§5Post Neronem Galbamque Othone ac Vitellio de principatu certantibus in spem imperii uenit iam pridem sibi per haec ostenta conceptam.
네로와 갈바 이후, 오토와 비텔리우스가 제위를 두고 다투는 동안, 그는 이전부터 이러한 전조들을 통해 스스로 품고 있었던 제위에 대한 희망을 드디어 품게 되었다.
In suburbano Flauiorum quercus antiqua, quae erat Marti sacra, per tres Vespasiae partus singulos repente ramos a frutice dedit, haud dubia signa futuri cuiusque fati: primum exilem et cito arefactum, ideoque puella nata non perannauit, secundum praeualidum ac prolixum et qui magnam felicitatem portenderet, tertium uero instar arboris.
플라비우스 가문의 교외 영지에 마르스에게 봉헌된 오래된 참나무가 있었는데, 베스파시아가 세 번 출산할 때마다 그 줄기에서 갑자기 각각 한 가지씩 뻗어 나왔으니, 이는 저마다의 미래 운명을 보여주는 확실한 징조였다. 첫 번째 가지는 가늘고 금방 말라버렸고, 이 때문에 태어난 딸아이는 한 해도 살지 못했다. 두 번째 가지는 매우 튼튼하고 길어 큰 행복을 예고했다. 그러나 세 번째 가지는 마치 큰 나무와 같았다.
quare patrem Sabinum ferunt, haruspicio insuper confirmatum, renuntiasse matri, nepotem ei Caesarem genitum;
그리하여 아버지 사비누스는 내장 점술을 통해 더욱 확증을 얻은 후 어머니에게, 그녀에게 황제가 될 손주가 태어났다고 알렸다고 한다.
nec illam quicquam aliud quam cachinnasse, mirantem quod adhuc se mentis compote deliraret iam filius suus.
그러나 그녀는 자신이 아직 제정신임에도 이제 제 아들이 헛소리를 하고 있는 것을 기이하게 여기며 크게 웃어댔을 뿐이었다.
Mox, cum aedilem eum C. Caesar, succensens curam uerrendis uiis non adhibitam, luto iussisset oppleri congesto per milites in praetextae sinum, non defuerunt qui interpretarentur, quandoque proculcatam desertamque rem p. ciuili aliqua perturbatione in tutelam eius ac uelut in gremium deuenturam.
훗날 그가 조달관이었을 때, 가이우스 카이사르가 도로 청소를 게을리한 것에 분노하여 병사들을 시켜 진흙을 모아 그의 토가 프라이텍스타의 품속에 가득 채우게 했는데, 언젠가는 짓밟히고 버려진 국가가 어떤 내란을 거쳐 그의 보호 아래로, 말하자면 그 품속으로 들어오게 될 것이라고 해석하는 이들이 없지 않았다.
Prandente eo quondam canis extrarius e triuio ma num humanam intulit mensaeque subiecit.
그가 언젠가 점심을 먹고 있을 때, 교차로에서 온 들개 한 마리가 사람의 손을 물어와 식탁 밑에 떨어뜨렸다.
cenante rursus bos arator decusso iugo triclinium irrupit ac fugatis ministris quasi repente defessus procidit ad ipsos accumbentis pedes ceruicemque summisit.
또 그가 저녁을 먹고 있을 때, 밭을 갈던 황소가 멍에를 떨치고 식당으로 난입해 하인들을 쫓아내고는, 마치 갑자기 지친 듯 누워 있는 그의 바로 발치에 쓰러져 목을 숙였다.
arbor quoque cupressus in agro auito sine ulla ui tempestatis euulsa radicitus atque prostrata insequenti die uiridior ac firmior resurrexit.
또한 할아버지의 토지에 있던 측백나무가 폭풍의 힘도 없이 뿌리째 뽑혀 쓰러졌으나, 이튿날 더 푸르고 튼튼하게 다시 일어섰다.
At in Achaia somniauit initium sibi suisque felicitatis futurum, simul ac dens Neroni exemptus esset;
한편, 아카이아에서 그는 네로의 이가 하나 뽑히는 것과 동시에 자신과 가족의 행복의 시작이 찾아올 것이라는 꿈을 꾸었다.
euenitque ut sequenti die progressus in atrium medicus dentem ei ostenderet tantumque quod exemptum.
그런데 이튿날 그가 대청으로 나아가자 의사가 그에게 방금 뽑아낸 이 한 개를 보여주는 일이 일어났다.
Apud Iudaeam Carmeli dei oraculum consulentem ita confirmauere sortes, ut quidquid cogitaret uolueretque animo quamlibet magnum, id esse prouenturum pollicerentur;
유다에서 카르멜 신의 신탁을 물었을 때, 점괘는 그의 확신을 굳건히 해 주며 그가 마음속으로 구상하고 원하는 것이 아무리 큰 것일지라도 이루어질 것임을 약속했다.
et unus ex nobilibus captiuis Iosephus, cum coiceretur in uincula, constantissime asseuerauit fore ut ab eodem breui solueretur, uerum iam imperatore.
또한 고귀한 포로들 중 한 명이었던 요세푸스는 쇠사슬에 묶일 때, 자신이 머지않아 동일한 인물에 의해 풀려날 것이나, 그때 그 인물은 이미 황제일 것이라고 지극히 단호하게 공언했다.
nuntiabantur et ex urbe praesagia: Neronem diebus ultimis monitum per quietem, ut tensam Iouis Optimi Maximi e sacrario in domum Vespasiani et inde in circum deduceret;
로마 시에서도 전조들이 보고되었다. 네로는 마지막 날들에 꿈을 통해, 가장 위대하신 유피테르의 신성한 마차를 신전에서 베스파시아누스의 저택으로, 그리고 그곳에서 다시 원형경기장으로 이끌라는 경고를 받았다.
ac non multo post comitia secundi consulatus ineunte Galba statuam Diui Iuli ad Orientem sponte conuersam, acieque Betriacensi, prius quam committeretur, duas aquilas in conspectu omnium conflixisse uictaque altera superuenisse tertiam ab solis exortu ac uictricem abegisse.
