[IDEM libro trigensimo primo ad edictum. ] §17.2.52.8Idem Papinianus eodem libro ait, si inter fratres uoluntarium consortium initum fuerit, et stipendia ceteraque salaria in commune redigi iudicio societatis, quamuis filius emancipatus haec non cogatur conferre fratri, inquit, in potestate manenti, quia et si in potestate maneret, praecipua ea haberet.
동일한 파피니아누스는 같은 책에서, 형제들 사이에 자발적인 공동관계가 결성된 경우, 군료 및 기타 봉급은 조합 소송을 통해 공동 재산으로 귀입된다고 말한다. 다만, 그는 해방된 아들이 권력 아래에 남아 있는 형제에게 이것들을 출연하도록 강제되지 않는다고 말하는데, 왜냐하면 그가 권력 아래 남아 있었더라도 그것들을 특유재산으로 보유했을 것이기 때문이다.
§17.2.52.9Idem respondit societatem non posse ultra mortem porrigi, et ideo nec libertatem de supremis iudiciis constringere quis poterit uel cognatum ulteriorem proximioribus praeferre.
동일하게 그는 조합은 죽음을 넘어서 연장될 수 없으며, 따라서 누구도 유언에 관한 자유를 구속할 수 없고, 더 먼 친족을 더 가까운 친족보다 우선시할 수도 없다고 답변했다.
§17.2.52.10Idem respondit: socius, qui cessantis cessantiumue portiones insulae restituerit, quamuis aut sortem cum certis usuris intra quattuor menses, postquam opus refectum erit, recipere potest exigendoque priuilegio utetur aut deinceps propriam rem habebit, potest tamen pro socio agere ad hoc, ut consequatur quod sua intererat.
동일하게 그는 다음과 같이 답변했다. 의무를 이행하지 않는 일인 또는 수인의 조합원이 차지하는 아파트의 지분을 수선한 조합원은, 공사가 완료된 후 4개월 이내에 특정 이자와 함께 원금을 회수할 수 있고 추심상의 우선권을 누리거나 그 후 그 지분을 자신의 소유로 할 수 있음에도 불구하고, 자신의 이익을 얻기 위해 조합 소송을 제기할 수 있다.
finge enim malle eum magis suum consequi quam dominium insulae.
왜냐하면 그가 아파트의 소유권보다는 오히려 자신의 자금을 회수하기를 더 원한다고 가정해 보라.
oratio enim diui Marci idcirco quattuor mensibus finit certas usuras, quia post quattuor dominium dedit.
신군 마르쿠스의 연설이 4개월로 특정 이자를 제한하는 이유는, 4개월 후에는 소유권을 부여하기 때문이다.
§17.2.52.11Si qui societatem ad emendum coierint, deinde res alterius dolo uel culpa empta non sit, pro socio esse actionem constat.
만약 사람들이 매수를 위해 조합을 결성했다가, 그 후 일방의 고의나 과실로 인하여 물건을 매수하지 못한 경우, 조합 소송이 성립함은 명백하다.
plane si condicio sit adiecta 'si intra illum diem ueniret', et dies sine culpa socii praeterierit, cessabit actio pro socio.
분명히, 만약 “그 기한 내에 매물로 나온다면”이라는 조건이 부가되어 있었고, 조합원의 과실 없이 그 기한이 경과했다면, 조합 소송은 발생하지 않을 것이다.
§17.2.52.12Item si in communem riuum reficiendum inpensa facta sit, pro socio esse actionem ad reciperandum sumptum Cassius scripsit.
마찬가지로, 만약 공동의 용수로를 수선하기 위해 비용이 지출되었다면, 그 비용을 회수하기 위해 조합 소송이 성립한다고 카시우스는 썼다.
§17.2.52.13Item Mela scribit, si uicini semipedes inter se contulerunt, ut ibi craticium parietem inter se aedificarent ad onera utriusque sustinenda, deinde aedificato pariete alter in eum inmitti non patiatur, pro socio agendum.
