[ULPIANUS libro uicensimo nono ad edictum. ] §15.1.1.prOrdinarium praetor arbitratus est prius eos contractus exponere eorum qui alienae potestati subiecti sunt, qui in solidum tribuunt actionem, sic deinde ad hunc peruenire, ubi de peculio datur actio.
[울피아누스, 『고시 주해』 제29권] 고시관은 타인의 권력하에 있는 자들의 계약 중 전액 소권을 부여하는 것을 먼저 제시하고, 그 후에 특유재산에 관한 소권이 부여되는 이것으로 이행하는 것이 순서에 부합한다고 생각했다.
§15.1.1.1Est autem triplex hoc edictum: aut enim de peculio aut de in rem uerso aut quod iussu hinc oritur actio.
그런데 이 고시는 삼중의 것이다. 즉, 이로부터 발생하는 소권은 특유재산에 관한 것, 혹은 이익 환원에 관한 것, 혹은 명령에 의한 것 중 하나이기 때문이다.
§15.1.1.2Uerba autem edicti talia sunt: 'Quod cum eo, qui in alterius potestate esset, negotium gestum erit'. §15.1.1.3De eo loquitur, non de ea: sed tamen et ob eam quae est feminini sexus dabitur ex hoc edicto actio.
그런데 고시의 문구는 다음과 같다. “타인의 권력하에 있는 자와 거래가 행해진 경우,” 고시는 ‘그’에 대해 말하고 있고 ‘그녀’에 대해 말하고 있는 것이 아니다. 그러나 여성인 ‘그녀’에 관해서도 이 고시에 기하여 소권이 부여된다.
§15.1.1.4Si cum impubere filio familias uel seruo contractum sit, ita dabitur in dominum uel patrem de peculio, si locupletius eorum peculium factum est.
만약 사춘기 전의 가자 또는 노예와 계약이 체결된 경우, 그들의 특유재산이 더 풍부해진 경우에 한하여, 가주 또는 주인에 대하여 특유재산에 관한 소권이 부여된다.
§15.1.1.5Potestatis uerbum communiter accipiendum est tam in filio quam in seruo.
‘권력’이라는 단어는 아들에 대해서나 노예에 대해서나 마찬가지로 공통되게 이해되어야 한다.
§15.1.1.6Nec magis dominium seruorum esse spectandum quam facultatem habendi eos: non enim solum seruorum propriorum nomine conueniemur, item communium, uerum eorum quoque qui bona fide nobis seruiunt, siue liberi sint sine serui alieni.
또한 노예의 소유권이 그들을 지배하는 실질적 권능보다 더 중시되어서는 안 된다. 왜냐하면 우리는 고유한 노예나 공유 노예의 이름으로만 제소되는 것이 아니라, 그들이 자유인이든 타인의 노예이든 선의로 우리에게 봉사하는 자들의 이름으로도 제소되기 때문이다.