Humanitext Reader

수에토니우스 · 클라우디우스전 §34-37

클라우디우스의 잔혹성과 극심한 의심 및 비겁함

13개 구절 중 11번째 · 라틴어

요약

클라우디우스의 잔인하고 피를 밝히는 천성과 검투사 경기 등에서의 무자비함(34장), 그리고 그의 극단적인 겁과 의심증, 이를 이용한 가짜 음모나 꿈을 빙자한 함정에 빠지기 쉬웠던 면모를 서술한다(35-37장).

§34Saeuum et sanguinarium natura fuisse, magnis minimisque apparuit rebus.
그가 본성상 잔인하고 피를 좋아했다는 것은 크고 작은 일들에서 분명히 드러났다.
tormenta quaestionum poenasque parricidarum repraesentabat exigebatque coram.
그는 신문 과정에서의 고문과 존속살해범에 대한 처벌을 미루지 않고 집행하게 했으며, 몸소 현장에서 지켜보았다.
cum spectare antiqui moris supplicium Tiburi concupisset et deligatis ad palum noxiis carnifex deesset, accitum ab urbe uesperam usque opperiri perseuerauit.
티부르에서 옛 관습에 따른 처형을 참관하기를 갈망했으나, 죄인들이 기둥에 묶인 채 처형인이 없었을 때에는, 로마 시에서 호출된 처형인이 올 때까지 저녁 무렵까지 끈질기게 기다렸다.
quocumque gladiatorio munere, uel suo uel alieno, etiam forte prolapsos iugulari iubebat, maxime retiarios, ut expirantium facies uideret.
자신이 개최했든 타인이 개최했든, 어떤 검투사 경기에서든, 설령 우연히 넘어졌을 뿐인 이들이라도 목을 베어 죽이도록 명령했으며, 특히 망검투사들을 그렇게 하였는데, 이는 숨을 거두는 이들의 얼굴을 보기 위해서였다.
cum par quoddam mutuis ictibus concidisset, cultellos sibi paruulos ex utroque ferro in usum fieri sine mora iussit.
한 쌍의 검투사가 서로의 타격으로 동시에 쓰러졌을 때에는, 그는 지체 없이 그 양쪽 검의 철로 자신을 위한 작은 칼들을 만들도록 명령했다.
bestiaris meridianisque adeo delectabatur, ut et prima luce ad spectaculum descenderet et meridie dimisso ad prandium populo persederet praeterque destinatos etiam leui subitaque de causa quosdam committeret, de fabrorum quoque ac ministrorum atque id genus numero, si automatum uel pegma uel quid tale aliud parum cessisset.
맹수 사냥과 한낮의 구경거리를 매우 즐겼기에, 여명과 함께 구경자리로 내려갔으며, 한낮에 사람들이 점심 식사를 위해 흩어졌을 때에도 자리에 계속 앉아 있었고, 예정된 자들 외에도 가볍고 돌발적인 이유로, 가령 자동 기계나 승강 무대나 그와 같은 장치가 제대로 작동하지 않았을 경우 대장이나 조수, 그리고 그와 같은 부류의 사람들 중에서 어떤 이들을 싸우게 만들기도 했다.
induxit et unum ex nomenculatoribus suis, sic ut erat togatus.
그는 자신의 이름부르개 중 한 명을 토가를 입은 차림 그대로 투기장 안으로 끌어들이기까지 했다.
§35Sed nihil aeque quam timidus ac diffidens fuit.
그러나 그는 그 무엇보다도 겁이 많고 의심이 많았다.
primis imperii diebus quanquam, ut diximus, iactator ciuilitatis, neque conuiuia inire ausus est nisi ut speculatores cum lanceis circumstarent militesque uice ministrorum fungerentur, neque aegrum quemquam uisitauit nisi explorato prius cubiculo culcitisque et stragulis praetemptatis et excussis.
치세 초기에는 앞서 말했듯이 시민적 평등을 뽐냈음에도 불구하고, 창을 든 호위병들이 주위를 둘러싸고 병사들이 시종의 역할을 수행하지 않으면 연회에 참석할 엄두를 내지 못했으며, 미리 침실을 수색하고 매트리스와 이불을 손으로 만져보고 털어본 후가 아니면 그 어떤 환자도 문병하지 않았다.
reliquo autem tempore salutatoribus scrutatores semper apposuit, et quidem omnibus et acerbissimos.
그 이후의 시기에도 문안객들에게는 늘 수색 요원들을 배치하였는데, 실로 모든 사람에게 가장 엄격하게 대했다.
sero enim ac uix remisit, ne feminae praetextatique pueri et puellae contrectarentur et ne cuius comiti aut librario calamariae et graphiariae thecae adimerentur.
왜냐하면 여성들과 가두리 장식 토가를 입은 소년 소녀들이 몸수색을 당하지 않게 하고, 방문객의 동행이나 서기로부터 먹통과 필기 도구 상자를 빼앗지 않도록 한 것은, 그가 늙어서야 겨우 면제해 준 일이었기 때문이다.
