[ULPIANUS libro uicensimo tertio ad edictum. ]
[울피아누스, 고시 주해 제23권.] 정무관은 말한다.
§11.5.1.prPraetor ait: 'Si quis eum, apud quem alea lusum esse dicetur, uerberauerit damnumue ei dederit siue quid eo tempore dolo eius subtractum est, iudicium non dabo.
"만일 누군가가 그의 집에서 주사위 놀이가 행해졌다고 하는 자를 구타하거나 그에게 손해를 입혔거나, 혹은 그 시기에 그의 악의에 의해 무엇인가가 절취되었다면, 나는 소송을 허용하지 않을 것이다.
in eum, qui aleae ludendae causa uim intulerit, uti quaeque res erit, animaduertam. ' Si rapinas fecerint inter se collusores, ui bonorum raptorum non denegabitur actio: susceptorem enim dumtaxat prohibuit uindicari, non et collusores, quamuis et hi indigni uideantur.
주사위 놀이를 하게 할 목적으로 폭력을 행사한 자에 대해서는, 사태의 경중에 따라 내가 처벌할 것이다." 만일 도박 동반자들이 서로간에 강탈을 저질렀다면, 강탈물 소송은 거부되지 않을 것이다. 왜냐하면 정무관은 단지 제공자가 구제받는 것만을 금지했을 뿐, 도박 동반자들까지 금지한 것은 아니기 때문이다. 비록 이들 또한 구제받을 자격이 없어 보이지만 말이다.
§11.5.1.1Item notandum, quod susceptorem uerberatum quidem et damnum passum ubicumque et quandocumque non uindicat: uerum furtum factum domi et eo tempore quo alea ludebatur, licet lusor non fuerit qui quid eortum fecerit, impune fit.
마찬가지로, 정무관은 구타를 당하고 손해를 입은 제공자를 언제 어디서든 구제하지 않는다는 점이 유의되어야 한다. 그러나 주사위 놀이가 행해지던 시기에 그 집에서 행해진 절도는, 비록 이들을 행한 자가 도박자가 아니었다 하더라도 처벌되지 않는다.
domum autem pro habitatione et domicilio nos accipere debere certum est.
한편, '집'은 거주지 및 주소로 이해해야 함이 확실하다.
§11.5.1.2Quod autem praetor negat se furti actionem daturum, uideamus utrum ad poenalem actionem solam pertineat an et si ad exhibendum uelit agere uel uindicare uel condicere.
그런데 정무관이 절도 소송을 허용하지 않겠다고 말한 것에 대하여, 이것이 형벌적 소송에만 적용되는지, 아니면 제시 소송을 제기하거나 소유물 반환을 청구하거나 혹은 반환 청구를 제기하고자 하는 경우에도 적용되는지 살펴보자.
et est relatum apud Pomponium solummodo poenalem actionem denegatam, quod non puto uerum: praetor enim simpliciter ait 'si quid subtractum erit, iudicium non dabo.
그리고 폼포니우스의 설에는 형벌적 소송만이 거부된다고 전해지는데, 나는 그것이 옳다고 생각하지 않는다. 왜냐하면 정무관은 단순히 "무엇인가가 절취되었다면, 나는 소송을 허용하지 않을 것이다"라고 말하기 때문이다.
''In eum', inquit, 'qui aleae ludendae causa uim intulerit, uti quaeque res erit, animaduertam.
그는 "주사위 놀이를 하게 할 목적으로 폭력을 행사한 자에 대해서는 사태의 경중에 따라 내가 처벌할 것이다"라고 말한다.
' haec clausula pertinet ad animaduersionem eius qui conpulit ludere, ut aut multa multetur aut in lautumias uel in uincula publica ducatur:
이 조항은 놀이를 강요한 자에 대한 처벌에 관한 것으로, 그가 벌금에 처해지거나 석조 채석장 혹은 공중 감옥으로 보내지도록 하기 위함이다.