§12remansit igitur Rhodi contra uoluntatem, uix per matrem consecutus, ut ad uelandam ignominiam quasi legatus Augusto abesset.
그리하여 그는 자신의 뜻에 반해 로드스섬에 머물렀으며, 불명예를 가리기 위해 아우구스투스를 떠나 마치 사절인 것처럼 부재할 수 있도록 해달라는 것을 그의 어머니를 통해 간신히 얻어냈다.
Enimuero tunc non priuatum modo, sed etiam obnoxium et trepidum egit mediterraneis agris abditus uitansque praeternauigantium officia, quibus frequentabatur assidue, nemine cum imperio aut magistratu tendente quoquam quin deuerteret Rhodum.
실로 그때 그는 일개 사인처럼 행동했을 뿐만 아니라, 자기를 끊임없이 번거롭게 하던 지나가는 배들의 표경을 피하며 내륙 지방에 몸을 숨긴 채, 죄인과 같이 또 전전긍긍하는 자와 같이 지냈다. 왜냐하면 군사 명령권이나 관직을 가지고 어딘가로 향하는 사람치고 로드스섬에 들르지 않는 자가 아무도 없었기 때문이다.
et accesserunt maioris sollicitudinis causae.
게다가 더 큰 불안의 원인들이 더해졌다.
namque priuignum Gaium Orienti praepositum, cum uisendi gratia traiecisset Samum, alieniorem sibi sensit ex criminationibus M. Lolli comitis et rectoris eius.
즉, 동방의 사령관으로 임명된 의붓아들 가이우스가 그를 방문하기 위해 사모스섬으로 건너왔을 때, 가이우스의 동행이자 지도자였던 마르쿠스 롤리우스의 모함으로 인해 가이우스가 자신에게 더 냉담해진 것을 느꼈기 때문이다.
uenit etiam in suspicionem per quosdam beneficii sui centuriones a commeatu castra repetentis mandata ad complures dedisse ambigua et quae temptare singulorum animos ad nouas res uiderentur.
그는 또한 휴가에서 영문으로 복귀하는, 자신의 은혜를 입었던 몇몇 백인대장들을 통해 여러 사람에게 모호하고 개개인의 마음을 모반으로 유도하는 듯한 명령을 내렸다는 혐의마저 받게 되었다.
de qua suspicione certior ab Augusto factus non cessauit efflagitare aliquem cuiuslibet ordinis custodem factis atque dictis suis.
이 혐의에 대해 아우구스투스로부터 통보를 받자, 그는 자신의 언행을 감시할 어떤 계급의 감시자든 자신에게 붙여달라고 끈질기게 요구하기를 그치지 않았다.
§13equi quoque et armorum solitas exercitationes omisit redegitque se deposito patrio habitu ad pallium et crepidas atque in tali statu biennio fere permansit, contemptior in dies et inuisior, adeo ut imagines eius et statuas Nemausenses subuerterint ac familiari quondam conuiuio mentione eius orta extiterit qui Gaio polliceretur, confestim se, si iuberet, Rhodum nauigaturum caputque exulis—sic enim appellabatur—relaturum.
그는 또한 평소에 하던 말과 무기 훈련을 그만두고 조국의 의복을 벗어 던진 채 그리스식 망토와 샌들 차림으로 자신을 낮추었으며, 그런 상태로 약 2년 동안 머물렀는데, 날이 갈수록 더욱 멸시당하고 미움을 사서, 결국 네마우수스 주민들이 그의 초상화와 동상을 끌어내렸고, 한번은 사적인 연회에서 그의 이름이 언급되자 가이우스에게 만약 명령만 내린다면 즉시 로드스섬으로 배를 타고 가 '망명자'(그들은 그를 그렇게 불렀다)의 목을 베어 오겠다고 약속하는 자가 나타날 정도였다.
quo praecipue non iam metu sed discrimine coactus est, tam suis quam matris inpensissimis precibus reditum expostulare, impetrauitque adiutus aliquantum etiam casu.
이 일로 그는 이제 단순한 두려움이 아니라 파멸의 위기에 직면하여, 자신과 어머니의 지극히 간곡한 탄원으로 귀환을 요청할 수밖에 없었고, 얼마간 우연의 도움도 받아 이를 얻어냈다.
destinatum Augusto erat, nihil super ea re nisi ex uoluntate maioris fili statuere; is forte tunc M. Lollio offensior, facilis exorabilisque in uitricum fuit.
아우구스투스는 이 문제에 대해 큰아들의 뜻에 따르지 않고는 아무것도 결정하지 않기로 작정하고 있었는데, 가이우스는 마침 그때 마르쿠스 롤리우스에게 꽤 화가 나 있었기에 의붓아버지에 대해 관대하고 호의적인 태도를 보였다.
permittente ergo Gaio reuocatus est, uerum sub condicione ne quam partem curamue rei p. attingeret.
그리하여 가이우스의 허락 하에 그는 소환되었으나, 국가의 어떤 정무나 직무도 맡지 않는다는 조건 하에서였다.
§14Rediit octauo post secessum anno, magna nec incerta spe futurorum, quam et ostentis et praedictionibus ab initio aetatis conceperat.
그는 은퇴한 지 8년 만에 미래에 대한 크고 확실한 희망을 품고 돌아왔는데, 이 희망은 그가 어릴 때부터 여러 징조와 예언을 통해 품어온 것이었다.
Praegnans eo Liuia cum an marem editura esset, uariis captaret ominibus, ouum incubanti gallinae subductum nunc sua nunc ministrarum manu per uices usque fouit, quoad pullus insigniter cristatus exclusus est.
