§17Consulatus quattuor gessit, primum ex Kal.
그는 네 번의 집정관직을 지냈다.
Iul. per duos menses, secundum ex Kal. Ian. per XXX dies, tertium usque in Idus Ian. , quartum usque septimum Idus easdem.
첫 번째는 7월 1일부터 두 달 동안, 두 번째는 1월 1일부터 30일 동안, 세 번째는 1월 13일까지, 네 번째는 같은 달 13일의 7일 전(1월 7일)까지였다.
ex omnibus duos nouissimos coniunxit.
이 모든 것 중에서 마지막 두 번을 연속해서 임했다.
tertium autem Luguduni iniit solus, non ut quidam opinantur superbia neglegentiaue, sed quod defunctum sub Kalendarum diem collegam rescisse absens non potuerat.
그러나 세 번째 집정관직은 루구두눔에서 홀로 취임했는데, 이는 어떤 이들이 생각하듯 오만이나 태만 때문이 아니라, 그가 부재중이었기 때문에 1월 1일 직전에 동료가 사망했다는 사실을 알 수 없었기 때문이다.
congiarium populo bis dedit trecenos sestertios, totiens abundantissimum epulum senatui equestrique ordini, etiam coniugibus ac liberis utrorumque;
그는 인민에게 한 번에 300세스텔티우스씩 두 번의 하사금을 주었고, 같은 횟수만큼 원로원과 승마 정 계급, 그리고 그들 양측의 아내와 자녀들에게까지 매우 풍성한 연회를 베풀었다.
posteriore epulo forensia insuper uiris, feminis ac pueris fascias purpurae ac conchylii distribuit.
두 번째 연회에서는 남성들에게 포룸용 의복을, 여성과 아이들에게는 자색 및 심홍색의 띠를 추가로 나누어 주었다.
et ut laetitiam publicam in perpetuum quoque augeret, adiecit diem Saturnalibus appellauitque Iuuenalem.
그리고 공공의 기쁨을 영원히 더하기 위해 사투르날리아 축제에 하루를 추가하고 이를 '유베날리스'라 불렀다.
§18Munera gladiatoria partim in amphitheatro Tauri partim in Saeptis aliquot edidit, quibus inseruit cateruas Afrorum Campanorumque pugilum ex utraque regione electissimorum.
그는 검투사 경기를 타우루스 원형경기장과 사에프타에서 여러 번 개최하였으며, 여기에 양쪽 지역에서 엄선한 아프리카인과 캄파니아인 권투 선수단 무리를 끼워 넣었다.
neque spectaculis semper ipse praesedit, sed interdum aut magistratibus aut amicis praesidendi munus iniunxit.
또한 그가 항상 직접 구경거리를 주재한 것은 아니었으며, 때로는 정무관들이나 친구들에게 주재하는 임무를 부과했다.
scaenicos ludos et assidue et uarii generis ac multifariam fecit, quondam et nocturnos accensis tota urbe luminibus.
그는 연극 경기를 끊임없이, 다양한 종류로, 도처에서 개최하였으며, 한 번은 온 도시에 불을 밝히고 야간 공연을 벌이기도 했다.
sparsit et missilia uariarum rerum et panaria cum obsonio uiritim diuisit;
또한 여러 물품의 교환권을 뿌렸고, 반찬이 담긴 빵 바구니를 한 사람 한 사람에게 나누어 주었다.
qua epulatione equiti R. contra se hilarius auidiusque uescenti partes suas misit, sed et senatori ob eandem causam codicillos, quibus praetorem eum extra ordinem designabat.
이 연회에서 자신의 맞은편에서 매우 즐겁고 식욕 왕성하게 식사를 하던 한 승마 정 계급의 사내에게 자신의 몫의 음식을 보냈고, 같은 이유로 어떤 원로원 의원에게는 그를 특별 법무관으로 지명하는 교지를 보냈다.
edidit et circenses plurimos a mane ad uesperam interiecta modo Africanarum uenatione modo Troiae decursione, et quosdam praecipuos, minio et chrysocolla constrato circo nec ullis nisi ex senatorio ordine aurigantibus.
그는 또한 아침부터 저녁까지 아주 많은 전차 경기를 개최하였으며, 그 사이사이에 아프리카 야생동물 사냥과 트로이아 게임을 끼워 넣었다. 몇몇 특별한 경기에서는 경기장 바닥에 진사(붉은색 광물)와 금록석(녹색 광물) 가루를 깔고, 원로원 의원 계급 외에는 아무도 전차를 몰지 못하게 했다.
commisit et subitos, cum e Gelotiana apparatum circi prospicientem pauci ex proximis Maenianis postulassent.
또한 그가 겔로티아나 궁에서 경기장 준비를 내려다보고 있을 때 근처 발코니의 소수 사람들이 요구하자, 즉흥적인 경기를 벌이기도 했다.
§19Nouum praeterea atque inauditum genus spectaculi excogitauit.
게다가 그는 새롭고 전대미문의 구경거리를 고안해 냈다.
nam Baiarum medium interuallum †Puteolanas moles, trium milium et sescentorum fere passuum spatium, ponte coniunxit contractis undique onerariis nauibus et ordine duplici ad ancoras conlocatis superiectoque terreno ac derecto in Appiae uiae formam.
