Humanitext Reader

수에토니우스 · 네로전 §35-37

아내들과 세네카의 살해 및 원로원 대숙청

15개 구절 중 10번째 · 라틴어

요약

네로가 새로운 아내들의 살해를 시작으로 친족들과 스승 세네카를 잇달아 제거하고, 혜성의 출현과 음모 적발을 구실 삼아 원로원 의원들과 그 자녀들에 대해 가혹한 대규모 숙청을 단행한 사실을 기술한다.

§35Vxores praeter Octauiam duas postea duxit, Poppaeam Sabinam quaestorio patre natam et equiti R. antea nuptam, deinde Statiliam Messalinam Tauri bis consulis ac triumphalis abneptem.
그는 옥타비아 외에도 나중에 두 명의 아내를 더 맞이했는데, 퀘스토르 계급의 아버지에게서 태어나 이전에 로마 기사에게 시집갔던 포파이아 사비나와, 두 번 집정관을 지내고 개선식을 올린 타우루스의 현손녀인 스타틸리아 메살리나였다.
qua ut poteretur, uirum eius Atticum Vestinum consulem in honore ipso trucidauit.
그녀를 차지하기 위해, 그는 그녀의 남편이자 집정관이었던 아티쿠스 웨스티누스를 바로 그의 재임 중에 살해했다.
Octauiae consuetudinem cito aspernatus, corripientibus amicis "sufficere illi debere" respondit "uxoria ornamenta.
옥타비아와의 잠자리를 금세 혐오하게 된 그는, 친구들이 이를 나무라자 "그녀에게는 아내로서의 장식적인 칭호만으로 충분해야 한다"고 대답했다.
" eandem mox saepe frustra strangulare meditatus dimisit ut sterilem, sed improbante diuortium populo nec parcente conuiciis, etiam relegauit, denique occidit sub crimine adulteriorum adeo inpudenti falsoque, ut in quaestione pernegantibus cunctis Anicetum paedagogum suum indicem subiecerit, qui fingeret† dolo stupratam a se fateretur.
머지않아 그는 그녀의 목을 조르려 자주 헛되이 시도하다가 불임이라는 이유로 이혼했다. 그러나 민중이 이혼을 반대하며 욕설을 퍼붓는 것을 멈추지 않자, 마침내 유배까지 보냈고, 끝내 너무도 뻔뻔스럽고 허위인 간통 혐의를 씌워 살해했다. 그 혐의는 신문 과정에서 모든 이가 부인하자, 자신의 가정교사였던 아니케투스를 위증 고발자로 내세워 그가 계략으로 그녀를 범했다고 거짓으로 자백하게 만들었을 정도였다.
Poppaeam duodecimo die post diuortium Octauiae in matrimonium acceptam dilexit unice;
그는 옥타비아와 이혼한 지 12일 만에 맞이한 포파이아를 유달리 사랑했다.
et tamen ipsam quoque ictu calcis occidit, quod se ex aurigatione sero reuersum grauida et aegra conuiciis incesserat.
그럼에도 불구하고, 그녀가 임신 중이고 병환 중이었을 때 전차 경주에서 늦게 돌아온 자신을 비난했다는 이유로 그녀마저 발로 차서 죽였다.
ex hac filiam tulit Claudiam Augustam amisitque admodum infantem.
그녀와의 사이에서 딸 클라우디아 아우구스타를 얻었으나 아주 갓난아기 때 잃었다.
Nullum adeo necessitudinis genus est, quod non scelere perculerit.
그가 범죄로 파멸시키지 않은 친족 관계는 아무것도 없었다.
Antoniam Claudi filiam, recusantem post Poppaeae mortem nuptias suas, quasi molitricem nouarum rerum interemit;
클라우디우스의 딸 안토니아가 포파이아의 죽음 이후 자신과의 혼인을 거절하자, 역모를 꾀한 자처럼 몰아 처형했다.
similiter ceteros aut affinitate aliqua sibi aut propinquitate coniunctos;
마찬가지로 인척이나 친척 관계로 자신과 연결된 다른 모든 이들도 살해했다.
in quibus Aulum Plautium iuuenem, quem cum ante mortem per uim conspurcasset: 'eat nunc,' inquit, 'mater mea et successorem meum osculetur,' iactans dilectum ab ea et ad spem imperii impulsum.
그중에는 젊은 아울루스 플라우티우스가 있었는데, 그를 죽이기 전에 강제로 욕보인 뒤 "이제 내 어머니가 가셔서 내 후계자에게 입을 맞추시지"라고 말하며, 그가 어머니의 사랑을 받아 제위에 대한 희망을 품도록 부추겨졌다고 떠벌렸다.
priuignum Rufrium Crispinum Poppaea natum, impuberem adhuc, quia ferebatur ducatus et imperia ludere, mergendum mari, dum piscaretur, seruis ipsius demandauit.
포파이아가 낳은 의붓아들 루프리우스 크리스피누스는, 아직 미성년이었으나 장군과 황제 놀이를 하며 논다는 소문이 돌았다는 이유로, 그가 낚시를 하는 동안 바다에 던져 빠뜨려 죽이도록 그의 노예들에게 명령했다.
Tuscum nutricis filium relegauit, quod in procuratione Aegypti balineis in aduentum suum extructis lauisset.
유모의 아들인 투스쿠스를 유배 보냈는데, 그가 이집트 총독 재임 중에 황제의 도착을 위해 지어진 목욕탕에서 먼저 목욕을 했다는 이유였다.
Senecam praeceptorem ad necem compulit, quamuis saepe commeatum petenti bonisque cedenti persancte iurasset suspectum se frustra periturumque potius quam nociturum ei.
스승 세네카를 자살로 몰아넣었다. 세네카가 자주 은퇴를 청하고 재산을 양도했을 때, 네로가 쓸데없이 자신을 의심하고 있으며 자신이 그를 해치기보다 차라리 죽을 것이라며 엄숙히 맹세했음에도 불구하고 그러했다.
Burro praefecto remedium ad fauces pollicitus toxicum misit.
친위대장 부루스에게는 목에 좋은 약을 약속하고는 독약을 보냈다.
libertos diuites et senes, olim adoptionis mox dominationis suae fautores atque rectores, ueneno partim cibis partim potionibus indito intercepit.
부유하고 나이 든 해방노예들, 한때 그의 입양을 돕고 뒤이어 그의 지배를 보좌하고 이끌었던 이들을 음식이나 음료에 독을 타서 살해했다.
