Humanitext Reader

수에토니우스 · 도미티아누스전 §10-11

원로원 의원들의 처형과 심화되는 잔혹성

7개 구절 중 4번째 · 라틴어

요약

도미티아누스는 치세 후반기에 사소한 이유로 수많은 원로원 의원들과 친척들을 처형했으며, 내전 이후에는 잔혹한 고문을 도입하는 등 잔학성을 더해갔다. 또한 그는 피해자들을 처형 직전까지 우대하거나 관대함을 앞세우며 가혹한 판결을 내리는 등 교활하고 예측하기 힘든 잔인함을 보여주었다。

§10Sed neque in clementiae neque in abstinentiae tenore permansit, et tamen aliquanto celerius ad saeuitiam desciuit quam ad cupiditatem.
그러나 그는 관대함이나 절제의 자세를 계속 유지하지 못했으며, 게다가 탐욕보다는 잔학함 쪽으로 훨씬 더 빠르게 빠져들었다.
discipulum Paridis pantomimi impuberem adhuc et cum maxime aegrum, quod arte formaque non absimilis magistro uidebatur, occidit;
파토마임 배우 파리스의 제자로서 아직 미성년이고 마침 심하게 앓고 있던 자를, 기예와 용모에서 스승과 닮았다는 이유로 죽였다.
item Hermogenem Tarsensem propter quasdam in historia figuras, libraris etiam, qui eam descripserant, cruci fixis.
마찬가지로 타르소스 출신의 헤르모게네스를 그의 역사서에 나타난 몇몇 비유적 수사법을 이유로 죽였으며, 그것을 필사한 서기들마저 십자가에 못 박았다.
patrem familias, quod Thraecem murmilloni parem, munerario imparem dixerat, detractum spectaculis in harenam canibus obiecit cum hoc titulo: 'impie locutus parmularius.
어떤 한 집안의 가장을, 그가 "트라크스(소형 방패)파는 무르밀로(대형 방패)파와는 대등하지만, 대회를 주최한 황제와는 대등하지 못하다"라고 말했다는 이유로, 관람석에서 끌어내려 경기장의 개들에게 던져주고 다음과 같은 팻말을 붙이게 했다.
' Complures senatores, in iis aliquot consulares, interemit;
"불경한 말을 한 소형 방패파." 많은 원로원 의원들, 그중에는 집정관 역임자 몇 명을 포함하여 죽였다.
ex quibus Ciuicam Cerealem in ipso Asiae proconsulatu, Saluidienum Orfitum, Acilium Glabrionem in exilio, quasi molitores rerum nouarum, ceteros leuissima quemque de causa.
그들 중 키위카 케레알리스는 아시아 속주 총독 임기 중에, 살위디에누스 오르피투스와 아킬리우스 글라브리오는 유배지에서, 마치 반란을 모의한 것처럼 하여 죽였고, 나머지 사람들은 저마다 아주 사소한 이유로 죽였다.
Aelium Lamiam ob suspiciosos quidem, uerum et ueteres et innoxios iocos, quod post abductam uxorem laudanti uocem suam 'eutacto' dixerat quodque Tito hortanti se ad alterum matrimonium responderat: μὴ καὶ σὺ γαμῆσαι θέλεις;
아엘리우스 라미아는 비록 의심스럽기는 하나 오래되고 무해한 농담을 이유로 죽였다. 즉, 아내를 빼앗긴 후에 자신의 목소리를 칭찬하는 황제에게 "얌전히 처신하고 있습니다"라고 말한 것과, 티투스가 그에게 재혼을 권했을 때 "당신도 결혼하고 싶으신 것입니까?"라고 답했기 때문이었다.
Saluium Cocceianum, quod Othonis imperatoris patrui sui diem natalem celebrauerat; Mettium Pompusianum, quod habere imperatoriam genesim uulgo ferebatur et quod depictum orbem terrae in membrana contionesque regum ac ducum ex Tito Liuio circumferret quodque seruis nomina Magonis et Hannibalis indidisset;