motu ciuili cum eum Camillus, non dubitans etiam citra bellum posse terreri, contumeliosa et minaci et contumaci epistula cedere imperio iuberet uitamque otiosam in priuata re agere, dubitauit adhibitis principibus uiris an optemperaret.
내란 중에 카밀루스가 전쟁에 이르지 않고도 그를 겁줄 수 있다고 확신하여, 모욕적이고 위협적이며 오만한 편지로 그에게 제위에서 물러나 사적인 지위에서 한가로운 삶을 살라고 명령했을 때, 그는 명사들을 소집해 놓고 이에 복종해야 할지 갈팡질팡했다.
§36quasdam insidias temere delatas adeo expauit, ut deponere imperium temptauerit.
그는 터무니없이 제보된 어떤 음모를 어찌나 두려워했는지 제위를 내려놓으려고 시도하기까지 했다.
quodam, ut supra rettuli, cum ferro circa sacrificantem se deprehenso, senatum per praecones propere conuocauit lacrimisque et uociferatione miseratus est condicionem suam, cui nihil tuti usquam esset, ac diu publico abstinuit.
위에서 언급했듯이, 그가 제사를 지내고 있는 곁에서 어떤 이가 칼을 소지한 채 붙잡혔을 때, 그는 전령들을 통해 원로원을 급히 소집하고 눈물과 고함으로 어디에도 안전한 곳이 없는 자신의 처지를 한탄하였으며, 오랫동안 대중 앞에 나타나지 않았다.
Messalinae quoque amorem flagrantissimum non tam indignitate contumeliarum quam periculi metu abiecit, cum adultero Silio adquiri imperium credidisset;
메살리나에 대한 지극히 뜨거웠던 사랑도 그녀가 가한 모욕의 부당함 때문이라기보다 위험에 대한 공포 때문에 버렸으니, 이는 간통한 실리우스에게 제위가 넘어가고 있다고 믿었기 때문이었다.
quo tempore foedum in modum trepidus ad castra confugit, nihil tota uia quam essetne sibi saluum imperium requirens.
이때 그는 꼴사납게 떨며 진영으로 도망치면서, 길 내내 제위가 자신에게 무사히 남아 있는지만을 거듭 물었다.
§37nulla adeo suspicio, nullus auctor tam leuis extitit, a quo non mediocri scrupulo iniecto ad cauendum ulciscendumque compelleretur.
그 어떤 의심도 너무나 사소하지 않았고, 그 어떤 제보자도 너무나 보잘것없지 않아서, 그에게 적잖은 불안감을 불어넣어 예방 조치를 취하고 복수하도록 내몰지 않는 법이 없었다.
unus ex litigatoribus seducto in salutatione affirmauit, uidisse se per quietem occidi eum a quodam;
소송 당사자 중 한 명이 아침 문안 인사 중에 그를 한편으로 이끌고 가서는, 꿈속에서 황제가 누군가에게 죽임을 당하는 것을 보았다고 주장했다.
dein paulo post, quasi percussorem agnosceret, libellum tradentem aduersarium suum demonstrauit: confestimque is pro deprenso ad poenam raptus est.
그러고 나서 얼마 후, 마치 자객을 알아본 것처럼 탄원서를 제출하고 있던 자신의 소송 상대를 가리켰다. 그러자 즉시 그 상대방은 현행범으로 몰려 처형장으로 끌려갔다.
pari modo oppressum ferunt Appium Silanum: quem cum Messalina et Narcissus con spirassent perdere, diuisis partibus alter ante lucem similis attonito patroni cubiculum inrupit, affirmans somniasse se uim ei ab Appio inlatam; altera in admirationem formata sibi quoque eandem speciem aliquot iam noctibus obuersari rettulit;
이와 유사한 방식으로 아피우스 실라누스 역시 파멸에 이르렀고 전해진다. 메살리나와 나르키수스가 그를 파멸시키기로 공모하고 역할을 나누어, 한쪽은 새벽 전에 소스라치게 놀란 듯한 모습으로 보호자의 침실로 들이닥쳐, 꿈에서 아피우스가 황제에게 폭력을 휘두르는 것을 보았다고 주장했고, 다른 쪽은 경탄하는 표정을 지으며 자신에게도 이미 몇 밤 동안 같은 환영이 어른거렸다고 보고했다.
nec multo post ex composito inrumpere Appius nuntiatus, cui pridie ad id temporis ut adesset praeceptum erat, quasi plane repraesentaretur somnii fides, arcessi statim ac mori iussus est.
그 뒤 머지않아 예고된 각본대로 아피우스가 들이닥쳤다는 보고가 전해졌는데(그는 전날 그 시간에 맞추어 출두하라는 지시를 받았었다), 마치 꿈의 진실성이 완전히 증명된 것처럼 그 즉시 소환되어 사형을 언도받았다.
nec dubitauit postero die Claudius ordinem rei gestae perferre ad senatum ac liberto gratias agere, quod pro salute sua etiam dormiens excubaret.
클라우디우스는 이튿날 원로원에 사태의 전말을 전달하고, 자신이 자고 있는 동안에도 안전을 위해 보초를 서 주었다며 그 해방노예에게 사의를 표하는 데 주저함이 없었다.

