Humanitext Reader

수에토니우스 · 카이사르전 §12-17

법무관 재임과 카틸리나 음모를 둘러싼 정쟁

19개 구절 중 3번째 · 라틴어

요약

카이사르는 에딜리스와 법무관 임기를 통해 인민의 지지를 얻고자 하나, 원로원 및 옵티마테스의 반대에 부딪혀 카틸리나 음모 사건의 처리, 호민관 메텔루스와의 연대, 그리고 공범 고발 사건 등 여러 정치적 위기와 갈등에 직면한다.

§12subornauit etiam qui Gaio Rabirio perduellionis diem diceret, quo praecipuo adiutore aliquot ante annos Luci Saturnini seditiosum tribunatum senatus coercuerat, ac sorte iudex in reum ductus tam cupide condemnauit, ut ad populum prouocanti nihil aeque ac iudicis acerbitas profuerit.
그는 또한 가이우스 라비리우스에게 반역죄의 소송 제기일을 지정할 사람을 매수했는데, 이 라비리우스를 주요 협조자로 삼아 몇 년 전 원로원은 루키우스 사투르니누스의 반란적인 호민관직을 제압한 바 있었다. 그리고 추첨을 통해 피고에 대한 재판관으로 선정되자 너무나 열성적으로 유죄 판결을 내렸기에, 인민에게 상소한 피고에게는 재판관의 가혹함만큼 도움이 된 것이 없었다.
§13deposita prouinciae spe pontificatum maximum petit non sine profusissima largitione;
속주에 대한 희망을 버리자 그는 극도로 아낌없는 매수 공세를 펼치며 최고 제사장의 직위를 구했다.
in qua reputans magnitudinem aeris alieni, cum mane ad comitia descenderet, praedixisse matri osculanti fertur domum se nisi pontificem non reuersurum.
이 과정에서 자신의 거대한 채무 액수를 고려하며, 아침에 민회로 내려갈 때 입을 맞추는 어머니에게 자신은 최고 제사장이 되지 않으면 집으로 돌아오지 않겠다고 예언했다고 전해진다.
atque ita potentissimos duos competitores multumque et aetate et dignitate antecedentes superauit, ut plura ipse in eorum tribubus suffragia quam uterque in omnibus tulerit.
그리하여 나이와 품격 모두에서 자신을 크게 앞서는 두 명의 가장 강력한 경쟁자를 압도적인 차이로 이겼는데, 그가 그들의 투표구에서 얻은 표가 그들 각자가 전체 투표구에서 얻은 표보다 더 많을 정도였다.
§14Praetor creatus, detecta coniuratione Catilinae senatuque uniuerso in socios facinoris ultimam statuente poenam, solus municipatim diuidendos custodiendosque publicatis bonis censuit.
법무관에 선출된 후, 카틸리나의 음모가 발각되고 원로원 전체가 그 공범자들에게 극형을 선고하려 했을 때, 오직 그만이 그들의 재산을 몰수한 채 지방 자치도시들에 분산하여 구금해야 한다고 주장했다.
quin et tantum metum iniecit asperiora suadentibus, identidem ostentans quanta eos in posterum a plebe Romana maneret inuidia, ut Decimum Silanum consulem designatum non piguerit sententiam suam, quia mutare turpe erat, interpretatione lenire, uelut grauius atque ipse sensisset exceptam.
뿐만 아니라, 그는 더 엄한 처벌을 주장하는 자들에게 앞으로 로마 평민들로부터 얼마나 큰 원한이 그들을 기다리고 있는지 거듭 상기시키며 극심한 공포를 불어넣었기에, 집정관 지명자 데키무스 실라누스는 자신의 의견을 바꾸는 것이 불명예스러웠으므로, 마치 자신이 의도했던 것보다 더 가혹하게 받아들여진 것처럼 해석을 통해 자신의 의견을 완화하는 것을 꺼리지 않을 정도였다.
obtinuisset adeo transductis iam ad se pluribus et in his Cicerone consulis fratre, nisi labantem ordinem confirmasset M. Catonis oratio.
이미 많은 이들을, 그중에는 집정관의 동생인 키케로까지 자기 편으로 끌어들였기에 그는 자신의 의견을 관철할 뻔했으나, 마르쿠스 카토의 연설이 흔들리던 원로원을 다잡지 않았다면 그렇게 되었을 것이다.
ac ne sic quidem impedire rem destitit, quoad manus equitum Romanorum, quae armata praesidii causa circumstabat, inmoderatius perseueranti necem comminata est, etiam strictos gladios usque eo intentans, ut sedentem una proximi deseruerint, uix pauci complexu togaque obiecta protexerint.
그리고 이 상황에서도 그는 방해하기를 멈추지 않았는데, 결국 호위를 위해 무장한 채 둘러서 있던 로마 기사들의 부대가 지나치게 완강히 버티는 그에게 죽음을 위협하기에 이르렀고, 심지어 뽑아 든 칼을 그에게 겨누기까지 하니, 같이 앉아 있던 이웃들이 그를 버려두고 떠났고, 겨우 몇 사람만이 그를 껴안고 토가를 가로막아 간신히 보호했다.
tunc plane deterritus non modo cessit, sed et in reliquum anni tempus curia abstinuit.
