§44Maiore adhuc ac turpiore infamia flagrauit, uix ut referri audiriue, nedum credi fas sit, quasi pueros primae teneritudinis, quos pisciculos uocabat, institueret, ut natanti sibi inter femina uersarentur ac luderent lingua morsuque sensim adpetentes;
그는 이보다 더 크고 더 수치스러운 악명으로 타올랐는데, 가장 어린 나이의 소년들(그는 이들을 '작은 물고기'라 불렀다)을 길들여 자신이 수영하는 동안 허벅지 사이에 머물며 놀게 하고 혀와 이빨로 부드럽게 매만지며 애무하게 했다는 등의 일은 차마 말하기도 듣기도 어렵고 하물며 믿기도 어려운 일이었다.
atque etiam quasi infantes firmiores, necdum tamen lacte depulsos, inguini ceu papillae admoueret, pronior sane ad id genus libidinis et natura et aetate.
그는 또한 아직 젖을 떼지 않은 더 단단한 영아들을 자신의 사타구니에 젖꼭지처럼 갖다 대게 하기도 했는데, 그는 천성적으로나 연령으로나 그러한 종류의 정욕에 실로 치우치기 쉬운 상태였다.
quare Parrasi quoque tabulam, in qua Meleagro Atalanta ore morigeratur, legatam sibi sub condicione, ut si argumento offenderetur decies pro ea sestertium acciperet, non modo praetulit, sed et in cubiculo dedicauit.
그리하여 메레아그로스에게 아탈란테가 입으로 시중을 드는 모습을 그린 파라시우스의 그림이, '만약 그 주제에 불쾌감을 느낀다면 그 대신 100만 세스테르티우스를 받는다'는 조건으로 자신에게 유증되었을 때, 그는 그 그림을 선호했을 뿐만 아니라 침실에 걸어두고 숭배했다.
fertur etiam in sacrificando quondam captus facie ministri acerram praeferentis nequisse abstinere, quin paene uixdum re diuina peracta ibidem statim seductum constupraret simulque fratrem eius tibicinem;
전하는 바에 따르면, 한번은 제사를 지내던 중 향합을 받들고 있던 시종의 미모에 사로잡혀 신성한 의식이 거의 끝나자마자 참지 못하고 그 시종을 즉시 그 자리에서 데려가 겁탈하고, 동시에 그의 형제인 피리 부는 사람까지 겁탈했다고 한다.
atque utrique mox, quod mutuo flagitium exprobrarant, crura fregisse.
그리고 곧이어 두 사람이 서로 그 치욕을 비난하자, 두 사람의 다리를 부러뜨렸다고 한다.
§45feminarum quoque, et quidem illustrium, capitibus quanto opere solitus sit inludere, euidentissime apparuit Malloniae cuiusdam exitu, quam perductam nec quicquam amplius pati constantissime recusantem delatoribus obiecit ac ne ream quidem interpellare desiit, 'ecquid paeniteret';
여성들, 그것도 명문가 여성들의 명예를 그가 얼마나 조롱하곤 했는지는 한 말로니아라는 여인의 최후를 통해 가장 명백히 드러났다. 그녀는 그에게 끌려왔으나 그 이상의 굴욕을 견디기를 완강히 거부하자, 그는 그녀를 밀고자들에게 넘겼고, 피고인이 된 그녀가 재판을 받는 동안에도 "후회하는 것이 없느냐"고 다그치기를 멈추지 않았다.
donec ea relicto iudicio domum se abripuit ferroque transegit, obscaenitate oris hirsuto atque olido seni clare exprobrata.
결국 그녀는 재판을 팽개치고 집으로 달려가 칼로 자신을 찔러 목숨을 끊었는데, 죽기 전에 털이 많고 악취가 나는 노인에게 그 입의 음란함을 똑똑히 비난했다.
unde mora in Atellanico exhodio proximis ludis adsensu maximo excepta percrebruit, 'hircum uetulum capreis naturam ligurire. '
이 일로 인해 다음 경기 대회 때 아텔라 극의 막간극에서 "늙은 염소가 카프리에서 암염소들의 음부를 핥는다"는 구절이 엄청난 환호를 받으며 널리 퍼졌다.
§46Pecuniae parcus ac tenax comites peregrinationum expeditionumque numquam salario, cibariis tantum sustentauit, una modo liberalitate ex indulgentia uitrici prosecutus, cum tribus classibus factis pro dignitate cuiusque, primae sescenta sestertia, secundae quadringenta distribuit, ducenta tertiae, quam non amicorum sed Graecorum appellabat.
돈에 관해서는 몹시 인색하고 집착이 강해, 여행이나 원정의 동행자들에게 한 번도 급료를 주지 않고 오직 식량만으로 부양했다. 단 한 번 의부의 관대함을 본받아 은혜를 베푼 적이 있었는데, 그때 동행자들을 각자의 지위에 따라 세 등급으로 나누어 첫째 등급에는 60만 세스테르티우스를, 둘째 등급에는 40만 세스테르티우스를 나누어 주었고, '친구들의 등급'이 아니라 '그리스인들의 등급'이라 불렀던 셋째 등급에는 20만 세스테르티우스를 나누어 주었다.
