§8Ciuilium officiorum rudimentis regem Archelaum Trallianos et Thessalos, uaria quosque de causa, Augusto cognoscente defendit;
시민의 의무를 수행하는 첫걸음으로서, 그는 아르켈라오스 왕, 트랄레스인, 그리고 테살리아인을 각각 다른 이유로 아우구스투스가 친히 심리하는 자리에서 변호했다.
pro Laodicenis Thyatirenis Chiis terrae motu afflictis opemque implorantibus senatum deprecatus est;
지진으로 피해를 입고 도움을 간청하는 라오디케아, 티아테이라, 키오스인들을 위해 원로원에 탄원했다.
Fannium Caepionem, qui cum Varrone Murena in Augustum conspirauerat, reum maiestatis apud iudices fecit et condemnauit.
바루스 무레나와 함께 아우구스투스에게 음모를 꾸몄던 판니우스 카에피오를 재판관들 앞에서 대역죄로 고발하여 유죄 판결을 받아냈다.
interque haec duplicem curam administrauit, annonae quae artior inciderat, et repurgandorum tota Italia ergastulorum, quorum domini in inuidiam uenerant quasi exceptos supprimerent non solum uiatores sed et quos sacramenti metus ad eius modi latebras compulisset.
이러한 일들을 처리하는 동안 그는 두 가지 직무를 수행했다. 하나는 공급이 부족해진 식량 배급의 감독이었고, 다른 하나는 이탈리아 전역의 노예 감옥(에르가스툴룸)을 사찰하는 일이었다. 이 감옥의 주인들은 여행자뿐만 아니라 군무 선서의 두려움 때문에 그러한 은신처로 도망친 사람들까지 붙잡아 감금하고 있다는 혐의로 큰 원성을 사고 있었다.
§9Stipendia prima expeditione Cantabrica tribunus militum fecit, dein ducto ad Orientem exercitu regnum Armeniae Tigrani restituit ac pro tribunali diadema imposuit.
칸타브리아 원정이라는 첫 군무에서 그는 군사 트리부누스로서 복무했고, 이어 동방으로 군대를 이끌고 가 알르메니아 왕국을 티그라네스에게 반환하고 단상 앞에서 그의 머리에 왕관을 씌워주었다.
recepit et signa, quae M. Crasso ademerant Parthi.
또한 파르티아인들이 마르쿠스 크라수스에게서 빼앗아 갔던 군기도 회수했다.
post hoc Comatam Galliam anno fere rexit et barbarorum incursionibus et principum discordia inquietam.
이 일 후에 그는 야만족의 침입과 우두머리들의 불화로 불안정했던 장발의 갈리아를 약 1년 동안 통치했다.
exin Raeticum Vindelicumque bellum, inde Pannonicum, inde Germanicum gessit.
그 후 라이티아 및 빈델리키아 전쟁을, 이어서 판노니아 전쟁을, 이어서 게르마니아 전쟁을 치렀다.
Raetico atque Vindelico gentis Alpinas, Pannonico Breucos et Dalmatas subegit, Germanico quadraginta milia dediticiorum traiecit in Galliam iuxtaque ripam Rheni sedibus adsignatis conlocauit.
라이티아 및 빈델리키아 전쟁에서는 알프스의 여러 부족을, 판노니아 전쟁에서는 브레우키족과 달마티아족을 굴복시켰으며, 게르마니아 전쟁에서는 투항한 4만 명의 사람들을 갈리아로 이주시켰고 라인강 기슭에 주거지를 배정하여 안착시켰다.
quas ob res et ouans et curru urbem ingressus est, prius, ut quidam putant, triumphalibus ornamentis honoratus, nouo nec antea cuiquam tributo genere honoris.
이러한 공적으로 그는 소개선식과 전차를 타고 로마 시내에 입성했으며, 그 이전에 일부 이들이 생각하기로 그는 개선식 장식의 영예를 받았는데, 이는 새롭고 이전에 누구에게도 부여된 적이 없는 종류의 영예였다.
Magistratus et maturius incohauit et paene iunctim percucurrit, quaesturam praeturam consulatum;
그는 관직을 보통보다 이르게 시작하여 재무관, 법무관, 집정관직을 거의 연달아 거쳤다.
interpositoque tempore consul iterum etiam tribuniciam potestatem in quinquennium accepit.
