[ULPIANUS libro trigensimo primo ad edictum. ]
내가 당신에게 내 채권자에게 변제하라고 돈을 주었으나 당신은 그렇게 하지 않았다.
§17.1.12.10Dedi tibi pecuniam, ut creditori meo exsoluas: non fecisti: praestabis mihi usuras, quo casu et a me creditor pecuniam debitam cum usuris recepturus sit: et ita imperator Seuerus Hadriano Demonstrati rescripsit.
당신은 나에게 이자를 지급해야 한다. 그 경우 채권자 역시 나에게서 이자가 붙은 채무액을 받게 될 것이기 때문이다. 그리고 세베루스 황제는 아드리아누스 데몬스트라투스에게 이와 같이 회답하였다.
§17.1.12.11Si adulescens luxuriosus mandet tibi, ut pro meretrice fideiubeas, idque tu sciens mandatum susceperis, non habebis mandati actionem, quia simile est, quasi perdituro pecuniam sciens credideris.
만일 방탕한 젊은이가 당신에게 창녀를 위해 보증을 서 달라고 위임하고, 당신이 이를 알면서 위임을 인수했다면, 당신은 위임 반대 소송을 제기할 수 없다. 왜냐하면 이는 돈을 탕진할 자에게 알면서 빌려준 것과 유사하기 때문이다.
sed et si ulterius directo mandauerit tibi, ut meretrici pecuniam credas, non obligabitur mandati, quasi aduersus bonam fidem mandatum sit.
그러나 더 나아가 그가 당신에게 창녀에게 돈을 빌려주라고 직접 위임했더라도, 마치 선의에 반하는 위임인 것처럼, 그는 위임으로 인해 의무를 지지 않는다.
§17.1.12.12Cum quidam talem epistulam scripsisset amico suo: 'rogo te, commendatum habeas Sextilium Crescentem amicum meum', non obligabitur mandati, quia commendandi magis hominis quam mandandi causa scripta est.
어떤 사람이 자신의 친구에게 "부탁하네, 내 친구 섹스티리우스 크레스켄스를 잘 보살펴 주게"라는 편지를 썼을 때, 그는 위임으로 인해 의무를 지지 않는다. 왜냐하면 이는 위임하기 위해서라기보다는 사람을 추천하기 위한 목적으로 작성되었기 때문이다.
§17.1.12.13Si quis mandauerit filio familias credendam pecuniam non contra senatus consultum accipienti, sed ex ea causa, ex qua de peculio uel de in rem uerso uel quod iussu pater teneretur, erit licitum mandatum.
만일 누군가가 원로원 결의에 반하지 않고 차용하는 가족 아들에게 돈을 빌려주도록 위임했거나, 혹은 특유재산에 관하여, 또는 가산의 이익으로 귀속되었기 때문에, 혹은 명령에 따랐기 때문에 아버지가 책임을 지게 되는 원인에 기하여 위임했다면, 그 위임은 적법하다.
hoc amplius dico, si, cum dubitarem, utrum contra senatus consultum acciperet an non nec essem daturus contra senatus consultum accipienti, intercesserit qui diceret non accipere contra senatus consultum, et 'periculo meo crede', dicat, 'bene credis': arbitror locum esse mandato et mandati eum teneri.
나는 나아가 이렇게 말한다. 만일 내가 그가 원로원 결의에 반하여 차용하는지 여부를 의심하고 있었고 원로원 결의에 반하여 차용하는 자에게는 빌려주지 않으려 했을 때, 누군가가 개입하여 "원로원 결의에 반하여 차용하는 것이 아니다"라고 말하며 "내 책임 하에 빌려주시오, 안전하게 빌려주는 것이오"라고 말한다면, 나는 위임이 성립하며 그가 위임으로 인해 책임을 진다고 생각한다.
§17.1.12.14Si post creditam pecuniam mandauero creditori credendam, nullum esse mandatum rectissime Papinianus ait.
돈을 빌려준 후에 내가 채권자에게 빌려주도록 위임한다면 위임은 무효라고 파피니아누스는 매우 올바르게 말한다.
plane si, ut exspectares nec urgueres debitorem ad solutionem, mandauero tibi, ut ei des interuallum, periculoque meo pecuniam fore dicam, uerum puto omne nominis periculum debere ad mandatorem pertinere.
분명히, 만일 당신이 기다려주고 채무자에게 지급을 독촉하지 않도록 하기 위해 내가 당신에게 그에게 유예기간을 주라고 위임하면서 "내 위험 부담 하에 그 돈이 있을 것이다"라고 말한다면, 채권의 모든 위험은 위임인에게 귀속되어야 마땅하다고 나는 생각한다.
§17.1.12.15Idem ait, si tutor mandet suscipi uel probari nomen quod fecerat, teneri eum mandati, scilicet quondam pupillo suo uel curatori eius.
같은 이(파피니아누스)는 만일 후견인이 자신이 만든 채권을 인수하거나 승인하도록 위임했다면, 그가 위임으로 인해 책임을 진다고 말한다. 물론 그의 옛 피후견인 또는 그의 보좌인에 대하여 그러하다.
§17.1.12.16Si mandauero exigendam pecuniam, deinde uoluntatem mutauero, an sit mandati actio uel mihi uel heredi meo? et ait Marcellus cessare mandati actionem, quia extinctum est mandatum finita uoluntate.
만일 내가 돈을 추심하도록 위임했다가 그 후 의사를 변경했다면, 나 또는 내 상속인에게 위임 소송이 인정되는가? 그리고 마르첼루스는 의사가 종료됨으로써 위임이 소멸했기 때문에 위임 소송은 발생하지 않는다고 말한다.
quod si mandaueris exigendam, deinde prohibuisti, exactamque recepisti, debitor liberabitur.
그러나 만일 당신이 추심하도록 위임했다가 그 후 이를 금지했음에도, 추심된 돈을 당신이 수령했다면 채무자는 면책될 것이다.
§17.1.12.17Idem Marcellus scribit, si, ut post mortem sibi monumentum fieret, quis mandauit, heres eius poterit mandati agere.
같은 마르첼루스는 만일 사후에 자신을 위한 기념비가 건립되도록 누군가가 위임했다면, 그의 상속인이 위임 소송을 제기할 수 있다고 쓴다.
illum uero qui mandatum suscepit, si sua pecunia fecit, puto agere mandati, si non ita ei mandatum est, ut sua pecunia faceret monumentum. potuit enim agere etiam cum eo qui mandauit, ut sibi pecuniam daret ad faciendum, maxime si iam quaedam ad faciendum parauit.
반면에 위임을 인수한 자는, 만일 자기 돈으로 그것을 건립했다면, 자기 돈으로 기념비를 건립하도록 그에게 위임된 것이 아닌 한, 위임 반대 소송을 제기할 수 있다고 나는 생각한다. 왜냐하면 그는 위임한 사람에 대해서도 건립을 위한 돈을 자신에게 주도록 소송을 제기할 수 있었기 때문이며, 특히 이미 건립을 위해 무언가를 준비해 둔 경우라면 더욱 그러하다.