[PAULUS libro uicensimo nono ad edictum. ] §14.1.5.prSi eum, qui in mea potestate sit, magistrum nauis habeas, mihi quoque in te competit actio, si quid cum eo contraxero: idem est, si communis seruus nobis erit.
[파울루스 저 『고시 주석』 제29권] 만약 당신이 나의 권력 하에 있는 자를 선장으로 삼고 있다면, 내가 그와 어떠한 계약을 맺었을 때 나에게도 당신에 대해 소송이 허용된다. 우리에게 공통된 노예인 경우에도 마찬가지이다.
ex locato tamen mecum ages, quod operas serui mei conduxeris, quia et si cum alio contraxisset, ageres mecum, ut actiones, quas eo nomine habui, tibi praestarem, quemadmodum cum libero, si quidem conduxisses, experieris: quod si gratuitae operae fuerint, mandati ages.
그러나 당신이 나의 노예의 노역을 고용하였으므로, 당신은 임대차 소송에 기하여 나를 상대로 소송을 제기할 것이다. 왜냐하면 설령 그가 다른 사람과 계약을 맺었다 하더라도, 내가 그 명의로 취득한 소송들을 당신에게 양도하도록 당신이 나를 상대로 소송을 제기할 것이기 때문이며, 이는 만약 자유인이었고 당신이 실제로 그를 고용했더라면 소송을 제기했을 것과 마찬가지이다. 만약 노역이 무상이었다면 위임 소송을 제기할 것이다.
§14.1.5.1Item si seruus meus nauem exercebit et cum magistro eius contraxero, nihil obstabit, quo minus aduersus magistrum experiar actione, quae mihi uel iure ciuili uel honorario competit: nam et cuiuis alii non obstat hoc edictum, quo minus cum magistro agere possit: hoc enim edicto non transfertur actio, sed adicitur.
또한 만약 나의 노예가 배를 영업하고 있고 내가 그 선장과 계약을 맺었다면, 시민법 또는 명예법에 따라 나에게 허용되는 소송으로 내가 그 선장을 상대로 소송을 제기하는 것을 막는 것은 아무것도 없다. 왜냐하면 다른 누구에게도 이 고시가 선장을 상대로 소송을 제기할 수 있는 것을 막지 않기 때문이다. 이 고시에 의해서는 소송이 이전되는 것이 아니라 추가되는 것이기 때문이다.
§14.1.5.2Si unus ex his exercitoribus cum magistro nauis contraxerit, agere cum aliis exercitoribus poterit.
만약 이 영업자들 중 한 사람이 선장과 계약을 맺었다면, 그는 다른 영업자들을 상대로 소송을 제기할 수 있을 것이다.