마찬가지로 멜라는 다음과 같이 썼다. 이웃들이 양쪽의 하중을 지탱하기 위해 그곳에 격자벽을 서로 건설할 목적으로 서로 반 피트씩을 내놓았고, 그 후 벽이 건설되었으나 일방이 (상대방이 그 벽에 보를) 밀어 넣는 것을 허용하지 않는다면, 조합 소송을 제기해야 한다.
idemque et si aream in commune emerint, ne luminibus suis officeretur, et alteri tradita sit nec praestet alteri quod conuenit, pro socio actionem esse.
마찬가지로, 만약 그들이 채광을 방해받지 않기 위해 공동으로 공지를 매수하였고, 그것이 일방에게 인도되었으나 그가 합의된 사항을 상대방에게 이행하지 않는 경우에도 조합 소송이 성립한다.
§17.2.52.14Si plures sint inter eosdem societates coitae, ad omnes societates sufficere hoc unum iudicium constat.
만약 동일인들 사이에 여러 조합이 결성되어 있다면, 이 하나의 소송으로 모든 조합에 충분함은 명백하다.
§17.2.52.15Si quis ex sociis propter societatem profectus sit, ueluti ad merces emendas, eos dumtaxat sumptuum societati imputabit qui in eam rem impensi sunt: uiatica igitur et meritoriorum et stabulorum, iumentorum carrulorum uecturas uel sui uel sarcinarum suarum gratia uel mercium recte imputabit.
만약 조합원 중 누군가가 조합을 위해, 예컨대 물건을 구입하기 위해 출발했다면, 그는 그 목적을 위해 지출된 비용만을 조합에 청구할 수 있다. 따라서 그 자신이나 자신의 짐, 또는 물건을 위한 여비, 그리고 여관 및 마구간 비용, 짐승 및 마차 운임을 정당하게 청구할 것이다.
§17.2.52.16Socium uniuersa in societatem conferre debere Neratius ait, si omnium bonorum socius sit: et ideo siue ob iniuriam sibi factam uel ex lege Aquilia, siue ipsius siue filii corpori nocitum sit, conferre debere respondit.
네라티우스는 만약 전재산 조합의 조합원이라면 조합원은 모든 것을 조합에 출연해야 한다고 말한다. 따라서 자신에게 가해진 불법행위로 인해서든, 아퀼리우스법에 의해서든, 자신이나 아들의 신체에 피해가 가해진 경우이든, 출연해야 한다고 그는 답변했다.
§17.2.52.17Ibidem ait socium omnium bonorum non cogi conferre, quae ex prohibitis causis adquisierit.
동일한 곳에서 그는 전재산 조합의 조합원은 금지된 원인으로부터 획득한 것을 출연하도록 강제되지 않는다고 말한다.
§17.2.52.18Per contrarium quoque apud ueteres tractatur, an socius omnium bonorum, si quid ob iniuriarum actionem damnatus praestiterit, ex communi consequatur ut praestet.
반대의 경우에 대해서도 고대 법학자들 사이에서 논의되고 있는데, 전재산 조합의 조합원이 불법행위 소송으로 인해 패소하여 지불한 것이 있다면, 공동 재산으로부터 그것을 회수하여 지불할 수 있는지 여부이다.
et Atilicinus Sabinus Cassius responderunt, si iniuria iudicis damnatus sit, consecuturum, si ob maleficium suum, ipsum tantum damnum sentire debere.
그리고 아틸리키누스, 사비누스, 카시우스는 만약 그가 재판관의 불공정한 판결로 인해 패소한 것이라면 회수할 수 있지만, 그 자신의 비행으로 인한 것이라면 그 자신만이 손해를 입어야 한다고 답변했다.
cui congruit, quod Seruium respondisse Aufidius refert, si socii bonorum fuerint, deinde unus, cum ad iudicium non adesset, damnatus sit, non debere eum de communi id consequi, si uero praesens iniuriam iudicis passus sit, de communi sarciendum.
이에 아우피디우스가 전하는 세르비우스의 답변이 일치한다. 즉, 그들이 재산 조합원이었을 때, 그 후 일인이 재판에 출석하지 않아 패소한 경우라면 그는 그것을 공동 재산으로부터 회수해서는 안 되지만, 출석하여 재판관의 불공정한 판결을 입은 것이라면 공동 재산으로부터 보전되어야 한다.