바이아이와 그 중간의 푸테올리 방파제 사이의 공간, 즉 약 3,600걸음의 거리를 다리로 연결한 것이다. 사방에서 상선들을 끌어모아 이중으로 정박시킨 후, 그 위에 흙을 깔고 아피아 가도 형태로 곧게 다듬었다.
per hunc pontem ultro citro commeauit biduo continenti, primo die phalerato equo insignisque quercea corona et caetra et gladio aureaque chlamyde, postridie quadrigario habitu curriculoque biiugi famosorum equorum, prae se ferens Dareum puerum ex Parthorum obsidibus, comitante praetorianorum agmine et in essedis cohorte amicorum.
그는 이 다리 위를 이틀 연속으로 왕복했다. 첫날에는 마구를 갖춘 말에 타고 참나무 잎 관과 원형 방패, 칼, 황금색 망토로 위엄을 뽐냈으며, 이튿날에는 전차 모는 마부의 옷차림에 명마 두 마리가 끄는 전차를 타고, 파르티아 인질 중 하나인 소년 다레오스를 자기 앞에 세운 채, 친위대 대열을 거느리고 전차를 탄 친구들의 무리를 대동했다.
scio plerosque existimasse talem a Gaio pontem excogitatum aemulatione Xerxis, qui non sine admiratione aliquanto angustiorem Hellespontum contabulauerit;
나는 많은 이들이 가이우스가 이런 다리를 고안한 이유를, 경탄을 자아내며 이보다 약간 좁은 헬레스폰토스 해역에 다리를 놓았던 크세르크세스와 경쟁하기 위해서였다고 생각하는 것을 알고 있다.
alios, ut Germaniam et Britanniam, quibus imminebat, alicuius inmensi operis fama territaret.
다른 이들은 그가 위협하고 있던 게르마니아와 브리타니아를 거대한 공사의 소문으로 위협하기 위해서였다고 생각한다.
sed auum meum narrantem puer audiebam, causam operis ab interioribus aulicis proditam, quod Thrasyllus mathematicus anxio de successore Tiberio et in uerum nepotem proniori affirmasset non magis Gaium imperaturum quam per Baianum sinum equis discursurum.
그러나 내가 어렸을 때 조모가 들려준 바로는, 궁정 핵심 측근들이 밝힌 진짜 공사 원인은 점술가 트라실로스가 후계자 문제로 고민하며 친손자에게 마음이 기울어 있던 티베리우스에게 '가이우스가 황제가 되는 것은 그가 바이아이 만을 말을 타고 달리는 것만큼이나 불가능한 일이다'라고 단언했기 때문이라고 했다.
§20Edidit et peregre spectacula, in Sicilia Syracusis asticos ludos et in Gallia Luguduni miscellos;
그는 타지에서도 구경거리를 베풀었는데, 시칠리아 시라쿠사에서는 아티카식 연극을, 가리아 루구두눔에서는 혼성 경기를 열었다.
sed hic certamen quoque Graecae Latinaeque facundiae, quo certamine ferunt uictoribus praemia uictos contulisse, eorundem et laudes componere coactos;
특히 여기서는 그리스어와 라틴어 웅변 대회도 개최했는데, 이 대회에서 패자는 승자에게 상을 주고 승자를 찬양하는 글을 쓰도록 강요받았다고 전해진다.
eos autem, qui maxime displicuissent, scripta sua spongia linguaue delere iussos, nisi ferulis obiurgari aut flumine proximo mergi maluissent.
그리고 가장 좋은 평가를 받지 못한 이들은 회면(스펀지)이나 자신의 혀로 자신이 쓴 글을 지우라는 명령을 받았으며, 이를 원치 않으면 매를 맞거나 가까운 강에 빠지는 쪽을 택해야 했다.
§21Opera sub Tiberio semiperfecta, templum Augusti theatrumque Pompei, absoluit.
그는 티베리우스 치세하에 반쯤 완성된 채 방치되었던 아우구스투스 신전과 폼페이우스 극장을 완공했다.
incohauit autem aquae ductum regione Tiburti et amphitheatrum iuxta Saepta, quorum operum a successore eius Claudio alterum peractum, omissum alterum est.
또한 티부르 지역에 수로를 건설하기 시작했고, 사에프타 근처에 원형경기장을 착공했으나, 이 공사들 중 전자는 그의 후계자 클라우디우스에 의해 완성되었고 후자는 중단되었다.
Syracusis conlapsa uetustate moenia deorumque aedes refectae.
시라쿠사에서는 세월의 흐름으로 무너진 성벽과 신들의 성전들을 복구했다.
destinauerat et Sami Polycratis regiam restituere, Mileti Didymeum peragere, in iugo Alpium urbem condere, sed ante omnia Isthmum in Achaia perfodere, miseratque iam ad dimetiendum opus primipilarem.
그는 사모스섬의 폴리크라테스 궁전을 복원하고, 밀레토스의 디디메움 신전을 완공하며, 알프스 산등성이에 도시를 건설할 계획을 세웠으나, 무엇보다도 아카이아의 지협을 뚫는 운하 공사를 원하여 이미 측량을 위해 퇴역 수석 백인대장을 파견한 상태였다.