[ULPIANUS libro uicensimo secundo ad edictum. ] §12.2.11.prSed si possessori fuerit iusiurandum delatum iuraueritque rem petitoris non esse, quamdiu quidem possidet, aduersus eum qui detulit iusiurandum, si petat, exceptione iurisiurandi utetur: si uero amiserit possessionem, actionem non habebit, ne quidem si is possideat qui ei iusiurandum detulit: non enim rem suam esse iurauit, sed eius non esse.
[울피아누스, 고시주해 제22권] 그러나 만일 점유자에게 선서가 제의되었고 그가 그 물건이 청구자의 것이 아니라고 선서했다면, 그가 실제로 점유하고 있는 한은 선서를 제의한 자에 대하여, 만일 그 자가 청구 소송을 제기해 올 때 선서의 항변을 사용할 수 있을 것이다. 그러나 만일 그가 점유를 잃었다면, 설령 그에게 선서를 제의한 자가 그것을 점유하고 있다 하더라도, 그는 소송을 제기할 권리를 갖지 못할 것이다. 왜냐하면 그는 그 물건이 자기의 것이라고 선서한 것이 아니라, 청구자의 것이 아니라고 선서했기 때문이다.
§12.2.11.1Proinde si, cum possideret, deferente petitore rem suam iurauit, consequenter dicemus amissa quoque possessione, si is qui detulit iusiurandum nanctus sit possessionem, actionem in factum ei dandam.
따라서 그가 점유하고 있을 때, 청구자의 제의로 그 물건이 자기의 것이라고 선서했다면, 결과적으로 점유를 잃었더라도 만일 선서를 제의한 자가 점유를 취득한 경우, 그에게 사실에 기한 소송이 인정되어야 한다고 우리는 말해야 할 것이다.
et fructus perceptos ex re, quam meam esse iuraui, restitui mihi placuit: sed et partum editum fetusque pecorum restituendos constat post iusiurandum delatum.
그리고 내가 나의 것이라고 선서한 물건으로부터 취득한 과실도 나에게 반환되어야 한다고 결정되었다. 그러나 또한 선서가 제의된 후에 태어난 노예의 자식과 가축의 새끼도 반환되어야 함은 명백하다.
§12.2.11.2Item si iurauero usum fructum alicuius rei uel meum esse uel dari mihi oportere, eatenus mihi competit actio, quatenus, si uere usum fructum haberem, duraret: quibus uero casibus amitteretur, non competit mihi actio.
마찬가지로 만일 내가 어떤 물건의 사용수익권이 나의 것이라거나 나에게 주어져야 한다고 선서했다면, 내가 실제로 사용수익권을 가졌을 경우 그것이 존속했을 한도에서만 나에게 소송이 인정된다. 그러나 그것이 상실되었을 경우들에는 나에게 소송이 인정되지 않는다.
sed si rerum, in quibus usus fructus propter abusum constitui non potest, iurauerit usum fructum se habere uel sibi deberi, effectum iurisiurandi sequendum arbitror ideoque tunc quoque uideri eum recte iurasse puto et ex eo iureiurando posse petere usum fructum cautione oblata.
하지만 소비로 인하여 사용수익권이 설정될 수 없는 물건들에 대하여, 누군가가 자신에게 사용수익권이 있다거나 자신에게 귀속되어야 한다고 선서했다면, 선서의 효력이 따라야 한다고 나는 판단하며, 따라서 그때도 그가 올바르게 선서한 것으로 간주되어야 한다고 생각한다. 그리고 그 선서에 기하여, 담보를 제공하고 사용수익권을 청구할 수 있다고 본다.
§12.2.11.3Si, cum de hereditate inter me et te controuersia esset, iurauero hereditatem meam esse, id consequi debeo, quod haberem, si secundum me de hereditate pronuntiatum esset.
만일 나와 너 사이에 상속재산에 관한 분쟁이 있을 때, 내가 상속재산이 나의 것이라고 선서했다면, 나는 상속재산에 관해 나에게 유리한 판결이 내려졌을 경우 가졌을 것들을 얻어야 한다.
et non solum eas res restituere debes, quas tunc possidebas, sed et si quas postea coepisses possidere, perindeque haberi quod iuratum est atque si probatum esset: idcirco utilis actio mihi competit.
그리고 너는 당시 네가 점유하고 있던 물건들뿐만 아니라 그 후에 점유하기 시작한 물건들도 반환해야 하며, 선서된 것은 마치 증명된 것처럼 취득되어야 한다. 그러므로 나에게 유용소송이 인정된다.
quod si ego ex eadem hereditate possiderem tuque coepisses petere eam a me, cum aduersus te iurassem, exceptione me uti debere iurisiurandi.
그러나 만일 내가 동일한 상속재산 중 일부를 점유하고 있었고 네가 나에게서 그것을 청구하기 시작했다면, 내가 너에 대항하여 선서한 이상 나는 선서의 항변을 사용해야 한다.
plane si alius a me hereditatem petere coeperit, dubium non erit, ut et Iulianus scribit, nihil mihi iusiurandum prodesse.
명백히 만일 제3자가 나에게서 상속재산을 청구하기 시작한다면, 율리아누스도 쓰고 있듯이 선서가 나에게 아무런 도움이 되지 않는다는 점에는 의문이 없을 것이다.