[ULPIANUS libro uicensimo nono ad edictum. ] §15.1.17.prSi seruus meus ordinarius uicarios habeat, id quod uicarii mihi debent an deducam ex peculio serui ordinarii? et prima illa quaestio est, an haec peculia in peculio serui ordinarii computentur.
[고시주해 제29권의 울피아누스] 만약 나의 일반 노예가 대리 노예들을 두고 있다면, 대리 노예들이 나에게 진 채무를 내가 일반 노예의 특유재산에서 공제해야 하는가? 그리고 첫 번째 질문은 이 대리 노예들의 특유재산이 일반 노예의 특유재산에 산입되는가 하는 점이다.
et Proculus et Atilicinus existimant, sicut ipsi uicarii sunt in peculio, ita etiam peculia eorum: et id quidem, quod mihi dominus eorum, id est ordinarius seruus debet, etiam ex peculio eorum detrahetur: id uero quod ipsi uicarii debent, dumtaxat ex ipsorum peculio: sed et si quid non mihi, sed ordinario seruo debent, deducetur de peculio eorum quasi conseruo debitum: id uero, quod ipsis debet ordinarius seruus, non deducetur de peculio ordinarii serui, quia peculium eorum in peculio ipsius est (et ita Seruius respondit), sed peculium eorum augebitur, ut opinor, quemadmodum si dominus seruo suo debeat.
프로쿨루스와 아틸리키누스는 대리 노예들 자신이 특유재산에 포함되는 것과 마찬가지로 그들의 특유재산도 그러하다고 생각한다. 그리고 그들의 주인, 즉 일반 노예가 나에게 진 채무는 그들의 특유재산에서도 차감될 것이지만, 대리 노예들 자신이 진 채무는 오직 그들 자신의 특유재산에서만 차감될 것이다. 그러나 그들이 내가 아니라 일반 노예에게 무언가를 빚지고 있다면, 그것은 공동 노예에게 진 채무인 것처럼 그들의 특유재산에서 공제될 것이다. 반면에 일반 노예가 그들에게 진 채무는 일반 노예의 특유재산에서 공제되지 않을 것인데, 왜냐하면 그들의 특유재산은 그의 특유재산 내에 있기 때문이며(세르비우스도 이와 같이 답변하였다), 내 생각으로는 주인이 자신의 노예에게 채무를 진 경우와 마찬가지로 그들의 특유재산이 증대될 것이다.