§35Vxores praeter Octauiam duas postea duxit, Poppaeam Sabinam quaestorio patre natam et equiti R. antea nuptam, deinde Statiliam Messalinam Tauri bis consulis ac triumphalis abneptem.
彼はオクタウィアの後に、さらに二人の妻をめとった。 クァエストルの父から生まれ、以前はローマの騎士に嫁いでいたポッパエア・サビナ、それから、二度コンスルを務め凱旋式を挙げたタウルスの曾孫であるスタティリア・メッサリナである。
qua ut poteretur, uirum eius Atticum Vestinum consulem in honore ipso trucidauit.
彼女を手に入れるために、彼はその夫でありコンスルであったアッティクス・ウェスティヌスを、まさにその現職中に殺害した。
Octauiae consuetudinem cito aspernatus, corripientibus amicis
"sufficere illi debere"
respondit
"uxoria ornamenta.
オクタウィアとの交わりをすぐに嫌うようになり、友人たちが彼をとがめると、「彼女には妻としての飾りの称号だけで十分なはずだ」と答えた。
"
eandem mox saepe frustra strangulare meditatus dimisit ut sterilem, sed improbante diuortium populo nec parcente conuiciis, etiam relegauit, denique occidit sub crimine adulteriorum adeo inpudenti falsoque, ut in quaestione pernegantibus cunctis Anicetum paedagogum suum indicem subiecerit, qui fingeret† dolo stupratam a se fateretur.
間もなく彼は、彼女をしばしば無駄に首を絞めて殺そうと企てたのち、不妊であるとして離縁したが、民衆がその離婚を非難し罵声を浴びせるのをやめなかったため、さらに流刑に処し、最終的には、あまりに破廉恥で虚偽の不義の罪を着せて殺害した。 それは、尋問において全員が否認したため、自身の養育係であったアニケトゥスを偽りの告発者として仕向け、彼が策略によって彼女と通じたと偽って告白するようにさせたほどのものである。
Poppaeam duodecimo die post diuortium Octauiae in matrimonium acceptam dilexit unice;
オクタウィアとの離婚から12日目に妻に迎えたポッパエアを、彼は無二の熱愛で愛した。
et tamen ipsam quoque ictu calcis occidit, quod se ex aurigatione sero reuersum grauida et aegra conuiciis incesserat.
それにもかかわらず、彼女が妊娠中で病気であったとき、戦車競技から遅く帰ってきた彼を非難したという理由で、彼女をも蹴り殺した。
ex hac filiam tulit Claudiam Augustam amisitque admodum infantem.
彼女との間に娘クラウディア・アウグスタをもうけたが、極めて幼いうちに失った。
Nullum adeo necessitudinis genus est, quod non scelere perculerit.
彼が犯罪によって打ち砕かなかった親族関係は、いかなるものも存在しなかった。
Antoniam Claudi filiam, recusantem post Poppaeae mortem nuptias suas, quasi molitricem nouarum rerum interemit;
クラウディウスの娘アントニアが、ポッパエアの死後に彼との結婚を拒んだため、彼女を政変の首謀者であるかのようにして殺害した。
similiter ceteros aut affinitate aliqua sibi aut propinquitate coniunctos;
同様に、姻戚関係あるいは近親関係によって自分に結ばれていた他のすべての人々をも殺害した。
in quibus Aulum Plautium iuuenem, quem cum ante mortem per uim conspurcasset: 'eat nunc,' inquit, 'mater mea et successorem meum osculetur,' iactans dilectum ab ea et ad spem imperii impulsum.
その中には若いアウルス・プラウティウスがおり、彼を殺す前に力ずくで汚した上で、「さあ、母上が行って、私の後継者に口づけするがよい」と言い放ち、彼が彼女に愛され、帝位への野心に駆り立てられていたと嘯いた。
priuignum Rufrium Crispinum Poppaea natum, impuberem adhuc, quia ferebatur ducatus et imperia ludere, mergendum mari, dum piscaretur, seruis ipsius demandauit.
ポッパエアが産んだ義理の息子ルフリウス・クリスピヌスは、いまだ成人前であったが、将軍や皇帝の役を演じて遊んでいると噂されたため、釣りをしている最中に海に沈めて殺すよう、彼の奴隷たちに命じた。
Tuscum nutricis filium relegauit, quod in procuratione Aegypti balineis in aduentum suum extructis lauisset.
彼の乳母の息子であるトゥスクスを流刑にした。 その理由は、彼がエジプトの総督としての任務中、ネロの到着のために建てられた浴場で入浴したからである。
Senecam praeceptorem ad necem compulit, quamuis saepe commeatum petenti bonisque cedenti persancte iurasset suspectum se frustra periturumque potius quam nociturum ei.
師であるセネカを自殺に追い込んだ。 セネカがしばしば引退を願い出て財産を譲り渡したとき、ネロは「あなたは無駄に私を疑っている、私は彼を害するよりもむしろ自分が死ぬだろう」と厳かに誓っていたにもかかわらずである。
Burro praefecto remedium ad fauces pollicitus toxicum misit.
長官ブッルスに対しては、喉の治療薬を約束しておきながら、毒薬を送った。
libertos diuites et senes, olim adoptionis mox dominationis suae fautores atque rectores, ueneno partim cibis partim potionibus indito intercepit.
裕福で高齢の解放奴隷たち、かつては養子縁組を、後には支配を支持し導いた人々を、ある時は食べ物に、ある時は飲み物に仕込んだ毒によって暗殺した。
§36Nec minore saeuitia foris et in exteros grassatus est.
