[ULPIANUS libro uicensimo nono ad edictum. ] §15.3.7.prEt ideo et si donauerit seruus domino rem peculiarem, actio de in rem uerso cessabit, et sunt ista uera.
[울피아누스, 고시주해 제29권] 그러므로 설령 노예가 주인에게 특유재산에 속하는 물건을 증여했다 하더라도, 유익행위의 소는 제기되지 않을 것이며, 이 말은 참되다.
§15.3.7.1Plane si mutuum seruus accepit et donandi animo soluit, dum non uult eum debitorem facere peculiarem, de in rem uerso actio est.
분명히, 만약 노예가 소비대차를 얻어 증여의 의사로 이를 지급하고, 그를 특유재산의 채무자로 만들 의사가 없는 한, 유익행위의 소가 인정된다.
§15.3.7.2Illud uerum non est, quod Mela scribit, si seruo meo argentum dederis, ut pocula tibi faceret ex quolibet argento, mox factis poculis seruus decesserit, esse tibi aduersus me de in rem uerso actionem, quoniam possum pocula uindicare.
멜라가 쓴 다음의 내용, 즉 만약 그대가 내 노예에게 어떤 은으로든 그대를 위해 잔들을 만들도록 은을 주었고, 이윽고 잔들이 만들어진 후 노예가 사망했다면, 내가 그 잔들을 반환청구할 수 있기 때문에 그대에게 나를 상대로 한 유익행위의 소가 인정된다는 것은 참되지 않다.
§15.3.7.3Illud plane uerum est, quod Labeo scribit, si odores et unguenta seruus emerit et ad funus erogauerit quod ad dominum suum pertinebat, uideri in rem domini uersum.
라베오가 쓴 다음의 내용, 즉 만약 노예가 향료와 연고를 매수하여 그의 주인에게 귀속되는 장례를 위해 지출했다면, 주인의 재산으로 전용된 것으로 보인다는 것은 분명히 참되다.
§15.3.7.4Idem ait et si hereditatem a seruo tuo emero quae ad te pertinebat et creditoribus pecuniam soluero, deinde hanc hereditatem abstuleris mihi, ex empto actione me id ipsum consecuturum: uideri enim in rem tuam uersum: nam et si hereditatem a seruo emero, ut quod mihi ab ipso seruo debebatur compensarem, licet nihil solui, tamen consequi me ex empto quod ad dominum peruenit.
그는 또한, 만약 내가 그대의 노예로부터 그대에게 속하는 유산을 매수하고 채권자들에게 돈을 지급했는데, 그 후 그대가 이 유산을 나로부터 빼앗아 갔다면, 내가 매수인의 소에 의해 바로 그것을 얻게 될 것이라고 말한다. 왜냐하면 그것은 그대의 재산으로 전용된 것으로 보이기 때문이다. 왜냐하면 설령 내가 그 노예 자신으로부터 나에게 빚진 것을 상쇄하기 위해 노예로부터 유산을 매수했다 하더라도, 내가 아무것도 지급하지 않았음에도 불구하고, 나는 매수인의 소에 의해 주인의 수중에 들어간 것을 얻기 때문이다.
ego autem non puto de in rem uerso esse actionem emptori, nisi hoc animo gesserit seruus, ut in rem domini uerteret.
그러나 나는 노예가 주인의 재산으로 전용하려는 의사로 이를 행하지 않았다면, 매수인에게 유익행위의 소가 인정된다고 생각하지 않는다.
§15.3.7.5Si filius familias pecuniam mutuatus pro filia sua dotem dederit, in rem uersum patris uidetur, quatenus auus pro nepte daturus fuit.
만약 가자가 돈을 빌려 자신의 딸을 위해 지참금으로 주었다면, 할아버지가 손녀를 위해 주었을 한도 내에서, 아버지의 재산으로 전용된 것으로 보인다.
quae sententia ita demum mihi uera uidetur, si hoc animo dedit ut patris negotium gerens.
이 견해는 그가 아버지의 사무를 처리하는 의사로 이를 주었을 때에만 나에게 참된 것으로 보인다.