§81Sed Caesari futura caedes euidentibus prodigiis denuntiata est.
하지만 카이사르에게 다가올 죽음은 명백한 전조들에 의해 예고되었다.
paucos ante menses, cum in colonia Capua deducti lege Iulia coloni ad extruendas uillas uetustissima sepulcra disicerent idque eo studiosius facerent, quod aliquantum uasculorum operis antiqui scrutantes reperiebant, tabula aenea in monimento, in quo dicebatur Capys conditor Capuae sepultus, inuenta est conscripta litteris uerbisque Graecis hac sententia: quandoque ossa Capyis detecta essent, fore ut illo prognatus manu consanguineorum necaretur magnisque mox Italiae cladibus uindicaretur.
몇 달 전, 율리우스 법에 따라 카푸아에 정착한 이주민들이 빌라를 짓기 위해 아주 오래된 무덤들을 해체하고 있었는데, 그들이 수색하는 도중에 고대 양식의 그릇들을 제법 발견하게 되자 더욱 열심히 그 일을 하던 중, 카푸아의 창설자 카피스가 묻혔다고 전해지는 기념비 안에서 그리스 문자 표기와 언어로 다음과 같은 취지의 명문이 기록된 청동판이 발견되었다. 즉, 카피스의 뼈가 드러날 때마다 그의 자손이 친족의 손에 죽임을 당할 것이며, 머지않아 이탈리아의 거대한 재앙을 통해 그 원수가 갚아질 것이라는 내용이었다.
cuius rei, ne quis fabulosam aut commenticiam putet, auctor est Cornelius Balbus, familiarissimus Caesaris.
이 일을 누군가가 지어낸 이야기나 허구로 생각하지 않도록, 카이사르와 아주 친밀한 벗인 코르네리우스 발부스가 그 사실을 보증하고 있다.
proximis diebus equorum greges, quos in traiciendo Rubiconi flumini consecrarat ac uagos et sine custode dimiserat, comperit pertinacissime pabulo abstinere ubertimque flere.
또한 그 전날들에 그는 자신이 루비콘 강을 건널 때 봉헌하고 지키는 이 없이 자유롭게 풀어두었던 말 무리들이 매우 완고하게 먹이를 거부하고 눈물을 흘리고 있다는 것을 알게 되었다.
et immolantem haruspex Spurinna monuit, caueret periculum, quod non ultra Martias Idus proferretur.
그리고 희생 제사를 바치던 중, 점술가 스프린나는 그에게 삼월 보름을 넘기지 않고 찾아올 위험을 조심하라고 경고했다.
pridie autem easdem Idus auem regaliolum cum laureo ramulo Pompeianae curiae se inferentem uolucres uarii generis ex proximo nemore persecutae ibidem discerpserunt.
한편 그 보름 전날에는, 굴뚝새 한 마리가 월계수 가지를 물고 폼페이우스 회랑으로 날아드는 것을 인근 숲에서 쫓아온 다양한 종류의 새들이 그 자리에서 찢어 죽였다.
ea uero nocte, cui inluxit dies caedis, et ipse sibi uisus est per quietem interdum supra nubes uolitare, alias cum Ioue dextram iungere;
그리고 마침내 학살의 날이 밝아오는 그 밤에, 그 자신도 꿈속에서 때로는 구름 위를 날아다니고, 때로는 유피테르와 오른손을 맞잡는 꿈을 꾸었다.
et Calpurnia uxor imaginata est conlabi fastigium domus maritumque in gremio suo confodi; ac subito cubiculi fores sponte patuerunt.
그의 아내 칼푸르니아도 집의 지붕 장식이 무너져 내리고 남편이 자신의 품속에서 찔려 죽는 꿈을 꾸었으며, 갑자기 침실 문이 저절로 열렸다.
Ob haec simul et ob infirmam ualitudinem diu cunctatus an se contineret et quae apud senatum proposuerat agere differret, tandem Decimo Bruto adhortante, ne frequentis ac iam dudum opperientis destitueret, quinta fere hora progressus est libellumque insidiarum indicem ab obuio quodam porrectum libellis ceteris, quos sinistra manu tenebat, quasi mox lecturus commiscuit.
이러한 일들과 동시에 그의 허약한 건강 상태 때문에 그가 집에 머물며 원로원에서 다루기로 예정했던 일들을 미루어야 할지 오랫동안 망설였으나, 결국 데키무스 브루투스가 가득 모여 이미 오랫동안 기다리고 있는 원로원 의원들을 저버려서는 안 된다고 권하자, 대략 다섯 시경에 출발했다. 길에서 만난 어떤 이가 건네준 음모를 고발하는 문서를, 그는 마치 곧 읽을 것처럼 왼손에 쥐고 있던 다른 문서들 사이에 섞어 두었다.
dein pluribus hostiis caesis, cum litare non posset, introiit curiam spreta religione Spurinnamque irridens et ut falsum arguens, quod sine ulla sua noxa Idus Martiae adessent: quanquam is uenisse quidem eas diceret, sed non praeterisse. §82assidentem conspirati specie officii circumsteterunt, ilicoque Cimber Tillius, qui primas partes susceperat, quasi aliquid rogaturus propius accessit renuentique et gestu in aliud tempus differenti ab utroque umero togam adprehendit: deinde clamantem: 'ista quidem uis est!' alter e Cascis auersum uulnerat paulum infra iugulum.