身内に対して劣らぬ残虐さをもって、外の人々に対しても猛威を振るった。
stella crinita, quae summis potestatibus exitium portendere uulgo putatur, per continuas noctes oriri coeperat.
彗星は、最高権力者たちに破滅をもたらすものと一般に信じられているが、何夜も続けて現れ始めていた。
anxius ea re, ut ex Balbillo astrologo didicit, solere reges talia ostenta caede aliqua illustri expiare atque a semet in capita procerum depellere, nobilissimo cuique exitium destinauit;
このことを不安に思い、占星術師バルビルスから「王たちはこうした不吉な前兆を、何か著名な者の殺害によって贖い、それを自分から有力者たちの頭へとそらすのが常である」と聞いたため、最も身分の高い人々全員に破滅をもたらすことを決意した。
enimuero multo magis et quasi per iustam causam duabus coniurationibus prouulgatis, quarum prior maiorque Pisoniana Romae, posterior Viniciana Beneuenti conflata atque detecta est.
実際、二つの陰謀が公に暴露されたことによって、さらに大いに、かつあたかも正当な理由があるかのように(処刑を行った)。 その第一の、より大規模なものはローマで企てられたピソの陰謀であり、第二のものはベネウェントゥムで企てられて発覚したウィニキウスの陰謀であった。
coniurati e uinculis triplicium catenarum dixere causam, cum quidam ultro crimen faterentur, nonnulli etiam imputarent, tamquam
"aliter illi non possent nisi morte succurrere dedecorato flagitiis omnibus.
陰謀者たちは三重の鎖につながれた中から弁明をしたが、ある者たちは自ら進んで罪を認め、またある者たちは「あらゆる悪行によって不名誉にまみれた彼を、死以外には救うことができなかったからだ」として、それを手柄であるとさえ主張した。
"
damnatorum liberi urbe pulsi enecti que ueneno aut fame;
有罪判決を受けた者たちの子供らは、市から追放され、毒や飢えによって殺された。
constat quosdam cum paedagogis et capsaris uno prandio pariter necatos, alios diurnum uictum prohibitos quaerere.
ある者たちは、彼らの家庭教師や書生とともに、一度の食事で同時に殺害され、他の者たちは日々の糧を得ることを禁じられたということが確認されている。
§37Nullus posthac adhibitus dilectus aut modus interimendi quoscumque libuisset quacumque de causa.
これ以後、誰であろうと、いかなる理由であれ、望む者を殺害することにおいて、いかなる選択も限度も設けられなかった。
sed ne de pluribus referam, Saluidieno Orfito obiectum est quod tabernas tres de domo sua circa forum ciuitatibus ad stationem locasset, Cassio Longino iuris consulto ac luminibus orbato, quod in uetere gentili stemmate C. Cassi percussoris Caesaris imagines retinuisset, Paeto Thraseae tristior et paedagogi uultus.
あまりに多くの例を挙げるのを避けるために言えば、サルウィディエヌス・オルフィトゥスに対しては、フォーラムの周辺にある自分の家の一部である三つの商店を、諸都市の代表部のために賃貸したということが不服とされた。 法学者であり盲目であったカッシウス・ロンギヌスに対しては、彼の一族の古い家系図の中に、カエサルを暗殺したガイウス・カッシウスの肖像を残していたということが不服とされた。 パエトゥス・トラセアに対しては、あまりに陰気で、家庭教師のような顔をしていたことが不服とされた。
mori iussis non amplius quam horarum spatium dabat;
死を命じられた者たちには、せいぜい一時間しか与えなかった。
ac ne quid morae interueniret, medicos admouebat qui cunctantes continuo curarent: ita enim uocabatur uenas mortis gratia incidere.
そして遅れが生じないように、躊躇している者たちをただちに治療するための医師をあてがった。 血管を死のために切り開くことは、そのように呼ばれていたからである。
creditur etiam polyphago cuidam Aegypti generis crudam carnem et quidquid daretur mandere assueto, concupisse uiuos homines laniandos absumendosque obicere.
また、エジプト出身の、生肉や与えられるものは何でも食らうことに慣れていたある大食漢に対して、引き裂いて平らげさせるために生きた人間を投げ与えることを望んだと信じられている。
elatus inflatusque tantis uelut successibus negauit
"quemquam principum scisse quid sibi liceret"
, multasque nec dubias significationes saepe iecit, ne reliquis quidem se parsurum senatoribus, eumque ordinem sublaturum quandoque e re p. ac prouincias et exercitus equiti R. ac libertis permissurum.
このような輝かしい成功に得意絶頂となり、傲慢になった彼は、「これまでの皇帝のうち、自分に何が許されているかを知っていた者は一人もいない」と言い放ち、また、生き残った元老院議員たちに対しても決して容赦せず、いつの日かその階級を国家から消滅させ、属州や軍隊の統治をローマの騎士や解放奴隷たちに委ねるつもりであるという、数多くの明確な意志の表明をしばしば口にした。
certe neque adueniens neque proficiscens quemquam osculo impertiit ac ne resalutatione quidem;
確かに、彼は到着する際にも出発する際にも、誰にも口づけを授けず、挨拶への返礼さえもしなかった。
et in auspicando opere Isthmi magna frequentia clare ut sibi ac populo R. bene res uerteret optauit dissimulata senatus mentione.
そして、イストミオス地峡の掘削事業の着工に際しては、大群衆の前で、自分自身とローマの民衆にとって事態が好転するようにと大声で祈願したが、元老院への言及は意図的に無視した。