차한 것을 향유하는 것이 허용됨을 보장하기 위해 임대인이 임차소송(ex conducto)에 따라 여전히 책임을 진다고 말한다.
plane si dominus non patitur et locator paratus sit aliam habitationem non minus commodam praestare, aequissimum esse ait absolui locatorem.
명백히, 소유자가 이를 허용하지 않고 임대인이 그에 못지않게 편리한 다른 주거를 제공할 준비가 되어 있다면, 임대인이 면책되는 것이 가장 공평하다고 그는 말한다.
§19.2.9.1Hic subiungi potest, quod Marcellus libro sexto digestorum scripsit: si fructuarius locauerit fundum in quinquennium et decesserit, heredem eius non teneri, ut frui praestet, non magis quam insula exusta teneretur locator conductori.
여기에 마르켈루스가 토론집 제6권에 쓴 것을 덧붙일 수 있다. 즉, 만약 용익권자가 토지를 5년간 임대하고 사망했다면, 그의 상속인은 향유를 보장할 책임을 지지 않는다. 이는 공동주택이 소실되었을 때 임대인이 임차인에 대해 책임을 지지 않는 것과 같다.
sed an ex locato teneatur conductor, ut pro rata temporis quo fruitus est pensionem praestet, Marcellus quaerit, quemadmodum praestaret, si fructuarii serui operas conduxisset uel habitationem? et magis admittit teneri eum: et est aequissimum.
그러나 임차인이 향유한 시간의 비율에 따라 차임을 지급하기 위해 임대소송(ex locato)에 따라 책임을 지는지에 대해, 마르켈루스는 용익권자 소유 노예의 노무나 주거를 임차했을 때 어떻게 지급해야 했는지와 마찬가지로 질문을 던진다. 그리고 그는 책임을 진다는 것을 더 인정하며, 그것이 가장 공평하다.
idem quaerit, si sumptus fecit in fundum quasi quinquennio fruiturus, an recipiat? et ait non recepturum, quia hoc euenire posse prospicere debuit.
그는 똑같이, 만약 5년간 향유할 것으로 생각하고 토지에 비용을 지출했다면 이를 회수할 수 있는지 질문한다. 그리고 그는 회수할 수 없다고 말하는데, 왜냐하면 이러한 일이 일어날 수 있음을 그가 예견했어야 했기 때문이다.
quid tamen si non quasi fructuarius ei locauit, sed si quasi fundi dominus? uidelicet tenebitur: decepit enim conductorem: et ita imperator Antoninus cum diuo Seuero rescripsit.
그러나 만약 그가 용익권자로서가 아니라 토지 소유자로서 임대했다면 어떻게 되겠는가? 당연히 책임을 질 것이다. 왜냐하면 그는 임차인을 속였기 때문이다. 그리고 안토니누스 황제는 신성한 세베루스와 함께 그렇게 칙답하였다.
in exustis quoque aedibus eius temporis, quo aedificium stetit, mercedem praestandam rescripserunt.
그들은 또한 소실된 건물에 대해서도 건물이 존속했던 기간의 차임은 지급되어야 한다고 칙답하였다.
§19.2.9.2Iulianus libro quinto decimo digestorum dicit, si quis fundum locauerit, ut etiam si quid ui maiori accidisset, hoc ei praestaretur, pacto standum esse.
율리아누스는 토론집 제15권에서, 만약 누군가가 불가항력적인 일이 발생하더라도 이것이 보장된다는 조건으로 토지를 임대했다면 합의는 지켜져야 한다고 말한다.
§19.2.9.3Si colonis praediorum lege locationis, ut innocentem ignem habeant, denuntiatum sit, si quidem fortuitus casus incendii causam intulerit, non praestabit periculum locator: si uero culpa locatoris, quam praestare necesse est, damnum fecerit, tenebitur.
만약 토지의 소작인들에게 임대차 약정에 의해 안전한 불을 유지할 것(불조심할 것)이 고지되었다면, 실제로 우연한 사건이 화재의 원인을 제공한 경우 임대인은 위험을 부담하지 않을 것이다. 그러나 임대인이 부담해야 하는 과실에 의해 손해를 입혔다면 그는 책임을 질 것이다.
§19.2.9.4Imperator Antoninus cum patre, cum grex esset abactus quem quis conduxerat, ita rescripsit: 'Si capras latrones citra tuam fraudem abegisse probari potest iudicio locati, casum praestare non cogeris atque temporis quod insecutum est mercedes ut indebitas reciperabis. ' §19.2.9.5Celsus etiam imperitiam culpae adnumerandam libro octauo digestorum scripsit: si quis uitulos pascendos uel sarciendum quid poliendumue conduxit, culpam eum praestare debere et quod imperitia peccauit, culpam esse: quippe ut artifex, inquit, conduxit.
안토니누스 황제는 부황과 함께, 누군가가 임차했던 가축 떼가 약탈당했을 때 다음과 같이 칙답하였다. “만약 당신의 기망 없이 강도들이 염소들을 약탈해 갔다는 것이 임대소송(iudicio locati)에서 증명될 수 있다면, 당신은 우연한 사고에 대해 보장하도록 강제되지 않을 것이며, 그 이후 기간의 차임을 비채변제로서 회수할 것이다.” 켈수스 또한 미숙함도 과실에 산입되어야 한다고 토론집 제8권에 썼다. 즉, 만약 누군가가 송아지 방목이나 무언가의 수선 또는 연마를 임차(도급)했다면, 그는 과실에 대해 책임을 져야 하며 미숙함으로 인해 잘못한 것은 과실이다. 왜냐하면 그는 장인으로서 임차(도급)했기 때문이라고 그는 말한다.
§19.2.9.6Si alienam domum mihi locaueris eaque mihi legata uel donata sit, non teneri me tibi ex locato ob pensionem: sed de tempore praeterito uideamus, si quid ante legati diem pensionis debetur: et puto soluendum:
만약 당신이 타인의 집을 나에게 임대하였고 그것이 나에게 유증되거나 증여되었다면, 나는 차임 때문에 임대소송(ex locato)에 따라 당신에게 책임을 지지 않는다. 그러나 과거의 기간에 대하여 유증일 전에 차임 의무가 있는지 살펴보자. 그리고 나는 그것이 지급되어야 한다고 생각한다.