Humanitext Reader

수에토니우스 · 오토전 §9-12

베트리아쿰의 패배와 오토의 자결

3개 구절 중 3번째 · 라틴어

요약

베트리아쿰에서의 결정적인 패배 이후, 오토는 더 이상의 내전으로 인한 유혈 사태를 막기 위해 의연히 자결을 결심하고 신변을 정리한 뒤 스스로 목숨을 끊었다. 그의 남성다운 최후는 평소의 여성적이고 나약한 외모 및 생활 방식과 극적인 대조를 이루며, 많은 군인들과 민중으로부터 깊은 애도와 찬사를 받았다.

§9simili temeritate, quamuis dubium nemini esset quin trahi bellum oporteret, quando et fame et angustiis locorum urgeretur hostis, quam primum tamen decertare statuit, siue impatiens longioris sollicitudinis speransque ante Vitelli aduentum profligari plurimum posse, siue impar militum ardori pugnam deposcentium.
이와 같은 무모함으로, 비록 적이 굶주림과 지형의 협소함으로 압박받고 있었기에 전쟁을 끌어야 한다는 점에는 누구에게도 의심의 여지가 없었음에도 불구하고, 그는 가능한 한 빨리 결전을 벌이기로 결정했다. 이는 길어지는 불안을 견디지 못하고 비텔리우스가 도착하기 전에 전쟁의 대부분을 끝낼 수 있기를 바랐기 때문이거나, 아니면 전투를 요구하는 군인들의 열의를 이겨내지 못했기 때문일 것이다.
nec ulli pugnae affuit substititque Brixelli.
그리고 그는 어떤 전투에도 참전하지 않고 브릭셀룸에 머물렀다.
Et tribus quidem, uerum mediocribus proelis apud Alpes circaque Placentiam et ad Castoris, quod loco nomen est, uicit;
그리고 알프스 인근과 플라켄티아 주변, 그리고 '카스토르의 지대'라 불리는 곳에서 벌어진 소규모의 세 차례 전투에서 그는 실제로 승리했다.
nouissimo maximoque apud Betriacum fraude superatus est, cum spe conloquii facta, quasi ad condicionem pacis militibus eductis, ex inprouiso atque in ipsa consalutatione dimicandum fuisset.
그러나 베트리아쿰에서의 마지막이자 가장 큰 전투에서 그는 기만당해 패배했는데, 회담의 희망이 주어져 군인들이 마치 평화 조건을 협상하기 위해 나선 것처럼 보였을 때, 돌연 그리고 바로 서로 인사를 나누는 와중에 전투를 벌여야 했기 때문이다.
ac statim moriendi impetum cepit, ut multi nec frustra opinantur, magis pudore, ne tanto rerum hominumque periculo dominationem sibi asserere perseueraret, quam desperatione ulla aut diffidentia copiarum;
그리하여 그는 즉시 죽고자 하는 결단을 내렸는데, 많은 이들이 무리가 아니게 생각하듯이, 이는 절망이나 군대에 대한 불신 때문이라기보다는, 국가와 사람들에게 이토록 큰 위험을 주면서까지 자신을 위해 지배권을 계속 고집하는 것에 대한 수치심 때문이었다.
quippe residuis integrisque etiam nunc quas secum ad secundos casus detinuerat, et superuenientibus aliis e Dalmatia Pannoniaque et Moesia, ne uictis quidem adeo afflictis ut non in ultionem ignominiae quiduis discriminis ultro et uel solae subirent.
왜냐하면 만일의 사태에 대비해 그가 곁에 남겨두었던 손상되지 않은 군대가 여전히 존재했고, 달마티아와 판노니아 및 모에시아로부터 다른 군대들이 도착하고 있었으며, 패배한 자들조차 치욕을 갚기 위해서라면 어떤 위험이든 기꺼이 스스로, 심지어 자신들만이라도 감수하려 할 정도로 결코 낙담해 있지 않았기 때문이다.
§10Interfuit huic bello pater meus Suetonius Laetus, tertiae decimae legionis tribunus angusticlauius.
이 전쟁에는 나의 아버지 수에토니우스 라이투스가 제13군단의 세대기사 군사 호민관으로 참전했다.
is mox referre crebro solebat Othonem etiam priuatum usque adeo detestatum ciuilia arma, ut memorante quodam inter epulas de Cassi Brutique exitu cohorruerit; nec concursurum cum Galba fuisse, nisi confideret sine bello rem transigi posse;
그는 나중에 자주 전하길, 오토는 평민 시절에도 내전을 극도로 혐오하여 연회 중에 누군가 카시우스와 브루투스의 최후에 대해 이야기하면 몸서리쳤을 정도였으며, 전쟁 없이 일이 해결될 수 있다고 믿지 않았다면 갈바와 부딪치지 않았을 것이라고 했다.
tunc ad despiciendam uitam exemplo manipularis militis concitatum, qui cum cladem exercitus nuntiaret nec cuiquam fidem faceret ac nunc mendaci nunc timoris, quasi fugisset, ex acie argueretur, gladio ante pedes eius incubuerit.
그리고 그때, 한 보졸의 본보기에 의해 목숨을 버릴 결심을 굳히게 되었다고 한다. 그 군인은 군대의 패배를 보고했으나 아무에게도 신뢰를 얻지 못하고, 때로는 거짓말쟁이로, 때로는 전장에서 도망쳐 나온 겁쟁이로 비난받자 오토의 발밑에서 칼 위에 엎드려 자결했다.
hoc uiso proclamasse eum aiebat, non amplius se in periculum talis tamque bene meritos coniecturum.
이를 본 오토는 이처럼 충성스럽고 공이 많은 사람들을 더 이상 위험에 빠뜨리지 않겠다고 외쳤다고 아버지는 전했다.
Fratrem igitur fratrisque filium et singulos amicorum cohortatus, ut sibi quisque pro facultate consuleret, ab amplexu et osculo suo dimisit omnis, secretoque capto binos codicillos exarauit, ad sororem consolatorios et ad Messalinam Neronis, quam matrimonio destinarat, commendans reliquias suas et memoriam.