리비아가 그를 임신했을 때, 아들을 낳을 것인지를 여러 징조로 알아보고자 품고 있는 암탉 밑에서 달걀 하나를 꺼내어, 때로는 자신의 손으로, 때로는 하녀들의 손으로 번갈아 가며 계속 품어주었는데, 결국 돋보이는 볏을 가진 병아리가 태어났다.
ac de infante Scribonius mathematicus praeclara spopondit, etiam regnaturum quandoque, sed sine regio insigni, ignota scilicet tunc adhuc Caesarum potestate.
그리고 그 갓난아기에 대해 점성술사 스크리보니우스는 훌륭한 예언을 해 주었는데, 언젠가 지배자가 될 것이나 왕의 표식은 없을 것이라 하였다. 즉, 그때까지만 해도 아직 카이사르들의 권력이란 것이 세상에 알려지지 않았기 때문이다.
et ingresso primam expeditionem ac per Macedoniam ducente exercitum in Syriam, accidit ut apud Philippos sacratae olim uictricium legionum arae sponte subitis conlucerent ignibus;
또한 그가 첫 원정에 나서 마케도니아를 거쳐 시리아로 군대를 이끌고 갈 때, 빌립보에서 옛 승리한 군단들이 봉헌했던 제단들이 돌연 저절로 불타오르는 일이 일어났다.
et mox, cum Illyricum petens iuxta Patauium adisset Geryonis oraculum, sorte tracta, qua monebatur ut de consultationibus in Aponi fontem talos aureos iaceret, euenit ut summum numerum iacti ab eo ostenderent;
그리고 이어서 그가 일리리쿰으로 향하던 중 파타비움 근처에 있는 게리온의 신탁소를 찾아갔을 때, 점괘를 뽑았는데, 그 점괘는 신탁에 대해 물어보기 위해 아포누스 샘에 황금 주사위를 던지라고 권하는 내용이었고, 그가 던진 주사위들이 가장 높은 숫자를 나타내는 일이 일어났다.
hodieque sub aqua uisuntur hi tali.
오늘날에도 이 주사위들은 물속에서 보인다.
ante paucos uero quam reuocaretur dies aquila numquam antea Rhodi conspecta in culmine domus eius assedit;
실제 그가 소환되기 며칠 전에는 로드스섬에서 이전에는 한 번도 목격된 적 없는 독수리가 그의 집 지붕에 날아와 앉았다.
et pridie quam de reditu certior fieret, uestimenta mutanti tunica ardere uisa est.
그리고 귀환 통보를 받기 전날에는 옷을 갈아입던 그의 튜닉이 불타오르는 것처럼 보였다.
Thrasyllum quoque mathematicum, quem ut sapientiae professorem contubernio admouerat, tum maxime expertus est affirmantem naue prouisa gaudium afferri;
또한 그가 지혜의 교사로 곁에 두었던 점성술사 트라실루스에 대해서도 그는 그때 그의 진가를 절실히 경험하게 되었는데, 트라실루스는 배가 보이는 것을 두고 기쁨이 다가오고 있다고 단언했던 것이다.
cum quidem illum durius et contra praedicta cadentibus rebus ut falsum et secretorum temere conscium, eo ipso momento, dum spatiatur una, praecipitare in mare destinasset.
사실 당시 상황이 예언과는 달리 험난하게 돌아가고 있었기에, 티베리우스는 그를 사기꾼이자 자신의 비밀을 무모하게 알고 있는 자로 여겨, 함께 산책하던 바로 그 순간에 바다로 밀쳐 떨어뜨리려 결심하고 있었던 차였다.
§15Romam reuersus deducto in forum filio Druso statim e Carinis ac Pompeiana domo Esquilias in hortos Maecenatianos transmigrauit totumque se ad quietem contulit, priuata modo officia obiens ac publicorum munerum expers.
로마로 돌아와 아들 드루수스를 포룸으로 안내한 후, 그는 즉시 카리나에 구역의 폼페이우스 저택에서 에스퀼리누스 언덕의 마이케나스 정원으로 이사하여 오직 사적인 의무만을 행하고 공적인 직무는 전혀 맡지 않은 채 완전히 은퇴 생활로 들어갔다.
Gaio et Lucio intra triennium defunctis adoptatur ab Augusto simul cum fratre eorum M. Agrippa, coactus prius ipse Germanicum fratris sui filium adoptare.
3년 안에 가이우스와 루키우스가 잇달아 사망하자, 그는 그들의 동생 마르쿠스 아그리파와 함께 아우구스투스에게 입양되었는데, 이에 앞서 본인이 먼저 동생의 아들 게르마니쿠스를 입양하도록 강요받았다.
nec quicquam postea pro patre familias egit aut ius, quod amiserat, ex ulla parte retinuit.
그 후로 그는 가장으로서 어떤 일도 행하지 않았고, 자신이 잃어버린 권리를 조금도 보유하지 않았다.
nam neque donauit neque manumisit, ne hereditatem quidem aut legata percepit ulla aliter quam ut peculio referret accepta.
왜냐하면 그는 증여도 하지 않고 노예를 해방하지도 않았으며, 유산이나 유증조차 특유재산으로 영수 처리하는 것 외에는 결코 받지 않았기 때문이다.
nihil ex eo tempore praetermissum est ad maiestatem eius augendam ac multo magis, postquam Agrippa abdicato atque seposito certum erat, uni spem successionis incumbere;
이때부터 그의 위엄을 높이기 위해 어떤 일도 소홀히 다루어지지 않았으며, 아그리파가 폐출되어 격리된 후 후계의 희망이 그 한 사람에게만 쏠려 있음이 확실해진 후에는 더욱 그러했다.