그 후 많은 희생수를 잡았으나 길조를 얻지 못하자, 그는 종교적 경고를 무시하고 원로원 의사당으로 들어갔으며, 아무런 해도 입지 않은 채 삼월 보름이 왔다고 스프린나를 비웃으며 그가 거짓말쟁이임을 증명하려 했다. 그러나 스프린나는 그날이 오기는 했으나 아직 지나가지는 않았다고 말했다. 그가 자리에 앉자 음모자들이 경의를 표하는 척하며 그를 둘러쌌고, 즉시 첫 역할을 맡았던 틸리우스 킴베르가 무언가 청원하려는 듯 가까이 다가와, 거절하며 몸짓으로 다른 기회로 미루려는 카이사르의 양어깨에서 토가를 붙잡았다. 그가 “이것은 폭력이다!”라고 외치자, 카스카 중 한 명이 등 뒤에서 그의 목 바로 아래를 찔러 상처를 입혔다.
Caesar Cascae brachium arreptum graphio traiecit conatusque prosilire alio uulnere tardatus est;
카이사르는 카스카의 팔을 붙잡고 철필로 찔렀으며, 앞으로 뛰쳐나가려 했으나 다른 상처로 인해 저지당했다.
utque animaduertit undique se strictis pugionibus peti, toga caput obuoluit, simul sinistra manu sinum ad ima crura deduxit, quo honestius caderet etiam inferiore corporis parte uelata.
사방에서 뽑아 든 단검들이 자신을 노리는 것을 알아차리자, 그는 토가로 머리를 감쌌으며, 동시에 왼손으로 옷자락을 발목까지 끌어내려 신체의 하부까지 가려진 채 더 단정하게 쓰러지도록 했다.
atque ita tribus et uiginti plagis confossus est uno modo ad primum ictum gemitu sine uoce edito, etsi tradiderunt quidam Marco Bruto irruenti dixisse:
kai\ su\ te/knon; exanimis diffugientibus cunctis aliquamdiu iacuit, donec lecticae impositum, dependente brachio, tres seruoli domum rettulerunt.
그리하여 그는 스물세 군데를 찔려 쓰러졌는데, 첫 타격 때 말 없는 단 한 번의 신음만 냈을 뿐이었으나, 어떤 이들이 전하는 바에 따르면, 자신에게 달려드는 마르크스 브루투스에게 다음과 같이 말했다고 한다. “너마저도, 내 아들아?” 모두가 뿔뿔이 흩어져 도망친 후, 그는 숨진 채 한동안 누워 있다가, 세 명의 비천한 노예들이 가마에 그를 싣고 한쪽 팔을 늘어뜨린 채 집으로 데려갔다.
nec in tot uulneribus, ut Antistius medicus existimabat, letale ullum repertum est, nisi quod secundo loco in pectore acceperat.
의사 안티스티우스의 판단에 따르면, 그 수많은 상처 중에서 가슴에 두 번째로 입은 상처를 제외하고는 치명적인 상처가 발견되지 않았다.
Fuerat animus coniuratis corpus occisi in Tiberim trahere, bona publicare, acta rescindere, sed metu Marci Antoni consulis et magistri equitum Lepidi destiterunt. §83postulante ergo Lucio Pisone socero testamentum eius aperitur recitaturque in Antoni domo, quod Idibus Septembribus proximis in Lauicano suo fecerat demandaueratque uirgini Vestali maximae.
음모자들은 살해된 자의 시신을 티베리스 강으로 던지고, 재산을 몰수하며, 그의 조치들을 취소하려는 의도를 품었으나, 집정관 마르쿠스 안토니우스와 기병대장 레피두스에 대한 두려움 때문에 단념했다. 그리하여 장인 루키우스 피소의 요구에 따라 그의 유언장이 개봉되어 안토니우스의 집에서 낭독되었는데, 이는 그가 지난 9월 보름에 라비카눔에 있는 자신의 별장에서 작성하여 베스타 신전의 수석 처녀 사제에게 맡겨두었던 것이었다.
Quintus Tubero tradit heredem ab eo scribi solitum ex consulatu ipsius primo usque ad initium ciuilis belli Cn. Pompeium, idque militibus pro contione recitatum.
퀸투스 투베로가 전하는 바에 따르면, 그는 첫 집정관직 때부터 내전의 시작에 이르기까지 그나이우스 폼페이우스를 상속인으로 기록하곤 했으며, 이것은 병사들 앞에서 공적으로 낭독되기도 했다.
sed nouissimo testamento tres instituit heredes sororum nepotes, Gaium Octauium ex dodrante, et Lucium Pinarium et Quintum Pedium ex quadrante reliquo;
그러나 최종 유언장에서 그는 누이들의 손자인 세 명을 상속인으로 지정했다. 가이우스 옥타비우스에게는 4분의 3을, 루키우스 피나리우스와 퀸투스 페디우스에게는 나머지 4분의 1을 나누어 주었다.
in ima cera Gaium Octauium etiam in familiam nomenque adoptauit;
유언장 끝머리에서 그는 가이우스 옥타비우스를 가문과 이름으로 입양하기까지 했다.
plerosque percussorum in tutoribus fili, si qui sibi nasceretur, nominauit, Decimum Brutum etiam in secundis heredibus.
또한 자신에게 아들이 태어날 경우를 대비하여 그의 후견인들 속에 저격자들 중 다수를 지명했고, 데키무스 브루투스를 제2순위 상속인 중에도 지명했다.
populo hortos circa Tiberim publice et uiritim trecenos sestertios legauit.
민중에게는 티베리스 강 근처의 정원들을 공용으로 남겼으며, 한 사람당 300세스테르티우스를 남겼다.