Humanitext Reader

수에토니우스 · 네로전 §38-40

로마 대화재와 약탈 및 반란에 대한 무관심

15개 구절 중 11번째 · 라틴어

요약

네로는 자신의 새로운 도시 계획을 위해 로마 시에 공공연히 불을 지르고, 그 과정에서 재산을 약탈하여 국가 자산을 고갈시켰습니다. 그는 자신이 파멸할 것이라는 예언에 대해서도 예술적 재주로 살아남을 수 있다며 낙관했고, 갈리아의 반란 소식도 처음에는 태연하게 받아들였습니다.

§38Sed nec populo aut moenibus patriae pepercit.
그러나 그는 민중이나 조국의 성벽조차 아끼지 않았다.
dicente quodam in sermone communi: ἐμοῦ θανόντοσ γαῖα μειχθήτω πυρί, 'immo,' inquit, 'ἐμοῦ ζῶντοσ,' planeque ita fecit.
누군가 일상적인 대화 중에 "ἐμοῦ θανόντοσ γαῖα μειχθήτω πυρί"라고 말하자, "아니," 그가 말했다, "ἐμοῦ ζῶντοσ," 하고 참으로 그와 같이 행했다.
nam quasi offensus deformitate ueterum aedificiorum et angustiis flexurisque uicorum, incendit urbem tam palam, ut plerique consulares cubicularios eius cum stuppa taedaque in praediis suis deprehensos non attigerint, et quaedam horrea circa domum Auream, quorum spatium maxime desiderabat, ut bellicis machinis labefacta atque inflammata sint, quod saxeo muro constructa erant.
왜냐하면 옛 건물들의 흉물스러움과 골목길의 좁고 굽어짐에 화가 난 것처럼 하여, 그가 너무도 노골적으로 도시에 불을 질렀기에, 많은 집정관 출신 의원들이 자신의 영지에서 그의 시종들이 마사와 횃불을 들고 있는 것을 붙잡고도 손대지 못할 정도였으며, 황금 궁전 주변의 몇몇 창고들은 그 공간을 그가 특히 바랐기 때문에 돌벽으로 지어졌음에도 전쟁 기계로 무너뜨려 불태워졌을 정도였다.
per sex dies septemque noctes ea clade saeuitum est ad monumentorum bustorumque deuersoria plebe compulsa.
엿새 밤낮 동안 그 재앙이 맹위를 떨쳤고, 서민들은 기념비와 무덤의 대피소로 내몰렸다.
tunc praeter immensum numerum insularum domus priscorum ducum arserunt hostilibus adhuc spoliis adornatae deorumque aedes ab regibus ac deinde Punicis et Gallicis bellis uotae dedicataeque, et quidquid uisendum atque memorabile ex antiquitate durauerat.
그때 무수한 인술라 외에도, 여전히 적의 전리품으로 장식되어 있던 옛 장군들의 저택들과 왕들에 의해, 그리고 그 뒤 포에니 전쟁과 갈리아 전쟁 중에 서원되어 봉헌된 신들의 신전들, 그리고 고대로부터 살아남아 볼만하고 기념할 만한 모든 것들이 불탔다.
hoc incendium e turre Maecenatiana prospectans laetusque 'flammae,' ut aiebat, 'pulchritudine' Halosin Ilii in illo suo scaenico habitu decantauit.
이 화재를 마이케나스 탑에서 바라보며, 그의 말대로 "불꽃의 아름다움"에 기뻐하며, 그 연극 의상을 입고 《일리오스의 함락》을 노래했다.
ac ne non hinc quoque quantum posset praedae et manubiarum inuaderet, pollicitus cadauerum et ruderum gratuitam egestionem nemini ad reliquias rerum suarum adire permisit;
그리고 여기에서도 가능한 한 많은 약탈품과 전리품을 집어삼키고자, 시신과 잔해의 무상 수거를 약속하고서도 그 누구도 자기 재산의 남은 물건에 접근하는 것을 허락하지 않았다.
conlationibusque non receptis modo uerum et efflagitatis prouincias priuatorumque census prope exhausit.
또한 기부금을 수령했을 뿐만 아니라 강요하기까지 하여 속주들과 개인들의 자산을 거의 고갈시켰다.
§39accesserunt tantis ex principe malis probrisque quaedam et fortuita: pestilentia unius autumni, quo triginta funerum milia in rationem Libitinae uenerunt;
황제로 인한 이토록 큰 재앙과 치욕에 몇 가지 우연한 재난도 더해졌다.
clades Britannica, qua duo praecipua oppida magna ciuium sociorumque caede direpta sunt; ignominia ad Orientem legionibus in Armenia sub iugum missis aegreque Syria retenta.
단 한 번의 가을에 일어난 전염병으로 리비티나의 장부에 삼만 건의 장례가 기록되었고, 브리타니아의 참패로 두 개의 주요 도시가 약탈당하고 시민들과 동맹국 인들의 대대적인 학살이 일어났으며, 동방의 치욕으로 아르메니아의 군단들이 멍에 아래로 보내졌고 시리아는 겨우 유지되었다.
mirum et uel praecipue notabile inter haec fuerit nihil eum patientius quam maledicta et conuicia hominum tulisse, neque in ullos leniorem quam qui se dictis aut carminibus lacessissent extitisse.
이러한 일들 중에서 참으로 놀랍고 특히 주목할 만한 것은, 그가 사람들의 비난과 욕설을 그 어떤 것보다도 끈기 있게 참아냈으며, 말이나 노래로 자신을 자극하는 자들에게 그 누구보다도 온화하게 대했다는 점일 것이다.
multa Graece Latineque proscripta aut uulgata sunt, sicut illa: " Νέρων Ὀρέστησ Ἀλκμέων μητροκτόνος.
그리스어와 라틴어로 작성된 많은 낙서나 시가 나붙거나 유포되었는데, 다음과 같은 것들이다. "Νέρων Ὀρέστησ Ἀλκμέων μητροκτόνος.
νεόψηφον: Νέρων ἰδίαν μητέρα ἀπέκτεινε.
νεόψηφον: Νέρων ἰδίαν μητέρα ἀπέκτεινε.
" " Quis negat Aeneae magna de stirpe Neronem? sustulit hic matrem, sustulit ille patrem.
"" 아에네아스의 위대한 혈통에서 네로가 태어났음을 그 누가 부인하리오? 이 자는 어머니를 거두어 가고, 저 자는 아버지를 업고 갔다.
Dum tendit citharam noster, dum cornua Parthus, noster erit Paean, ille Hecatebeletes.
우리 군주가 리라를 켜고, 파르티아인이 활을 겨누는 동안, 우리 군주는 파이안이 되고, 저 자는 헤카테벨레테스가 되리라.