살위우스 코케이아누스는 그의 삼촌인 오토 황제의 생일을 축하했다는 이유로, 메티우스 폼푸시아누스는 황제가 될 천궁도를 가졌다고 널리 소문이 나 있었고 羊皮紙에 그린 세계 지도와 티투스 리비우스의 역사서에서 발췌한 왕들과 장군들의 연설문을 들고 다녔으며 노예들에게 마고와 한니발이라는 이름을 지어주었다는 이유로 죽였다.
Sallustium Lucullum Britanniae legatum, quod lanceas nouae formae appellari Luculleas passus esset;
브리타니아 속주 총독 살루스티우스 루쿨루스는 새로운 형태의 창이 '루쿨루스의 창'으로 불리는 것을 허용했다는 이유로 죽였다.
Iunium Rusticum, quod Paeti Thraseae et Heluidi Prisci laudes edidisset appellassetque eos sanctissimos uiros; cuius criminis occasione philosophos omnis urbe Italiaque summouit.
유니우스 루스티쿠스는 파에투스 트라세아와 헬위디우스 프리스크스의 찬양 전기를 출판하고 그들을 가장 신성한 인물들이라고 불렀다는 이유로 죽였으며, 이 죄를 기회로 삼아 모든 철학자들을 로마 시와 이탈리아에서 추방했다.
occidit et Heluidium filium, quasi scaenico exodio sub persona Paridis et Oenones diuortium suum cum uxore taxasset;
또한 그는 아들 헬위디우스도 죽였는데, 이는 그가 연극의 막간극에서 파리스와 오이노네의 인물을 빌려 황제와 아내의 이혼을 풍자한 것처럼 보였기 때문이다.
Flauium Sabinum alterum e patruelibus, quod eum comitiorum consularium die destinatum perperam praeco non consulem ad populum, sed imperatorem pronuntiasset.
사촌 형제 중 또 다른 한 사람인 플라위우스 사비누스를 죽였다. 이는 집정관 선거 날에 전령이 실수로 그를 민중 앞에서 '집정관'이 아니라 '황제'로 잘못 선포했기 때문이었다.
Verum aliquanto post ciuilis belli uictoriam saeuior, plerosque partis aduersae, dum etiam latentis conscios inuestigat, nouo quaestionis genere distorsit immisso per obscaena igne; nonnullis et manus amputauit.
그러나 내전의 승리 이후 한층 더 잔인해져, 적대 진영의 대다수 사람들을 아직 숨어 있는 공모자들을 수색하는 과정에서 음부에 불을 지르는 새로운 신문 방식으로 고문했고, 몇몇 사람들의 손을 잘라내기도 했다.
satisque constat duos solos e notioribus uenia donatos, tribunum laticlauium et centurionem, qui se, quo facilius expertes culpae ostenderent, impudicos probauerant et ob id neque apud ducem neque apud milites ullius momenti esse potuisse.
그리고 명망 있는 이들 중 오직 두 사람, 즉 광대 대역을 한 군사 호민관과 백인대장만이 사면을 받았다는 것은 충분히 확실하다. 그들은 자신들의 무죄를 더 쉽게 보이기 위해 스스로가 음탕한 자임을 입증했고, 그 때문에 사령관이나 군인들 사이에서 아무런 영향력도 가질 수 없었음을 보여주었던 것이다.
§11Erat autem non solum magnae, sed etiam callidae inopinataeque saeuitiae.
게다가 그는 거대할 뿐만 아니라 교활하고 예기치 못한 잔학함을 지니고 있었다.
actorem summarum pridie quam cruci figeret in cubiculum uocauit, assidere in toro iuxta coegit, securum hilaremque dimisit, partibus etiam de cena dignatus est.
자신의 총회계 담당자를 십자가에 못 박기 전날 침실로 불러들여 침대 옆에 나란히 앉히고 안심시켜 기쁘게 돌려보냈으며, 저녁 식사의 음식 일부를 나누어 주기까지 했다.