그리고 얼마간의 기간을 두고 두 번째로 집정관이 되었을 때, 5년 동안의 호민관 특권도 받았다.
§10tot prosperis confluentibus integra aetate ac ualitudine statuit repente secedere seque e medio quam longissime amouere: dubium uxorisne taedio, quam neque criminari aut dimittere auderet neque ultra perferre posset, an ut uitato assiduitatis fastidio auctoritatem absentia tueretur atque etiam augeret, si quando indiguisset sui res p.
이처럼 많은 성공이 겹쳐오고 나이와 건강도 완벽한 때에, 그는 돌연 은퇴하여 대중의 시선에서 가능한 한 멀리 벗어나기로 결심했다. 그것이 아내에 대한 혐오 때문이었는지(그녀를 고발하거나 이혼할 엄두는 내지 못했으나 그렇다고 더는 참을 수도 없었던 것이다), 아니면 늘 마주하는 데서 오는 실증을 피하여 자리를 비움으로써 권위를 지키고, 국가가 행여 자신을 필요로 할 때 그 권위를 더욱 높이기 위함이었는지는 확실치 않다.
quidam existimant, adultis iam Augusti liberis, loco et quasi possessione usurpati a se diu secundi gradus sponte cessisse exemplo M. Agrippae, qui M. Marcello ad munera publica admoto Mytilenas abierit, ne aut obstare aut obtrectare praesens uideretur.
일부 사람들은 아우구스투스의 자녀들이 이미 성년이 되었으므로, 자신이 오랫동안 차지하고 있던 제2의 지위와 그 영유의 권리에서 자발적으로 물러난 것이라 여긴다. 이는 마르쿠스 마르켈루스가 공직에 등용되었을 때, 현지에 머무르며 방해하거나 깎아내리는 것처럼 보이지 않기 위해 미틸레네로 떠났던 마르쿠스 아그리파의 선례를 따른 것이다.
quam causam et ipse, sed postea, reddidit. tunc autem honorum satietatem ac requiem laborum praetendens commeatum petit;
이유를 그 자신도 나중에 그렇게 밝혔으나, 당시에는 관직에 대한 포만감과 노고로부터의 휴식을 구실로 삼아 휴가를 청했다.
neque aut matri suppliciter precanti aut uitrico deseri se etiam in senatu conquerenti ueniam dedit.
그리고 애원하는 어머니에게도, 원로원에서조차 자신이 버림받았다고 원망하는 의붓아버지에게도 승낙을 내리지 않았다.
quin et pertinacius retinentibus, cibo per quadriduum abstinuit.
오히려 그들이 더욱 집요하게 붙잡자, 나흘 동안 음식을 끊었다.
facta tandem abeundi potestate, relictis Romae uxore et filio confestim Ostiam descendit, ne uerbo quidem cuiquam prosequentium reddito paucosque admodum in digressu exosculatus.
마침내 떠나도 좋다는 허락이 떨어지자, 아내와 아들을 로마에 남겨둔 채 서둘러 오스티아로 내려갔는데, 배웅하는 이들 중 누구에게도 단 한 마디 말도 대꾸하지 않았고, 떠날 때 지극히 소수의 사람들과만 작별의 입맞춤을 나누었다.
§11ab Ostia oram Campaniae legens inbecillitate Augusti nuntiata paulum substitit.
오스티아에서 출발하여 캄파니아 해안을 따라가던 중 아우구스투스가 위독하다는 소식을 듣고 잠시 머물렀다.
sed increbrescente rumore quasi ad occasionem maioris spei commoraretur, tantum non aduersis tempestatibus Rhodum enauigauit, amoenitate et salubritate insulae iam inde captus cum ad eam ab Armenia rediens appulisset.
그러나 그가 더 큰 희망의 기회를 노리며 지체하고 있다는 소문이 퍼지자, 역풍을 맞서며 로드스섬으로 배를 타고 떠났다. 그는 알르메니아에서 돌아오던 길에 그 섬에 기착했을 때부터 이미 그 아름다움과 건강에 좋은 climate에 매료되어 있었던 것이다.
hic modicis contentus aedibus nec multo laxiore suburbano genus uitae ciuile admodum instituit, sine lictore aut uiatore gymnasio interdum obambulans mutuaque cum Graeculis officia usurpans prope ex aequo.
