[PAULUS libro quinto ad Sabinum. ] §19.1.4.prSi seruum mihi ignoranti, sciens furem uel noxium esse, uendideris, quamuis duplam promiseris, teneris mihi ex empto, quanti mea intererit scisse, quia ex stipulatu eo nomine agere tecum non possum antequam mihi quid abesset.
[파울루스, 사비누스 주석 제5권] 만약 당신이 어떤 노예가 도둑이거나 가해행위가 있는 자임을 알면서도, 그 사실을 모르는 나에게 그 노예를 매도하였다면, 비록 당신이 배액 배상을 약정하였을지라도, 당신은 나에게 매수소송에 기해 내가 그 사실을 알았더라면 얻었을 이익(관심액)만큼의 책임을 진다. 왜냐하면 나에게 어떤 재산상의 감소가 발생하기 전에는, 그 명목으로 당신에 대해 약정에 기한 소를 제기할 수 없기 때문이다.
§19.1.4.1Si modus agri minor inueniatur, pro numero iugerum auctor obligatus est, quia, ubi modus minor inuenitur, non potest aestimari bonitas loci qui non exstat.
만약 토지의 면적이 더 좁은 것으로 밝혀진다면, 매도인은 유게룸의 수에 따라 의무를 진다. 왜냐하면 면적이 더 좁은 것으로 밝혀진 때에는, 존재하지 않는 장소의 양부(품질)를 평가할 수 없기 때문이다.
sed non solum si modus agri totius minor est, agi cum uenditore potest, sed etiam de partibus eius, ut puta si dictum est uineae iugera tot esse uel oliueti et minus inueniatur: ideoque his casibus pro bonitate loci fiet aestimatio.
그러나 토지 전체의 면적이 더 좁은 경우뿐만 아니라, 그 부분에 관해서도 매도인에 대해 소를 제기할 수 있다. 예를 들어, 포도원이나 올리브원의 유게룸 수가 이만큼이라고 선언되었으나 그보다 적은 것으로 밝혀진 경우가 그러하다. 따라서 이러한 경우에는 그 장소의 양부(품질)에 따라 평가가 이루어진다.