Roma domus fiet: Veios migrate, Quirites, si non et Veios occupat ista domus.
로마는 하나의 집이 되리니, 시민들이여, 웨이이로 이주하라, 그 집이 웨이이마저 차지해 버리지 않는다면.
" sed neque auctores requisiit et quosdam per indicem delatos ad senatum adfici grauiore poena prohibuit.
"그러나 그는 작자들을 색출하지도 않았고, 밀고자에 의해 원로원에 고발된 일부 사람들에게 더 엄한 처벌을 내리는 것을 금지했다.
transeuntem eum Isidorus Cynicus in publico clara uoce corripuerat, quod Naupli mala bene cantitaret, sua bona male disponeret;
그가 지나갈 때 키니코스 학파의 이시도루스가 대중 앞에서 큰 목소리로 그를 꾸짖었는데, 그가 "나우플리오스의 재앙은 잘도 노래하면서 자기 자산은 잘못 처분하고 있다"는 이유에서였다.
et Datus Atellanarum histrio in cantico quodam " ὑγίαινε πάτερ, ὑγίαινε μῆτερ " ita demonstrauerat, ut bibentem natantemque faceret, exitum scilicet Claudi Agrippinaeque significans, et in nouissima clausula " Orcus uobis ducit pedes " senatum gestu notarat.
또한 아텔라나 희극 배우인 다투스는 어떤 노래에서 "ὑγίαινε πάτερ, ὑγίαινε μῆτερ"라는 대목을 부를 때, 마시는 동작과 수영하는 동작을 취하여 클라우디우스와 아그리피나의 최후를 암시했고, 마지막 구절인 "Orcus uobis ducit pedes"에서는 몸짓으로 원로원을 지목했다.
histrionem et philosophum Nero nihil amplius quam urbe Italiaque summouit, uel contemptu omnis infamiae uel ne fatendo dolorem irritaret ingenia.
네로는 배우와 철학자에게 로마 시와 이탈리아에서 추방하는 것 이상의 처벌을 내리지 않았는데, 이는 온갖 악명에 대한 무시 때문이거나, 고통을 인정함으로써 사람들의 재간을 자극하지 않기 위함이었다.
§40Talem principem paulo minus quattuordecim annos perpessus terrarum orbis tandem destituit, initium facientibus Gallis duce Iulio Vindice, qui tum eam prouinciam pro praetore optinebat.
이와 같은 황제를 14년 가까이 견뎌낸 끝에 마침내 전 세계가 그를 저버렸으니, 당시 프로프라이토르로서 그 속주를 다스리고 있던 율리우스 빈덱스의 영도 하에 갈리아인들이 그 시발점이 되었다.
Praedictum a mathematicis Neroni olim erat fore ut quandoque destitueretur;
옛날에 점성술사들이 네로에게 언젠가 저버려질 것임을 예언한 바 있었다.
unde illa uox eius celeberrima: τὸ τέχνιον ἡμᾶσ διατρέφει, quo maiore scilicet uenia meditaretur citharoedicam artem, principi sibi gratam, priuato necessariam.
이로부터 그의 저 유명한 말인 "τὸ τέχνιον ἡμᾶσ διατρέφει"가 나왔으니, 황제인 그에게는 즐겁고 평민이 되었을 때는 필요할 리라 연주 기술을 참으로 더 큰 명분 하에 익히기 위함이었다.
spoponderant tamen quidam destituto Orientis dominationem, nonnulli nominatim regnum Hierosolymorum, plures omnis pristinae fortunae restitutionem.
그러나 어떤 이들은 버림받은 그에게 동방의 지배권을, 몇몇은 구체적으로 예루살렘의 왕위를, 더 많은 이들은 이전의 모든 행운의 회복을 약속했다.
cui spei pronior, Britannia Armeniaque amissa ac rursus utraque recepta, defunctum se fatalibus malis existimabat.
이 희망에 솔깃했던 그는 브리타니아와 아르메니아를 잃었다가 둘 다 다시 되찾자, 자신이 운명 지어진 재난을 벗어났다고 생각했다.
ut uero consulto Delphis Apolline septuagensimum ac tertium annum cauendum sibi audiuit, quasi eo demum obiturus, ac nihil coniectans de aetate Galbae, tanta fiducia non modo senectam sed etiam perpetuam singularemque concepit felicitatem, ut amissis naufragio pretiosissimis rebus non dubitauerit inter suos dicere "pisces eas sibi relaturos.
그러나 델포이에서 아폴로 신탁을 구했을 때 일흔세 번째 해를 조심해야 한다는 말을 듣자, 마치 그때가 되어서야 죽을 것처럼, 그리고 갈바의 나이에 대해서는 아무것도 짐작하지 못한 채, 노년뿐만 아니라 지속적이고 유일무이한 행복을 확신한 나머지, 난파 사고로 매우 귀중한 물건들을 잃었을 때도 자기 사람들 사이에서 "물고기들이 그것들을 자신에게 돌려줄 것"이라고 말하기를 주저하지 않았다.
" Neapoli de motu Galliarum cognouit die ipso quo matrem occiderat, adeoque lente ac secure tulit ut gaudentis etiam suspicionem praeberet tamquam occasione nata spoliandarum iure belli opulentissimarum prouinciarum;
네아폴리스에서 갈리아의 소요 사태를 전해 들은 것은 바로 어머니를 살해했던 날이었는데, 어찌나 느긋하고 태평하게 받아들였던지 마치 전쟁법에 따라 가장 부유한 속주들을 약탈할 기회가 생긴 것에 기뻐하는 듯한 의혹마저 불러일으켰다.
statimque in gymnasium progressus certantis athletas effusissimo studio spectauit.
그리고 즉시 체육관으로 향해 경기하는 운동선수들을 매우 열성적인 관심으로 관람했다.
cenae quoque tempore interpellatus tumultuosioribus litteris hactenus excanduit, ut malum iis qui descissent minaretur.
저녁 식사 시간에도 더욱 소란스러운 서신들로 방해를 받았으나, 반역한 자들에게 화가 미칠 것이라고 위협하는 데 그쳤다.
denique per octo continuos dies non rescribere cuiquam, non mandare quid aut praecipere conatus rem silentio obliterauit.
결국 여드레 동안 연속해서 누구에게도 답장을 쓰지 않았고, 아무런 명령이나 지침을 내리려 하지도 않은 채 침묵 속에 일을 묻어버렸다.

