[PAULUS libro uicensimo sexto ad edictum. ] §10.4.12.prDe eo exhibendo, quem quis in libertatem uindicare uelit, huic actioni locus esse potest.
[파울루스, 고시석의 제26권.] 어떤 사람이 자유인이라고 주장하고자 하는 자를 제시하는 것에 관하여, 이 소가 제기될 여지가 있다.
§10.4.12.1Et filius familias ea actione tenetur, si facultatem rei exhibendae habet.
그리고 가자(가족의 아들)도 물건을 제시할 능력이 있다면 이 소에 의하여 책임을 진다.
§10.4.12.2Saepius ad exhibendum agenti, si ex eadem causa agat, obstaturam exceptionem Iulianus ait: nouam autem causam interuenire, si is, qui uindicandi gratia egisset, post acceptum iudicium eam ab aliquo accepit, et ideo exceptionem ei non officere.
율리아누스는, 동일한 원인에 기하여 소를 제기하는 것이라면, 제시를 구하는 소를 여러 번 제기하는 자에게 항변이 방해가 될 것이라고 말한다. 그러나 소유권을 주장하기 위해 소를 제기한 자가 소송을 인수한 후에 다른 누군가로부터 그것을 취득했다면, 새로운 원인이 개입된 것이므로 항변이 그에게 방해가 되지 않는다고 한다.
item si ei, qui furti acturus ad exhibendum egisset, iterum furtum factum sit.
마찬가지로, 절도 소송을 제기하기 위해 제시의 소를 제기했던 자에게 다시 절도가 행해진 경우도 그러하다.
denique si quis optandi gratia ad exhibendum egisset et post litem contestatam alterius testamento optio data sit, ad exhibendum agere potest.
마지막으로, 누군가가 선택유증을 행사하기 위해 제시의 소를 제기하였고, 소송이 계속된 후에 다른 사람의 유언에 의해 선택권이 주어졌다면, 그는 제시의 소를 제기할 수 있다.
§10.4.12.3Si quis ex uuis meis mustum fecerit uel ex oliuis oleum uel ex lana uestimenta, cum sciret haec aliena esse, utriusque nomine ad exhibendum actione tenebitur, quia quod ex re nostra fit nostrum esse uerius est.
만약 누군가가 이것들이 타인의 것임을 알면서도 나의 포도로 포도즙을 만들거나, 올리브로 기름을 만들거나, 양모로 옷을 만들었다면, 그는 두 가지 모두의 명목으로 제시의 소에 따른 책임을 지게 된다. 왜냐하면 우리의 물건으로부터 만들어진 것은 우리의 것이라고 하는 편이 더 타당하기 때문이다.
§10.4.12.4Si post iudicium acceptum homo mortuus sit, quamuis sine dolo malo et culpa possessoris, tamen interdum tanti damnandus est, quanti actoris interfuerit per eum non effectum, quo minus tunc cum iudicium acciperetur homo exhiberetur: tanto magis si apparebit eo casu mortuum esse, qui non incidisset, si tum exhibitus fuisset.
소송을 인수한 후에 노예가 사망했다면, 비록 점유자의 악의나 과실이 없었다 할지라도, 소송이 인수되던 당시에 점유자의 불작위로 인하여 노예가 제시되지 못하는 상황이 발생하지 않았더라면 원고가 얻었을 이익의 액수(원고의 관심액)만큼 때로는 패소 판결을 받아야 한다. 만약 그 당시에 제시되었더라면 발생하지 않았을 사고로 사망한 것임이 밝혀진다면 더욱 그러하다.
§10.4.12.5Si iusta ex causa statim exhiberi res non possit, iussu iudicis cauere debebit se illo die exhibiturum.
만약 정당한 이유로 물건을 즉시 제시할 수 없다면, 그는 법관의 명령에 따라 지정된 날에 제시할 것임을 보증해야 한다.
§10.4.12.6Heres non quasi heres, sed suo nomine hac actione uti potest: item heres possessoris suo nomine tenetur: igitur non procedit quaerere, an heredi et in heredem danda sit.
상속인은 상속인으로서가 아니라 자기 자신의 이름으로 이 소를 제기할 수 있다. 마찬가지로 점유자의 상속인도 자기 자신의 이름으로 책임을 진다. 그러므로 상속인에게, 그리고 상속인에 대하여 이 소가 허용되는지를 묻는 것은 타당하지 않다.
plane ex dolo defuncti danda est in heredem haec actio, si locupletor hereditas eo nomine facta sit, ueluti quod pretium rei consecutus sit.
분명히, 피상속인의 악의에 기해서는, 만약 그로 인하여 상속재산이 더 증식되었다면(예컨대 그가 물건의 대가를 취득한 경우처럼), 상속인에 대하여 이 소가 허용되어야 한다.