또 그 후 얼마 지나지 않아 갈바가 두 번째 집정관직에 취임하는 민회 때, 신군 율리우스의 조각상이 스스로 동쪽으로 돌아앉았으며, 베트리아쿰 전투가 치러지기 전에 두 독수리가 모든 이들이 보는 앞에서 싸우다가 한쪽이 패하자, 해 뜨는 곳에서 세 번째 독수리가 나타나 승리한 독수리를 쫓아내 버렸다.
§6nec tamen quicquam ante temptauit, promptissimis atque etiam instantibus suis, quam sollicitatus quorundam et ignotorum et absentium fortuito fauore.
그러나 그는 자신의 수하들이 극히 열성적이고 심지어 재촉하고 있었음에도, 알지도 못하고 멀리 있는 이들의 우연한 지지에 고무되기 전까지는 아무런 행동도 먼저 취하지 않았다.
Moesiaci exercitus bina e tribus legionibus milia missa auxilio Othoni, postquam ingressis iter nuntiatum est uictum eum ac uim uitae suae attulisse, nihilo setius Aquileiam usque perseuerauerunt, quasi rumori minus crederent.
모에시아 군대는 오토를 돕기 위해 세 군단에서 각각 이천 명씩 파견되었으나, 행군 중에 오토가 패하고 스스로 목숨을 끊었다는 소식이 전해진 후에도, 마치 그 소문을 덜 믿는 것처럼 아퀼레이아까지 계속 나아갔다.
ibi per occasionem ac licentiam omni rapinarum genere grassati, cum timerent ne sibi reuersis reddenda ratio ac subeunda poena esset, consilium inierunt eligendi creandique imperatoris;
그곳에서 혼란과 무질서를 틈타 온갖 약탈을 자행한 그들은, 돌아갔을 때 해명을 요구받고 처벌을 받게 될 것을 두려워하여 황제를 선택하고 옹립할 계획을 세웠다.
neque enim deteriores esse aut Hispaniensi exercitu qui Galbam, aut praetoriano qui Othonem, aut Germaniciano qui Vitellium fecissent.
갈바를 옹립한 스페인 군대나, 오토를 옹립한 친위대, 또는 비텔리우스를 옹립한 게르마니아 군대보다 자신들이 못할 것이 없다고 여겼기 때문이다.
propositis itaque nominibus legatorum consularium, quot ubique tunc erant, cum ceteros alium alia de causa improbarent et quidam e legione tertia, quae sub exitu Neronis translata ex Syria in Moesiam fuerat, Vespasianum laudibus ferrent, assensere cuncti nomenque eius uexillis omnibus sine mora inscripserunt.
그리하여 당시 도처에 있던 집정관 격의 파견대사들의 이름을 후보로 올렸는데, 다른 이들은 저마다의 이유로 부적격하다고 판단하던 중, 네로의 통치 말기에 시리아에서 모에시아로 전속되었던 제3군단의 몇몇 이들이 베스파시아누스를 칭송하자, 모두가 이에 동조하여 지체 없이 모든 군기에 그의 이름을 새겼다.
et tunc quidem compressa res est reuocatis ad officium numeris parumper.
당시는 부대원들이 잠시 군무로 복귀하면서 소동이 진정되었다.
ceterum diuulgato facto Tiberius Alexander praefectus Aegypti primus in uerba Vespasiani legiones adegit Kal. Iul. , qui principatus dies in posterum obseruatus est;
그러나 이 일이 널리 소문나자, 이집트 장관 티베리우스 알렉산데르가 가장 먼저 7월 1일에 베스파시아누스에 대한 충성 서약을 군단에 강제하였고, 이 날은 후세에 그의 치세 시작일로 기념되었다.
Iudaicus deinde exercitus V. Idus Iul. apud ipsum iurauit.
이어서 유다 군대가 7월 11일에 그 자신 앞에서 서약했다.
Plurimum coeptis contulerunt iactatum exemplar epistulae uerae siue falsae defuncti Othonis ad Vespasianum extrema obtestatione ultionem mandantis et ut rei p. subueniret optantis, simul rumor dissipatus destinasse uictorem Vitellium permutare hiberna legionum et Germanicas transferre in Orientem ad securiorem mollioremque militiam, praeterea ex praesidibus prouinciarum Licinius Mucianus et e regibus Vologaesus Parthus;
이 구상에 크게 이바지한 것은, 죽은 오토가 베스파시아누스에게 복수를 부탁하며 국가를 구해 줄 것을 바라는 내용의, 진위가 불분명한 편지 사본이 유포된 일과, 동시에 승리한 비텔리우스가 군단의 겨울 주둔지를 바꾸어 게르마니아 군단들을 더 안전하고 편안한 군무를 위해 동방으로 이동시키려 한다는 소문이 퍼진 일이었으며, 나아가 속주 장관들 중에서는 리키니우스 무키아누스가, 그리고 왕들 중에서는 파르티아의 볼로가에수스가 협력한 일이었다.
ille deposita simultate, quam in id tempus ex aemulatione non obscure gerebat, Syriacum promisit exercitum, hic quadraginta milia sagittariorum.
전자는 경쟁심 때문에 그때까지 공공연히 품고 있던 불화를 거두고 시리아 군대를 지원하겠다고 약속했고, 후자는 사만 명의 궁수를 약속했다.