이곳에서 그는 소박한 집과 그리 넓지 않은 교외 별荘에 만족하며 매우 서민적인 삶의 방식을 취했고, 호위관이나 전령 없이 가끔 체육관을 거닐며 그리스인들과 거의 동등한 입장에서 서로 예의를 주고받았다.
Forte quondam in disponendo die mane praedixerat, quidquid aegrorum in ciuitate esset uisitare se uelle; id a proximis aliter exceptum iussique sunt omnes aegri in publicam porticum deferri ac per ualitudinum genera disponi.
어느 날 아침 일과를 계획하던 중, 그는 우연히 시내에 있는 어떤 환자든 위문하고 싶다고 미리 말했는데, 이것이 측근들에게 잘못 받아들여져 모든 환자가 공공 회랑으로 운반되고 병의 종류에 따라 배치되라는 명령이 내려졌다.
perculsus ergo inopinata re diuque quid ageret incertus, tandem singulos circuit excusans factum etiam tenuissimo cuique et ignoto.
그리하여 예상치 못한 일에 충격을 받고 어떻게 해야 할지 오래 망설인 끝에, 마침내 한 사람 한 사람을 돌며 가장 가난하고 낯선 사람에게까지 그 일에 대해 사과했다.
unum hoc modo neque praeterea quicquam notatum est, in quo exeruisse ius tribuniciae potestatis uisus sit: cum circa scholas et auditoria professorum assiduus esset, moto inter antisophistas grauiore iurgio, non defuit qui eum interuenientem et quasi studiosiorem partis alterius conuicio incesseret.
그가 호민관 특권의 권한을 행사한 것으로 여겨진 일은 오직 이 한 가지뿐이며, 그 외에는 아무것도 기록되지 않았다. 그가 학자들의 학당과 강의실을 자주 찾았을 때, 소피스트들 사이에 심한 다툼이 일어났고, 그가 개입하여 한쪽 편을 다소 드는 것처럼 보이자 그를 욕설로 비난하는 자가 있었다.
sensim itaque regressus domum repente cum apparitoribus prodiit citatumque pro tribunali uoce praeconis conuiciatorem rapi iussit in carcerem.
이에 그는 서서히 집으로 돌아갔다가 갑자기 관리들을 대동하고 나타나, 전령의 목소리로 단상 앞에 소환된 그 비난자를 체포하여 감옥에 가두라고 명령했다.
Comperit deinde Iuliam uxorem ob libidines atque adulteria damnatam repudiumque ei suo nomine ex auctoritate Augusti remissum;
그 후 그는 아내 율리아가 방탕함과 간통죄로 유죄 판결을 받았고, 아우구스투스의 권한으로 자신의 이름 하에 그녀에게 이혼장이 송달되었다는 사실을 알게 되었다.
et quamquam laetus nuntio, tamen officii duxit, quantum in se esset, exorare filiae patrem frequentibus litteris et uel utcumque meritae, quidquid umquam dono dedisset, concedere.
그리고 비록 그 소식에 기뻤으나, 자신의 의무라 생각하여, 자신에게 달린 한, 여러 차례 편지를 보내 딸의 아버지에게 자비를 구했고, 그녀가 비록 어떠한 죄를 지었을지라도 이전에 자신이 선물로 주었던 것은 무엇이든 그대로 인정해 주기를 요청했다.
transacto autem tribuniciae potestatis tempore, confessus tandem, nihil aliud secessu deuitasse se quam aemulationis cum C. Lucioque suspicionem, petit ut sibi securo iam ab hac parte, conroboratis his et secundum locum facile tutantibus, permitteretur reuisere necessitudines, quarum desiderio teneretur.
그러나 호민관 특권의 임기가 끝나자, 그는 마침내 자신이 은퇴로 피하고자 했던 것이 가이우스 및 루키우스와의 경쟁 혐의에 불과했음을 고백하고, 그들이 이제 장성하여 제2의 자리를 쉽게 지키고 있으니 이 방면에서 안심한 자신이, 그리워하는 친척들을 다시 찾아갈 수 있도록 허락해 달라고 요청했다.
sed neque impetrauit ultroque etiam admonitus est, dimitteret omnem curam suorum, quos tam cupide reliquisset.
하지만 그는 그것을 얻지 못했을 뿐만 아니라, 그토록 간절히 떠나온 가족들에 대한 모든 염려를 접으라는 경고를 오히려 받았다.