§36Nec minore saeuitia foris et in exteros grassatus est.
그는 집안에서뿐만 아니라 밖에서도, 그리고 외방인들에게도 못지않은 잔학함으로 광포하게 굴었다.
stella crinita, quae summis potestatibus exitium portendere uulgo putatur, per continuas noctes oriri coeperat.
최고 권력자들에게 파멸을 징조한다고 흔히 믿어지는 혜성이 여러 날 밤 연속으로 나타나기 시작했다.
anxius ea re, ut ex Balbillo astrologo didicit, solere reges talia ostenta caede aliqua illustri expiare atque a semet in capita procerum depellere, nobilissimo cuique exitium destinauit;
이 일로 불안해하던 중, 점성술사 발빌루스로부터 왕들이 흔히 그러한 흉조를 어떤 저명한 자의 살해를 통해 속죄하고 이를 자신으로부터 귀족들의 머리 위로 돌리곤 한다는 말을 듣고, 가장 고귀한 이들 모두에게 파멸을 처하기로 결심했다.
enimuero multo magis et quasi per iustam causam duabus coniurationibus prouulgatis, quarum prior maiorque Pisoniana Romae, posterior Viniciana Beneuenti conflata atque detecta est.
게다가 두 개의 음음이 폭로되자 한층 더 정당한 명분이 있는 것처럼 행했는데, 첫 번째이자 더 컸던 것은 로마에서 모의되어 발각된 피소의 음모였고, 뒤이은 것은 베네벤툼에서 모의되어 적발된 비니키우스의 음모였다.
coniurati e uinculis triplicium catenarum dixere causam, cum quidam ultro crimen faterentur, nonnulli etiam imputarent, tamquam "aliter illi non possent nisi morte succurrere dedecorato flagitiis omnibus.
음모자들은 삼중 쇠사슬에 묶인 채 변명하였는데, 어떤 이들은 스스로 죄를 자백했고, 몇몇은 심지어 "온갖 악행으로 더럽혀진 황제를 죽음 외에는 다른 방법으로 구해줄 수 없었기 때문"이라며 공적으로 내세우기까지 했다.
" damnatorum liberi urbe pulsi enecti que ueneno aut fame;
유죄 판결을 받은 자들의 자녀들은 로마 시에서 추방되어 독이나 굶주림으로 죽었다.
constat quosdam cum paedagogis et capsaris uno prandio pariter necatos, alios diurnum uictum prohibitos quaerere.
어떤 이들은 가정교사나 책 고지기 노예들과 함께 한 끼 식사 자리에서 한꺼번에 살해당했고, 다른 이들은 하루의 양식을 구하는 것조차 금지당했다는 것이 정설이다.
§37Nullus posthac adhibitus dilectus aut modus interimendi quoscumque libuisset quacumque de causa.
이 이후로는 누구든, 어떤 이유에서든 자신이 원하는 자를 죽이는 일에 있어서 그 어떤 선택이나 한계도 두지 않았다.
sed ne de pluribus referam, Saluidieno Orfito obiectum est quod tabernas tres de domo sua circa forum ciuitatibus ad stationem locasset, Cassio Longino iuris consulto ac luminibus orbato, quod in uetere gentili stemmate C. Cassi percussoris Caesaris imagines retinuisset, Paeto Thraseae tristior et paedagogi uultus.
너무 많은 사례를 들어놓지 않기 위해 몇 가지만 말하자면, 살비디에누스 오르피투스에게는 포룸 주변의 자기 집의 상점 세 곳을 외방 도시들의 대표부를 위해 임대했다는 것이 죄목으로 씌워졌다. 법률가이자 실명한 상태였던 카시우스 롱기누스에게는 가문의 오래된 족보 속에 카이사르의 암살자인 가이우스 카시우스의 초상들을 보존했다는 것이 죄목이 되었다. 파이투스 트라세아에게는 너무 침울하고 가정교사 같은 표정을 짓고 있었다는 것이 죄목이 되었다.
mori iussis non amplius quam horarum spatium dabat;
죽음을 선고받은 자들에게 한 시간 남짓의 시간만을 주었다.
ac ne quid morae interueniret, medicos admouebat qui cunctantes continuo curarent: ita enim uocabatur uenas mortis gratia incidere.
그리고 지체하는 일이 없도록, 주저하는 자들을 즉시 치료할 의사들을 붙였는데, 죽음을 위해 혈관을 째는 것을 그렇게 불렀기 때문이다.
creditur etiam polyphago cuidam Aegypti generis crudam carnem et quidquid daretur mandere assueto, concupisse uiuos homines laniandos absumendosque obicere.
또한 이집트 태생으로 날고기나 주어지는 것은 무엇이든 씹어 삼키는 데 익숙했던 어떤 대식가에게, 찢어 발겨 삼키게 하려고 살아있는 인간을 던져주기를 원했다고 전해진다.
elatus inflatusque tantis uelut successibus negauit "quemquam principum scisse quid sibi liceret" , multasque nec dubias significationes saepe iecit, ne reliquis quidem se parsurum senatoribus, eumque ordinem sublaturum quandoque e re p. ac prouincias et exercitus equiti R. ac libertis permissurum.
이와 같은 엄청난 성공에 기가 살고 오만해진 그는 "어떤 황제도 자신에게 무엇이 허용되어 있는지 알지 못했다"고 공언했으며, 살아남은 원로원 의원들도 용서하지 않을 것이며 언젠가는 국가에서 그 계급을 없애버리고属주와 군대를 로마 기사들과 해방노예들에게 맡길 것이라는 분명한 암시를 자주 내비쳤다.
certe neque adueniens neque proficiscens quemquam osculo impertiit ac ne resalutatione quidem;
실제로 도착할 때나 떠날 때나 누구에게도 입을 맞추지 않았고 답례 인사조차 하지 않았다.
et in auspicando opere Isthmi magna frequentia clare ut sibi ac populo R. bene res uerteret optauit dissimulata senatus mentione.
그리고 이스투무스 지협 운河 착공식에서는 대중이 모인 가운데 원로원에 대한 언급은 일절 배제한 채 자신과 로마 민중에게 일이 잘 풀리기를 큰 소리로 기원했다.