§47Princeps neque opera ulla magnifica fecit—nam et quae sola susceperat, Augusti templum restitutionemque Pompeiani theatri, imperfecta post tot annos reliquit —neque spectacula omnino edidit; et iis, quae ab aliquo ederentur, rarissime interfuit, ne quid exposceretur, utique postquam comoedum Actium coactus est manumittere.
원수로서 그는 웅장한 건축물을 하나도 짓지 않았는데, 그가 유일하게 착수했던 아우구스투스 신전과 폼페이우스 극장의 복원 사업조차 수년이 지난 후에도 미완성인 채로 방치했다. 또한 공개 경기나 구경거리를 전혀 개최하지 않았으며, 다른 사람이 개최하는 행사에도 무언가 요구받거나 청원받는 것을 피하기 위해 극히 드물게만 참석했다. 특히 희극 배우 악티우스를 군중의 요구로 해방시켜 주어야 했던 이후로는 더욱 그러했다.
paucorum senatorum inopia sustentata, ne pluribus opem ferret, negauit se aliis subuenturum, nisi senatui iustas necessitatium causas probassent.
그는 소수 원로원 의원들의 빈곤만을 구제해 주었는데, 더 많은 사람에게 원조를 제공하지 않기 위해 원로원에 정당한 빈곤의 사유를 증명하지 않는 한 다른 누구도 돕지 않겠다고 선언했다.
quo pacto plerosque modestia et pudore deterruit, in quibus Hortalum, Quinti Hortensi oratoris nepotem, qui permodica re familiari auctore Augusto quattuor liberos tulerat.
이 방법으로 그는 많은 사람들을 체면과 수치심으로 단념시켰는데, 그중에는 아주 보잘것없는 재산을 가졌음에도 아우구스투스의 권유로 네 자녀를 두었던 웅변가 퀸투스 호르텐시우스의 손자 호르탈루스도 포함되어 있었다.
§48Publice munificentiam bis omnino exhibuit, pro posito milies sestertium gratuito in trienni tempus et rursus quibusdam dominis insularum, quae in monte Caelio deflagrarant, pretio restituto.
공적으로는 총 두 번만 관대함을 보였다. 한 번은 1억 세스테르티우스를 3년 기한으로 무이자로 대출하기 위해 내놓았을 때였고, 다른 한 번은 카엘리우스 언덕에서 불타버린 일부 다세대 주택의 소유주들에게 그 가치만큼을 전액 보상해 주었을 때였다.
quorum alterum magna difficultate nummaria populo auxilium flagitante coactus est facere, cum per senatus consultum sanxisset, ut faeneratores duas patrimonii partes in solo collocarent, debitores totidem aeris alieni statim soluerent, nec res expediretur;
이 중 전자는 심각한 금융 위기 속에서 민중이 구제를 강력히 요구함에 따라 어쩔 수 없이 행한 일이었다. 당시 그는 원로원 결의를 통해 고리대금업자들이 자산의 3분의 2를 이탈리아 토지에 투자하고, 채무자들은 채무의 같은 비율을 즉시 상환하도록 규정했으나 사태가 해결되지 않았기 때문이었다.
alterum ad mitigandam temporum atrocitatem.
후자는 당시의 참상을 가라앉히기 위한 조치였다.
quod tamen beneficium tanti aestimauit, ut montem Caelium appellatione mutata uocari Augustum iusserit.
그러나 그는 이 은혜를 매우 대단하게 여겨 카엘리우스 언덕의 이름을 바꾸어 '아우구스투스 언덕'이라 부르도록 명령했다.
militi post duplicata ex Augusti testamento legata nihil umquam largitus est, praeterquam singula milia denariorum praetorianis, quod Seiano se non accommodassent, et quaedam munera Syriacis legionibus, quod solae nullam Seiani imaginem inter signa coluissent.
군인들에게는 아우구스투스의 유언에 따른 유증금을 두 배로 늘려 지급한 이후로 아무것도 베풀지 않았다. 다만 근위병들에게는 세야누스에게 가담하지 않았다는 이유로 1인당 1,000데나리우스씩을 주었고, 시리아 군단에는 그들만이 군기 사이에 세야누스의 초상을 전혀 모시지 않았다는 이유로 약간의 선물을 나누어 주었다.
atque etiam missiones ueteranorum rarissimas fecit, ex senio mortem, ex morte compendium captans.
또한 베테랑 군인들의 전역도 극히 드물게 처리했는데, 이는 노령으로 인한 죽음을 기다려 그 죽음을 통해 퇴직금을 절약하고자 함이었다.
ne prouincias quidem liberalitate ulla subleuauit, excepta Asia, disiectis terrae motu ciuitatibus.
속주들에 대해서도 지진으로 도시들이 파괴된 아시아 속주를 제외하고는 어떠한 관대함으로도 원조를 제공하지 않았다.