[AFRICANUS libro octauo quaestionum. ]
[아프리카누스, 학문논집 제8권] 당신은 나에게 물건을 사용대차해 주었다.
§13.6.21.prRem mihi commodasti: eandem subripuisti: deinde cum commodati ageres nec a te scirem esse subreptam, iudex me condemnauit et solui: postea comperi a te esse subreptam: quaesitum est, quae mihi tecum actio sit.
그리고 당신이 그것을 훔쳤다. 그 후 당신이 사용대차의 소를 제기했을 때, 나는 그것이 당신에 의해 도난당했음을 몰랐기에, 심판관은 나에게 패소 판결을 내렸고 나는 지급했다. 나중에 나는 그것이 당신에 의해 도난당했음을 알게 되었다. 내가 당신에 대해 어떤 소를 가질 수 있는지가 질문되었다.
respondit furti quidem non esse, sed commodati contrarium iudicium utile mihi fore.
그는 절도의 소는 성립하지 않지만, 나에게 사용대차 반소의 준용이 인정될 것이라고 답했다.
§13.6.21.1In exercitu contubernalibus uasa utenda communi periculo dedi ac deinde meus seruus subreptis his ad hostes profugit et postea sine uasis receptus est.
군대에서 나는 막사 동료들에게 공동의 위험 부담으로 사용하도록 용기들을 주었다. 그 후 나의 노예가 이것들을 훔쳐서 적에게 도망쳤고, 나중에 용기들 없이 되찾아졌다.
habiturum me commodati actionem cum contubernalibus constat pro cuiusque parte: sed et illi mecum furti serui nomine agere possunt, quando et noxa caput sequitur.
나에게는 동료들에 대해 각자의 지분에 따라 사용대차의 소가 인정된다는 점은 확실하다. 그러나 그들 역시 노예를 이유로 나에게 절도의 소를 제기할 수 있는데, 이는 불법행위 책임이 사람을 따르기 때문이다.
et si tibi rem periculo tuo utendam commodauero eaque a seruo meo subripiatur, agere mecum furti possis serui nomine.
또한 만약 내가 당신에게 당신의 위험 부담으로 사용하도록 물건을 사용대차해 주었고, 그것이 나의 노예에게 도난당했다면, 당신은 노예를 이유로 나에게 절도의 소를 제기할 수 있다.