어휘·문법 주석

  1. 35.2Anicetum paedagogum suum indicem subiecerit, qui fingeret dolo stupratam a se fateretur. — `subiecerit`는 결과절을 이끄는 `ut`의 지배를 받는 접속법 완료형이다. 관계대명사 `qui`가 이끄는 관계절 안의 `fingeret`과 `fateretur` 역시 역사적 시제의 주절에 따른 시제 일치로 접속법 미완료형을 취한다. `stupratam [esse]`는 앞서 언급된 `eandem`(옥타비아)을 주어로 하는 대격 부정사구(수동 완료)이다.
  2. 36.1solere reges talia ostenta caede aliqua illustri expiare — 부정사 `solere`는 삽입절 `ut... didicit` 안의 동사 `didicit`에 걸리는 목적어로 간접화법을 형성하거나, 주절의 동사 `destinauit`에 앞서는 네로의 머릿속 생각(간접 서술)을 나타내는 것으로 해석된다.
  3. 37.1Paeto Thraseae tristior et paedagogi uultus — 극도로 생략된 구조. 앞의 `quod`절들과 병렬을 이루어 `Paeto Thraseae [obiectum est quod] tristior et paedagogi uultus [esset]`로 보충하거나, 명사구 자체를 수동사 `obiectum est` 계열의 주어로 보아 `Paeto Thraseae tristior et paedagogi uultus [obiectus est / fuit]`로 해석할 수 있다.

이 구절 인용하기

수에토니우스, 네로전 §35-37. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi1348.abo016.humanitext-lat2:35-37

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.