그리하여 그는 형과 형의 아들, 그리고 친구들을 한 사람씩 격려하며 각자 자신의 능력에 따라 살길을 도모하라고 이르고, 모두를 포옹하고 입맞춤하며 배웅했다. 그리고 혼자 남았을 때 두 통의 서신을 작성했는데, 한 통은 누이에게 보내는 위로의 글이었고, 다른 한 통은 아내로 맞이하려 했던 네로의 미망인 메살리나에게 보내는 글로 자신의 유해와 기억을 그녀에게 부탁하는 내용이었다.
quicquid deinde epistularum erat, ne cui periculo aut noxae apud uictorem forent, concremauit.
그런 다음 승자 밑에서 누군가에게 위험이나 해가 되지 않도록 가지고 있던 편지들을 모두 불태웠다.
diuisit et pecunias domesticis ex copia praesenti.
또한 수중의 현금에서 집안 하인들에게 돈을 나누어 주었다.
§11atque ita paratus intentusque iam morti, tumultu inter moras exorto ut eos, qui discedere et abire coeptabant, corripi quasi desertores detinerique sensit: 'adiciamus,' inquit, 'uitae et hanc noctem,' his ipsis totidemque uerbis, uetuitque uim cuiquam fieri;
이렇게 준비를 마치고 이제 죽음을 눈앞에 두고 있을 때, 지체하는 사이에 소동이 일어나 떠나서 가려는 사람들이 탈영병으로 붙잡혀 억류되는 것을 보자 그는 "이 밤 또한 우리 삶에 보태자"라고 정확히 이 어구와 이 어수대로 말하고는, 누구에게도 폭력을 행사하는 것을 금지했다.
et in serum usque patente cubiculo, si quis adire uellet, potestatem sui praebuit.
그리고 밤늦게까지 방 문을 열어두어 만나고자 하는 사람이 있으면 누구에게나 면회를 허락했다.
post hoc sedata siti gelidae aquae potione arripuit duos pugiones et explorata utriusque acie, cum alterum puluino subdidisset, foribus adopertis artissimo somno quieuit.
이 일이 끝난 후 찬물 한 모금으로 갈증을 해소한 그는 두 자루의 단검을 쥐고 각각의 날카로움을 시험해 본 뒤, 한 자루를 베개 밑에 밀어 넣고 문을 닫은 뒤 아주 깊은 잠에 빠져들었다.
et circa lucem demum expergefactus uno se traiecit ictu infra laeuam papillam irrumpentibusque ad primum gemitum modo celans modo detegens plagam exanimatus est et celeriter, nam ita praeceperat, funeratus, tricensimo et octauo aetatis anno et nonagensimo et quinto imperii die.
그리고 마침내 새벽녘에 깨어나 왼쪽 젖꼭지 아래를 단 한 번 찔러 자결했다. 첫 비명 소리에 사람들이 들이닥쳤을 때 상처를 가리기도 하고 드러내기도 하다가 숨을 거두었다. 그의 지시대로 장례는 신속히 치러졌으며, 이때 그의 나이 37세였고 제위에 있은 지는 95일째 되는 날이었다.
§12Tanto Othonis animo nequaquam corpus aut habitus competit.
이토록 위대한 오토의 정신에 그의 육체나 외모는 결코 어울리지 않았다.
fuisse enim et modicae staturae et male pedatus scambusque traditur, munditiarum uero paene muliebrium, uulso corpore, galericulo capiti propter raritatem capillorum adaptato et adnexo, ut nemo dinosceret;
그는 키가 작고 발이 기형이었으며 안짱다리였다고 전해지는데, 몸의 털을 뽑고 머리숱이 적어 머리에 가발을 맞추어 단단히 묶고 다녔기에 아무도 알아차리지 못할 정도로 거의 여성에 가까운 단장을 했다.
quin et faciem cotidie rasitare ac pane madido linere consuetum, idque instituisse a prima lanugine, ne barbatus umquam esset;
그뿐만 아니라 매일 수염을 깎고 젖은 빵을 얼굴에 바르는 버릇이 있었는데, 이는 첫 솜털이 날 때부터 시작하여 평생 수염이 나지 않도록 하기 위함이었다.
sacra etiam Isidis saepe in lintea religiosaque ueste propalam celebrasse.
또한 이시스의 제의를 자주 아마포로 된 성스러운 옷을 입고 공개적으로 거행하기도 했다.
per quae factum putem, ut mors eius minime congruens uitae maiore miraculo fuerit.
이러한 점들 때문에 그의 삶과 전혀 어울리지 않는 그의 죽음이 더욱 큰 경이로움으로 다가왔을 것이라고 나는 생각한다.
multi praesentium militum cum plurimo fletu manus ac pedes iacentis exosculati, fortissimum uirum, unicum imperatorem praedicantes, ibidem statim nec procul a rogo uim suae uitae attulerunt;
자리에 있던 많은 군인들이 눈물을 흘리며 누워 있는 그의 손과 발에 입을 맞추고, 그를 가장 용맹한 자이자 유일무이한 황제라 칭송하며, 그 자리에서 즉시 화장 장작더미에서 멀지 않은 곳에서 스스로 목숨을 끊었다.
multi et absentium accepto nuntio prae dolore armis inter se ad internecionem concurrerunt.
멀리 있던 많은 이들 또한 소식을 듣고 슬픔에 겨워 서로를 몰살할 기세로 무기를 들고 부딪쳤다.
denique magna pars hominum incolumem grauissime detestata mortuum laudibus tulit, ut uulgo iactatum sit etiam, Galbam ab eo non tam dominandi quam rei p. ac libertatis restituendae causa interemptum.
마침내 그가 살아 있을 때는 그를 극도로 혐오했던 대다수의 사람들이 죽은 그를 찬양하여, 오토가 갈바를 죽인 것은 지배권을 쥐기 위해서라기보다 공화정과 자유를 회복하기 위함이었다는 소문이 세간에 돌 정도였다.