어휘·문법 주석

  1. 34Saeuum et sanguinarium natura fuisse — 주절의 동사 `apparuit`('드러났다')의 주어 역할을 하는 대격 부정사구이다. 의미상 주어인 대격 대명사 `eum`(클라우디우스)은 생략되었다. `natura`는 관점을 나타내는 탈격이다('본성상', '태생적으로').
  2. 35nihil aeque quam — `fuit`와 함께 쓰인 `nihil`이 주어 역할을 하며(클라우디우스가 형용사 `timidus ac diffidens`의 암묵적 주어임), 문자 그대로는 '그 어떤 것도 그가 겁 많고 의심이 많았던 것만큼 [그의 특징적인 것은] 없었다'를 뜻하여, '그는 다른 무엇보다도 극도로 겁이 많고 의심이 많았다'라는 강한 최상급 의미를 형성한다.
  3. 35sero enim ac uix remisit, ne — 동사 `remisit`('완화하다', '면제하다') 뒤에 `ne`와 접속법(`contrectarentur`, `adimerentur`)을 동반한 절이 이어져, 목적이나 제한을 나타내는 목적어절로 기능하고 있다. 통상 `remittere`는 부정사나 `ut`절, 혹은 직접목적어를 취하지만, 여기서는 부정의 목적을 나타내는 `ne`절을 이끌고 있다('여성 등이 수색당하지 않도록 [그 규칙을] 마침내 완화했다').
  4. 37nulla adeo suspicio, nullus auctor tam leuis extitit, a quo — `a quo ... compelleretur`는 부정의 주절 `nulla ... nullus ... extitit`에 의존하는 접속법 수반 특징의 관계절이다. 이는 '그것에 의해 그가 예방하고 복수하도록 내몰리지 않을 만큼 그렇게 사소한 의심도, 가벼운 제보자도 존재하지 않았다'라는 강한 이중 부정을 구성한다.

이 구절 인용하기

수에토니우스, 클라우디우스전 §34-37. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi1348.abo015.humanitext-lat2:34-37

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.