[IULIANUS libro tertio ad Urseium Ferocem. ] §19.1.28.prPraedia mihi uendidisti et conuenit, ut aliquid facerem: quod si non fecissem, poenam promisi.
[율리아누스 『우르세이우스 페록스 주해』 제3권] 당신은 나에게 토지들을 매도하였고, 내가 어떤 일을 하기로 합의되었다. 그리고 만약 내가 이를 이행하지 않는다면, 나는 위약금을 지급하기로 약정하였다.
respondit, uenditor antequam poenam ex stipulatu petat, ex uendito agere potest: si consecutus fuerit, quantum poenae nomine stipulatus esset, agentem ex stipulatu doli mali exceptio summouebit: si ex stipulatu poenam consecutus fueris, ipso iure ex uendito agere non poteris nisi in id, quod pluris eius interfuerit id fieri.
답변: 매도인은 문답약정에 기한 위약금을 청구하기 전에, 매매에 기한 소를 제기할 수 있다. 만약 그가 위약금의 명목으로 약정되었던 것과 동액을 (매매에 기한 소를 통해) 얻었다면, 문답약정에 기해 청구하는 그를 악의의 항변이 배제할 것이다. 만약 당신이 문답약정에 기해 위약금을 얻었다면, 당연히 매매에 기한 소를 제기할 수 없다. 다만 그 일이 행해지는 것이 그(매도인)에게 그보다 더 큰 이익이 있었던 부분에 대해서는 그러하지 아니하다.