[PAULUS libro trigensimo tertio ad edictum. ] §18.5.3.prEmptio et uenditio sicut consensu contrahitur, ita contrario consensu resoluitur, antequam fuerit res secuta: ideoque quaesitum est, si emptor fideiussorem acceperit uel uenditor stipulatus fuerit, an nuda uoluntate resoluatur obligatio.
[파울루스, 『고시 주석』 제33권] 매매는 합의에 의해 계약이 성립하는 것과 마찬가지로, 이행이 따르기 전이라면, 반대의 합의에 의해 해제된다. 그리하여 만약 매수인이 보증인을 세웠거나 매도인이 문답약정을 맺었을 경우, 단순한 의사만으로 채무가 해제되는지 여부가 문제되었다.
Iulianus scripsit ex empto quidem agi non posse, quia bonae fidei iudicio exceptiones pacti insunt: an autem fideiussori utilis sit exceptio, uidendum: et puto liberato reo et fideiussorem liberari.
율리아누스는 매매에 기한 소는 제기될 수 없다고 썼는데, 왜냐하면 선의의 소송에는 합의의 항변이 당연히 포함되어 있기 때문이다. 그러나 보증인에게도 항변이 유효한지에 대해서는 검토해 보아야 한다. 그리고 주채무자가 면책되면 보증인도 면책된다고 나는 생각한다.
item uenditorem ex stipulatu agentem exceptione summoueri oportet, idemque iuris esse, si emptor quoque rem in stipulationem deduxerit.
마찬가지로 문답약정에 기해 소를 제기하는 매도인은 항변에 의해 배척되어야 하며, 매수인 역시 그 대상을 문답약정으로 가져갔던 경우에도 동일한 법리가 적용된다.