[ULPIANUS libro uicensimo octauo ad edictum. ] §14.3.1.prAequum praetori uisum est sicut commoda sentimus ex actu institorum, ita etiam obligari nos ex contractibus ipsorum et conueniri.
[고시 주해 제28권의 울피아누스.] 법무관은 우리가 지배인들의 행위로부터 이익을 얻는 것과 마찬가지로, 그들의 계약으로부터 우리가 의무를 부담하고 소송을 당하는 것도 공평하다고 보았다.
sed non idem facit circa eum qui institorem praeposuit, ut experiri possit: sed si quidem seruum proprium institorem habuit, potest esse securus adquisitis sibi actionibus: si autem uel alienum seruum uel etiam hominem liberum, actione deficietur: ipsum tamen institorem uel dominum eius conuenire poterit uel mandati uel negotiorum gestorum.
그러나 법무관은 지배인을 임명한 자가 소를 제기할 수 있도록 하는 것에 관해서는 그 사람에 대해 동일하게 처리하지 않았다. 즉, 만일 자신의 노예를 지배인으로 두었다면 자신에게 취득된 소권들 덕분에 안심할 수 있으나, 타인의 노예 또는 자유인을 (지배인으로 두었다면) 소권이 결여될 것이다. 그렇지만 그 지배인 자신 또는 그의 주인을 위임이나 사무관리의 소로 제소할 수 있을 것이다.
Marcellus autem ait debere dari actionem ei qui institorem praeposuit in eos, qui cum eo contraxerint
그러나 마르켈루스는 지배인을 임명한 자에게 그 지배인과 계약을 체결한 자들에 대한 소권이 부여되어야 한다고 말한다.