[IDEM libro septimo digestorum. ] §18.5.10.prSeius a Lucio Titio emit fundum lege dicta, ut, si ad diem pecuniam non soluisset, res inempta fieret.
[같은 이 『학설휘찬』 제7권] 세이우스는 기한까지 대금을 지급하지 않으면 거래가 성립하지 않는다는 약정 하에 루키우스 티티우스로부터 토지를 매수하였다.
Seius parte pretii praesenti die soluta, defuncto uenditore, filiis eius pupillaris aetatis et ipse tutor cum aliis datus, neque contutoribus pretium secundum legem numerauit nec rationibus tutelae rettulit: quaesitum est, an irrita emptio facta esset.
세이우스는 계약 당일에 대금의 일부를 지급하였는데, 매도인이 사망하자 그 자신도 다른 사람들과 함께 매도인의 미성년 아들들의 후견인으로 지정되었다. 그는 공동후견인들에게 약정에 따른 대금을 지급하지도 않았고, 후견 회계 장부에 기재하지도 않았다. 이에 매수가 무효가 되었는지가 제기되었다.
respondit secundum ea quae proponerentur inemptam uideri.
답변: 제시된 사실들에 따르면 미구매 상태가 된 것으로 보인다.
§18.5.10.1Emptor praediorum cum suspicaretur Numeriam et Semproniam controuersiam moturas, pactus est cum uenditore, ut ex pretio aliqua summa apud se maneret, donec emptori fideiussor daretur a uenditore: postea uenditor eam legem inseruit, ut, si ex die pecunia omnis soluta non esset et uenditor ea praedia uenisse nollet, inuendita essent: interea de aduersariis alteram mulierem uenditor superauit, cum altera transegit, ita ut sine ulla quaestione emptor praedia possideret: quaesitum est, cum neque fideiussor datus est nec omnis pecunia secundum legem suis diebus soluta sit, an praedia inuendita sint.
토지의 매수인은 누메리아와 셈프로니아가 이의를 제기할 것을 우려하여, 매도인이 매수인에게 보증인을 제공할 때까지 대금 중 일부 금액을 자신이 보관하기로 매도인과 합의하였다. 그 후 매도인은 다음과 같은 조항을 삽입하였다. 즉, 지정된 기일 이후로 모든 대금이 지급되지 않고 매도인이 그 토지들이 매각된 상태로 있는 것을 원하지 않는다면, 그것들은 미매각 상태가 된다는 것이었다. 그 사이에 매도인은 상대방 중 한 여성에게 소송에서 승소하고 다른 여성과는 합의를 보았으므로, 매수인은 아무런 분쟁 없이 토지를 점유하게 되었다. 보증인도 제공되지 않았고 약정에 따라 모든 대금이 기일 내에 지급되지도 않은 상황에서, 토지가 미매각 상태가 되었는지가 제기되었다.
respondit, si conuenisset, ut non prius pecunia solueretur quam fideiussor uenditi causa daretur nec id factum esset, cum per emptorem non staret quo minus fieret, non posse posteriorem legis partem exerceri.
답변: 만약 매매를 위해 보증인이 제공되기 전까지는 대금을 지급하지 않기로 합의되었고 그것이 실행되지 않았으며, 매수인 측에 그것이 실현되는 것을 방해하는 원인이 없었다면, 조항의 후반부를 행사할 수 없다.