Arrecinum Clementem consularem, unum e familiaribus et emissariis suis, capitis condemnaturus in eadem uel etiam maiore gratia habuit, quoad nouissime simul gestanti, conspecto delatore eius: 'uis,' inquit, 'hunc nequissimum seruum cras audiamus?' Et quo contemptius abuteretur patientia hominum, numquam tristiorem sententiam sine praefatione clementiae pronuntiauit, ut non aliud iam certius atrocis exitus signum esset quam principii lenitas.
자신의 친한 친구이자 밀정 중 한 명이었던 집정관 역임자 아레키누스 클레멘스를 사형에 처하려 할 때에도 마찬가지로, 혹은 그 이상으로 우대해 주다가, 결국 마지막에는 함께 마차를 타고 가던 중 그의 밀고자를 보고는 "내일 이 아주 비열한 노예의 신문을 우리가 듣는 것을 원하느냐?"라고 말했다. 그리고 사람들의 인내를 더욱 경멸적으로 악용하기 위해, 그는 관대함에 대한 전제적인 언급 없이는 결코 가혹한 판결을 내리지 않았는데, 이로 인해 황제의 첫 부드러움만큼 확실한 비참한 결말의 징후는 이제 더 이상 없었다.
quosdam maiestatis reos in curiam induxerat, et cum praedixisset experturum se illa die quam carus senatui esset, facile perfecerat ut etiam more maiorum puniendi condemnarentur;
그는 불경죄 피고인 몇 명을 원로원 의사당으로 데려왔고, 그날 자신이 원로원에 얼마나 소중한 존재인지를 확인하게 될 것이라고 미리 선언해 두었기 때문에, 그들이 조상의 관습에 따른 처벌을 받도록 판결받게 만드는 것을 쉽게 해냈다.
deinde atrocitate poenae conterritus, ad leniendam inuidiam intercessit his uerbis—neque enim ab re fuerit ipsa cognoscere—: 'permittite, patres conscripti, a pietate uestra impetrari, quod scio me difficulter impetraturum, ut damnatis liberum mortis arbitrium indulgeatis;
그러고 나서 형벌의 잔인함에 겁먹은 체하며, 원망을 완화하기 위해 다음과 같은 말로 개입했다. 그 말 자체를 아는 것은 무익하지 않을 것이다. "원로원 의원 여러분, 내가 얻기 어려울 줄 아는 것, 즉 유죄 판결을 받은 자들에게 죽음의 방식을 자유롭게 선택하도록 허락해 줄 것을 여러분의 자애로운 마음에 청하는 것을 허락해 주십시오.
nam et parcetis oculis uestris et intellegent me omnes senatui interfuisse. '
그렇게 함으로써 여러분은 여러분의 눈을 보호하게 될 것이고, 모든 이들이 내가 원로원에 참석해 있었다는 것을 알게 될 것이기 때문입니다."

어휘·문법 주석

  1. 10.2post abductam uxorem — 전치사 `post`에 완료 수동 분사 `abductam`이 결합하여 행위 자체를 명사구처럼 표현하는("아내가 빼앗긴 후"), 이른바 '아브 우르베 콘디타' 유형의 구문이다.
  2. 10.2μὴ καὶ σὺ γαμῆσαι θέλεις; — 그리스어로 "설마 그대도 결혼하고 싶은 것은 아니겠지요?"라는 뜻. 부정의 소사 `μὴ`는 부정적인 답변("아니오, 그렇지 않습니다")을 예상하는 의문문을 이끌어 상대방의 탐욕스럽거나 호색적인 관심에 대한 야유를 표현한다.
  3. 11.1capitis condemnaturus — "사형(목숨의 형벌)에 처하려 하던 참에"라는 뜻. 사법 판결 동사 `condemnare`에 형벌을 나타내는 속격 `capitis`가 동반되었으며, 주어의 임박한 의도를 나타내는 능동 미래 분사 `condemnaturus`가 사용되었다.

이 구절 인용하기

수에토니우스, 도미티아누스전 §10-11. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi1348.abo022.humanitext-lat2:10-11

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.