어휘·문법 주석

  1. 38.1ut bellicis machinis labefacta atque inflammata sint — 결과를 나타내는 부사절(ut...sint)로, 접속법 완료(sint)가 사용되었다. 역사적 시제의 주절 아래에서는 보통 미완료 과거(essent)가 쓰이지만, 여기서는 실제로 일어난 역사적 사실로서의 '결과'를 강조하기 위해 완료 시제(부정과거적 결과)가 선택되었다.
  2. 39.1fuerit — 잠재(가능)의 접속법 완료(fuerit)로, "~이었을 것이다, ~일 법하다"라는 저자의 주관적인 판단이나 추측을 나타낸다. 주절의 서술어인 "mirum et uel praecipue notabile... fuerit"를 형성한다.
  3. 39.2sustulit — 동사 tollere(들어 올리다, 거두어가다, 죽이다)의 이중적 의미를 이용한 언어유희이다. 전반부인 "sustulit hic matrem"에서는 "(네로가) 어머니를 죽였다(없앴다)"는 의미가 되고, 후반부인 "sustulit ille patrem"에서는 아에네아스가 "아버지를 (어깨에 메고 구조하여) 데려갔다"는 의미가 된다.
  4. 40.2fore ut quandoque destitueretur — 미래 부정사의 대용 표현인 "fore ut" 구문이다. 수동태 미래 부정사인 destitutum iri 대신 사용되었으며, 주절의 시제(praedictum erat)에 일치하여 ut절 안의 동사는 접속법 미완료 과거(destitueretur)가 되었다.

이 구절 인용하기

수에토니우스, 네로전 §38-40. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi1348.abo016.humanitext-lat2:38-40

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.