어휘·문법 주석

  1. 9.1simili temeritate, quamuis dubium nemini esset quin trahi bellum oporteret — "simili temeritate"(유사한 무모함으로)는 탈격으로 표현된 양태 구절로, 오토의 현재 결정이 이전의 무모한 행동들과 유사함을 나타낸다. "quin"절은 부정의 의구심 표현인 "dubium nemini esset"(누구에게도 의심의 여지가 없다)에 연결되어 작용하는 명사절이다.
  2. 9.3ne uictis quidem adeo afflictis ut non... subirent — "ut non"은 결과절을 이끌며, 주절의 부사 "adeo"(그토록)와 호응한다. 접속법 미완료 과거인 "subirent"를 수반하여, 패배한 군인들("uictis")이 치욕을 씻기 위해서라면 어떤 위험이라도 기꺼이 감수하려 할 만큼 결코 낙담하지 않았음을 나타낸다.
  3. 10.1nec concursurum cum Galba fuisse, nisi confideret — 간접화법 속의 과거 반사실 조건문. 직설법의 원래 형태인 "non concurrisset, nisi confideret"가 전달 동사 "referre solebat"의 지배를 받아 대격과 부정사 구조("concursurum fuisse")로 변환된 것이다.
  4. 12.1ut nemo dinosceret — "ut"절은 접속법 미완료 과거 "dinosceret"를 수반하는 결과절이다. 오토의 가발이 머리에 너무나 정교하게 밀착되어 있었기에 "아무도 그것을 알아차릴 수 없었다"라는 결과를 나타낸다.
  5. 12.2per quae factum putem, ut mors eius... maiore miraculo fuerit — "putem"은 잠재적 의미를 나타내는 접속법 현재형("나는 ~라고 생각한다")이다. "factum [esse]"는 "putem"에 지배받는 대격과 부정사 구조의 부정사이다. "ut"절은 "factum"의 주어 역할을 하는 명사적 결과절로서 그의 죽음이 더 큰 경이가 되었다는 사실을 이끈다. "maiore miraculo"는 목적/결과의 여격(이중 여격 구문)으로 쓰였다.

이 구절 인용하기

수에토니우스, 오토전 §9-12. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi1348.abo018.humanitext-lat2:9-12

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.