[PAULUS libro trigensimo secundo ad edictum. ] §17.2.65.8Item scriptum est posse procuratori quoque meo socium meum renuntiare.
마찬가지로 내 동업자가 나의 관리인에게도 해지 통고를 할 수 있다고 적혀 있다.
quod Seruius apud Alfenum ita notat: esse in potestate domini, cum procuratori eius renuntiatum est, an uelit ratam habere renuntiationem.
이 점에 대해 세르비우스는 알페누스의 저서에서 다음과 같이 주해한다. 즉, 본인의 관리인에게 해지 통고가 되었을 때 그 해지 통고를 추인하기를 원하는지 여부는 본인의 권한에 달려 있다.
igitur is cuius procuratori renuntiatum est liberatus esse uidebitur: an autem ipse quoque qui renuntiauit procuratori liberetur, in potestate eius erit, quemadmodum diximus in eo, qui socio renuntiat.
따라서 그의 관리인에게 해지 통고가 된 자는 해방된 것으로 간주될 것이다. 그러나 관리인에게 해지 통고를 한 자 자신도 해방되는지 여부는, 동업자에게 해지 통고를 하는 자의 경우에서 우리가 말한 것과 같이, 상대방의 권한에 달려 있을 것이다.
§17.2.65.9Morte unius societas dissoluitur, etsi consensu omnium coita sit, plures uero supersint, nisi in coeunda societate aliter conuenerit.
한 사람의 사망으로 조합은 해소된다. 비록 모든 사람의 합의에 의해 조합이 체결되었고 여러 사람이 생존해 있더라도 그러하다. 다만 조합을 체결할 때 다르게 합의한 경우는 예외이다.
nec heres socii succedit: sed quod ex re communi postea quaesitum est, item dolus et culpa in eo quod ex ante gesto pendet tam ab herede quam heredi praestandum est.
또한 조합원의 상속인은 승계하지 않는다. 그러나 그 후 공유물로부터 취득한 것뿐만 아니라, 이전의 행위에 기인하는 일에서의 악의와 과실은 상속인에 의해서도, 상속인에 대해서도 제공되어야 한다.
§17.2.65.10Item si alicuius rei societas sit et finis negotio impositus, finitur societas: quod si integris omnibus manentibus alter decesserit, deinde tunc sequatur res, de qua societatem coierunt, tunc eadem distinctione utemur, qua in mandato, ut si quidem ignota fuerit mors alterius, ualeat societas, si nota, non ualeat.
마찬가지로 만약 어떤 사물의 조합이고 사업에 종지부가 찍혔다면 조합은 종료된다. 그러나 모든 것이 실행되지 않은 채로 있는 동안 한쪽이 사망하고, 그 후 그들이 조합을 체결했던 일이 뒤따른다면, 그때는 위임에서와 동일한 구분을 사용할 것이다. 즉, 다른 쪽의 사망을 알지 못했다면 조합은 유효하고, 알았다면 유효하지 않다.
§17.2.65.11Societas quemadmodum ad heredes socii non transit, ita nec ad adrogatorem, ne alioquin inuitus quis socius efficiatur cui non uult.
조합이 조합원의 상속인에게 이전되지 않는 것과 마찬가지로, 양친(아드로가토르)에게도 이전되지 않는다. 이는 그렇지 않으면 원치 않는 사람과 본인의 뜻에 반하여 조합원이 되는 일이 없도록 하기 위함이다.
ipse autem adrogatus socius permanet: nam et si filius familias emancipatus fuerit, permanebit socius.
그러나 양자가 된 자 자신은 조합원으로 남는다. 왜냐하면 가자가 해방된 경우에도 조합원으로 남을 것이기 때문이다.
§17.2.65.12Publicatione quoque distrahi societatem diximus.
몰수에 의해서도 조합이 해소된다고 우리는 말했다.
quod uidetur spectare ad uniuersorum bonorum publicationem, si socii bona publicentur: nam cum in eius locum alius succedat, pro mortuo habetur.
이는 조합원의 재산이 몰수되는 경우, 전재산의 몰수를 지칭하는 것으로 보인다. 왜냐하면 그의 자리에 다른 사람이 승계하므로 그는 죽은 자로 취급되기 때문이다.
§17.2.65.13Si post distractam societatem aliquid in rem communem impenderit socius, actione pro socio id non consequitur, quia non est uerum pro socio communiterue id gestum esse.
조합이 해소된 후에 조합원이 공유물을 위해 무언가를 지출하였다면, 그는 조합 소송에 의해 이를 회수하지 못한다. 왜냐하면 그것이 조합원으로서 또는 공동으로 관리되었다는 것이 사실이 아니기 때문이다.
sed communi diuidundo iudicio huius quoque rei ratio habebitur: nam etsi distracta esset societas, nihilo minus diuisio rerum superest.
그러나 공유물 분할의 재판에서 이 일도 고려될 것이다. 왜냐하면 비록 조합이 해소되었을지라도 재산의 분할은 여전히 남아 있기 때문이다.
§17.2.65.14Si communis pecunia penes aliquem sociorum sit et alicuius sociorum quid absit, cum eo solo agendum, penes quem ea pecunia sit: qua deducta de reliquo, quod cuique debeatur, omnes agere possunt.
만약 공유의 금전이 조합원 중 한 사람의 수중에 있고 조합원 중 누군가에게 부족분이 있다면, 그 금전을 수중에 가진 자만을 상대로 소송을 제기해야 한다. 이것이 공제된 후, 각자에게 지급되어야 할 잔여분에 대해 모두가 소송을 제기할 수 있다.
§17.2.65.15Nonnumquam necessarium est et manente societate agi pro socio, ueluti cum societas uectigalium causa coita est propterque uarios contractus neutri expediat recedere a societate nec refertur in medium quod ad alterum peruenerit.
때로는 조합이 존속하는 동안에도 조합 소송을 제기하는 것이 필요한데, 예컨대 조합이 조세 징수를 위해 체결되었고 다양한 계약들로 인해 어느 쪽도 조합에서 이탈하는 것이 이롭지 않으며, 한쪽에게 귀속된 이익이 공동의 장으로 복귀되지 않는 경우이다.
§17.2.65.16Si unus ex sociis maritus sit et distrahatur societas manente matrimonio, dotem maritus praecipere debet, quia apud eum esse debet qui onera sustinet: quod si iam dissoluto matrimonio societas distrahatur, eadem die recipienda est dos, qua et solui debet.
만약 조합원 중 한 사람이 남편이고 혼인이 존속하는 동안 조합이 해소된다면, 남편은 지참금을 미리 공제해야 한다. 왜냐하면 지참금은 부담을 감당하는 자의 수중에 있어야 하기 때문이다. 그러나 이미 혼인이 해소된 후에 조합이 해소된다면, 지참금은 그것이 지급되어야 하는 바로 그날에 회수되어야 한다.