Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §17.1.12.10-17.1.12.17

非法委任的效力、委任的撤回与死后委任

第 2452 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

本章探讨了委任合同中的利息请求权、不法委任的无效性,以及不违反元老院决议向家子借贷的委任问题。同时,还论及了事后委任、委任的撤回以及死后建立纪念碑的委任。

[ULPIANUS libro trigensimo primo ad edictum. ] §17.1.12.10Dedi tibi pecuniam, ut creditori meo exsoluas: non fecisti: praestabis mihi usuras, quo casu et a me creditor pecuniam debitam cum usuris recepturus sit: et ita imperator Seuerus Hadriano Demonstrati rescripsit.
我给你钱,让你支付给我的债权人,你没有这样做。 你必须向我支付利息,在这种情况下,债权人也将从我这里获得带有利息的应付欠款。 塞维鲁皇帝对哈德良·德蒙斯特拉图斯也是如此批复的。
§17.1.12.11Si adulescens luxuriosus mandet tibi, ut pro meretrice fideiubeas, idque tu sciens mandatum susceperis, non habebis mandati actionem, quia simile est, quasi perdituro pecuniam sciens credideris.
如果一个放荡的青年委任你为娼妓做担保,而你在明知的情况下接受了该委任,你将不享有委任相反之诉,因为这类似于明知对方会挥霍金钱却仍借钱给他。
sed et si ulterius directo mandauerit tibi, ut meretrici pecuniam credas, non obligabitur mandati, quasi aduersus bonam fidem mandatum sit.
但是,即使他进一步直接委任你借钱给娼妓,他也将不因委任而承担义务,因为这仿佛是违反善意的委任。
§17.1.12.12Cum quidam talem epistulam scripsisset amico suo: 'rogo te, commendatum habeas Sextilium Crescentem amicum meum', non obligabitur mandati, quia commendandi magis hominis quam mandandi causa scripta est.
当某人向其朋友写了这样一封信:“我请求你,把我的朋友塞克斯蒂利乌斯·克雷斯肯斯视为受托推荐之人(多加关照)”,他将不因委任而承担义务,因为写信的目的与其说是委任,不如说是推荐一个人。
§17.1.12.13Si quis mandauerit filio familias credendam pecuniam non contra senatus consultum accipienti, sed ex ea causa, ex qua de peculio uel de in rem uerso uel quod iussu pater teneretur, erit licitum mandatum.
如果有人委任将钱借给一个并非违反元老院决议而接受借款的家子,而是基于父亲将因特有财产、归入其利益或因其命令而承担责任的事由,则该委任是合法的。
hoc amplius dico, si, cum dubitarem, utrum contra senatus consultum acciperet an non nec essem daturus contra senatus consultum accipienti, intercesserit qui diceret non accipere contra senatus consultum, et 'periculo meo crede', dicat, 'bene credis': arbitror locum esse mandato et mandati eum teneri.
我更进一步说,如果当我怀疑他是否违反元老院决议而接受借款,且我不打算借给违反元老院决议而接受借款之人时,有人介入并声称其并非违反元老院决议而接受借款,并说“由我承担风险而借,你借得安全”,我认为这存在委任的余地,并且他要承担委任责任。
§17.1.12.14Si post creditam pecuniam mandauero creditori credendam, nullum esse mandatum rectissime Papinianus ait.
巴比尼安极正确地指出,在借出钱款之后,如果我再委任债权人予以借贷,则委任无效。
plane si, ut exspectares nec urgueres debitorem ad solutionem, mandauero tibi, ut ei des interuallum, periculoque meo pecuniam fore dicam, uerum puto omne nominis periculum debere ad mandatorem pertinere.
显然,如果为了让你等待而不催促债务人履行支付,我委任你给他宽限期,并声称该钱款由我承担风险,我认为债权的所有风险都应归于委任人,这一看法是正确的。
§17.1.12.15Idem ait, si tutor mandet suscipi uel probari nomen quod fecerat, teneri eum mandati, scilicet quondam pupillo suo uel curatori eius.
同一作者说,如果监护人委任他人承担或认可他所设立的债权,则他要承担委任责任,这当然是对他以前的受监护人或后者的保佐人而言。
§17.1.12.16Si mandauero exigendam pecuniam, deinde uoluntatem mutauero, an sit mandati actio uel mihi uel heredi meo? et ait Marcellus cessare mandati actionem, quia extinctum est mandatum finita uoluntate.
如果我委任收回钱款,随后改变了意愿,那么我或我的继承人是否享有委任之诉? 马尔切鲁斯说,委任之诉不成立,因为随着意愿的终止,委任已然消灭。
quod si mandaueris exigendam, deinde prohibuisti, exactamque recepisti, debitor liberabitur.
但如果你委任予以收回,随后又予以禁止,而你却收到了所收回的钱款,则债务人将被免责。
§17.1.12.17Idem Marcellus scribit, si, ut post mortem sibi monumentum fieret, quis mandauit, heres eius poterit mandati agere.
同一马尔切鲁斯写道,如果有人委任在其死后为其建造纪念碑,其继承人将能够提起委任之诉。
illum uero qui mandatum suscepit, si sua pecunia fecit, puto agere mandati, si non ita ei mandatum est, ut sua pecunia faceret monumentum.
然而对于承担委任的人,如果是用他自己的钱建造的,我认为他可以提起委任相反之诉,除非他当初受托就是要用自己的钱建造纪念碑。
potuit enim agere etiam cum eo qui mandauit, ut sibi pecuniam daret ad faciendum, maxime si iam quaedam ad faciendum parauit.
因为他本也可以向委任人提起诉讼,要求其给自己钱以便建造,特别是如果他已经为建造做了一些准备。

词汇与语法注释

  1. §17.1.12.10quo casu — 关系形容词用法,意为“在这种情况下”。引入一个从句,解释为什么委托人应当从受托人处获得利息。
  2. §17.1.12.11non obligabitur mandati — 动词 obligari 接义务或指控属格 mandati。意为“他不因委任而承担义务”(即不承担委任合同上的责任)。
  3. §17.1.12.13non contra senatus consultum accipienti — 修饰“filio familias”(家子)的现在分词。指家子以不违反马其顿元老院决议的方式(例如获得父亲同意等)接受借款的情形。
  4. §17.1.12.14post creditam pecuniam — 介词 post 加上带有形容词用法的过去被动分词,意为“在钱款被借出之后”。表明在贷款已经执行之后,此后关于它的委任不具有作为新合同的效力。
  5. §17.1.12.16exactamque recepisti — “exactam”(收回的钱)是过去被动分词的名词性用法,指代前文的“pecuniam”。它是“recepisti”的直接宾语,意为“而你收到了所收回的钱款”。
  6. §17.1.12.17heres eius poterit mandati agere — “mandati”是表示诉讼种类的属格,修饰“agere”(提起诉讼)。意为“其继承人将能够提起委任之(直接)诉”。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §17.1.12.10-17.1.12.17. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:17.1.12.10-17.1.12.17

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。