[PAULUS libro quarto responsorum. ] §16.3.26.prPublia Maeuia cum proficisceretur ad maritum suum, arcam clusam cum ueste et instrumentis commendauit Gaiae Seiae et dixit ei: 'cum sana saluaue uenero, restitues mihi: certe, si aliquid mihi humanum contigerit, 'filio meo, quem ex alio marito suscepi. ' defuncta ea intestata desidero res commendatae cui restitui debeant, filio an marito.
[바울루스 『해답집』 제4권] 푸블리아 마에위아는 남편에게 출발할 때, 의복과 도구들이 들어 있는 닫힌 상자를 가이아 세이아에게 위탁하며 그녀에게 말했다. "내가 무사히 돌아오면 나에게 반환하시오. 확실히, 나에게 만일의 인간적인 일이 일어난다면, 다른 남편과의 사이에서 얻은 내 아들에게 (반환하시오)." 그녀가 유언 없이 사망했다. 나는 위탁된 물건이 누구에게, 아들에게 아니면 남편에게 반환되어야 하는지 묻는다.
Paulus respondit filio.
바울루스는 아들에게라고 대답했다.
§16.3.26.1Lucius Titius ita cauit: "Ελαβον καὶ ἔχω εἰς λόγον παρακαταθήκης τὰ προγεγραμμένα τοῦ ἀργυρίου δηνάρια μύρια, καὶ πάντα ποιήσω καὶ συμφωνῶ καὶ ὡμολόγησα, ὡς προγέγραπται·
루키우스 티티우스는 다음과 같이 보증했다. "나는 기탁의 명목으로 위에 적힌 은화 만 데나리우스를 수취하여 소지하고 있으며, 위에 적힌 대로 모든 것을 행하고 합의하고 약속했습니다.
καὶ συνεθέμην χορηγῆσαί σοι τόκον ἑκάστης μνᾶς ἑκάστου μηνὸς ὀβόλους τέσσαρας μέχρι τῆς ἀποδόσεως παντὸς τοῦ ἀργυρίου. "quaero, an usurae peti possunt.
또한 모든 은화의 반환에 이르기까지 매월 1므나당 4오볼로스의 이자를 귀하에게 지급하기로 합의했습니다." 나는 이자를 청구할 수 있는지 묻는다.
Paulus respondit eum contractum de quo quaeritur depositae pecuniae modum excedere, et ideo secundum conuentionem usurae quoque actione depositi peti possunt. '
바울루스는 질문의 대상이 된 그 계약이 기탁된 금전의 범위를 초과하는 것이며, 따라서 합의에 따라 이자 역시 기탁의 소에 의해 청구될 수 있다고 대답했다.
§16.3.26.2Titius Semproniis salutem.
"티티우스가 셈프로니우스 형제들에게 안부를 전합니다.
Habere me a uobis auri pondo plus minus decem 'et discos duos, saccum signatum: ex quibus debetis mihi decem, quos apud Titium deposuistis: item quos Trophimati decem: item ex ratione patris uestri decem et quod excurrit. ' quaero, an ex huiusmodi scriptura aliqua obligatio nata sit, scilicet quod ad solam pecuniae causam attinet.
본인은 귀하들로부터 금 약 10파운드와 접시 두 개, 봉인된 주머니를 소지하고 있습니다. 이들 중 귀하들은 본인에게 10을 빚지고 있는데, 이는 귀하들이 티티우스에게 기탁한 것입니다. 마찬가지로 트로피마스에게 지급할 10, 마찬가지로 귀하들 부친의 장부로부터 10과 그 초과분입니다." 나는 이러한 문서로부터 어떤 채무가 발생하는지, 즉 오직 금전의 원인에 관한 한에서 묻는다.
respondit ex epistula, de qua quaeritur, obligationem quidem nullam natam uideri, sed probationem depositarum rerum impleri posse: an autem is quoque, qui deberi sibi cauit in eadem epistula decem, probare possit hoc quod scripsit, iudicem aestimaturum.
답변하였다. 질문의 대상이 된 편지로부터는 채무가 전혀 발생하지 않은 것으로 보이나, 기탁된 물건들의 증명은 충족될 수 있다. 다만, 동일한 편지에서 자신에게 10이 채무로 존재한다고 보증한 자 역시 자신이 쓴 이 사실을 증명할 수 있을지 여부는 법관이 판단할 것이다.