이때 완전히 겁을 먹은 그는 양보했을 뿐만 아니라 그해의 남은 기간 동안 원로원 출입을 삼갔다.
§15Primo praeturae die Quintum Catulum de refectione Capitoli ad disquisitionem populi uocauit rogatione promulgata, qua curationem eam in alium transferebat;
법무관 첫날, 그는 카피톨리움 신전 재건과 관련해 퀸투스 카툴루스를 인민의 신문에 회부하며, 그 관리권을 다른 사람에게 이전하는 법안을 발의했다.
uerum impar optimatium conspirationi, quos relicto statim nouorum consulum officio frequentes obstinatosque ad resistendum concucurrisse cernebat, hanc quidem actionem deposuit.
그러나 임기를 시작하는 새 집정관들을 수행하는 의무마저 즉시 팽개치고 저항하기 위해 떼를 지어 단호하게 몰려드는 옵티마테스의 결속에 대적할 수 없음을 깨닫고, 결국 이 조치를 포기했다.
§16ceterum Caecilio Metello tribuno plebis turbulentissimas leges aduersus collegarum intercessionem ferenti auctorem propugnatoremque se pertinacissime praestitit, donec ambo administratione rei publicae decreto patrum submouerentur.
한편, 동료들의 거부권 행사에 맞서 지극히 선동적인 법률들을 제정하려는 호민관 카에킬리우스 메텔루스를 위해 그는 매우 집요하게 그 제안자이자 옹호자 역할을 자처했고, 마침내 두 사람 모두 원로원 결의에 의해 공직 수행이 정지되었다.
ac nihilo minus permanere in magistratu et ius dicere ausus, ut comperit paratos, qui ui ac per arma prohiberent, dimissis lictoribus abiectaque praetexta domum clam refugit pro condicione temporum quieturus.
그럼에도 불구하고 그는 관직에 머물며 사법권을 행사하려 했으나, 무력과 무기로 이를 저지하려는 자들이 준비되어 있음을 알게 되자, 시종들을 해고하고 법복을 벗어던진 채 비밀리에 집으로 도망쳐 시국의 상황에 맞추어 은신하고자 했다.
multitudinem quoque biduo post sponte et ultro confluentem operamque sibi in adserenda dignitate tumultuosius pollicentem conpescuit.
이틀 뒤 자발적으로 몰려들어 그의 존엄을 지키기 위해 소란스럽게 도움을 주겠다고 자청하는 군중 또한 진정시켰다.
quod cum praeter opinionem euenisset, senatus ob eundem coetum festinato coactus gratias ei per primores uiros egit accitumque in curiam et amplissimis uerbis conlaudatum in integrum restituit inducto priore decreto.
이것이 예상치 못하게 일어나자, 그 집회 때문에 급히 소집된 원로원은 수석 의원들을 통해 그에게 사의를 표했고, 그를 의사당으로 불러 극찬한 뒤 이전 결의를 취소하고 그를 원상 복귀시켰다.
§17Recidit rursus in discrimen aliud inter socios Catilinae nominatus et apud Nouium Nigrum quaestorem a Lucio Vettio indice et in senatu a Quinto Curio, cui, quod primus consilia coniuratorum detexerat, constituta erant publice praemia.
그는 카틸리나의 공범 중 한 명으로 지목되어, 재무관 노비우스 니게르 앞에서는 고발자 루키우스 베티우스에게, 원로원에서는 퀸투스 쿠리우스에게 고발당함으로써 다시 한번 다른 위기에 빠졌다. 이 쿠리우스에게는 음모자들의 계획을 가장 먼저 폭로했다는 이유로 공적인 포상금이 책정되어 있었다.
Curius e Catilina se cognouisse dicebat, Vettius etiam chirographum eius Catilinae datum pollicebatur.
쿠리우스는 자신이 카틸리나로부터 직접 들었다고 주장했고, 베티우스는 카이사르가 카틸리나에게 준 자필 서명문까지 제시하겠다고 장담했다.
id uero Caesar nullo modo tolerandum existimans, cum inplorato Ciceronis testimonio quaedam se de coniuratione ultro ad eum detulisse docuisset, ne Curio praemia darentur effecit;
그러나 카이사르는 이것을 도저히 용납할 수 없고 생각하여, 키케로의 증언을 청해 자신이 음모에 관한 몇 가지 사항을 자발적으로 그에게 제보했음을 입증함으로써 쿠리우스에게 포상금이 지급되지 못하도록 막았다.
Vettium pignoribus captis et direpta supellectile male mulcatum ac pro rostris in contione paene discerptum coiecit in carcerem;
그리고 베티우스에 대해서는 담보를 잡고 가구들을 약탈하여 혹독하게 구타한 뒤, 연단 앞의 민회에서 거의 찢겨 죽을 뻔한 것을 감옥에 처넣었다.
eodem Nouium quaestorem, quod compellari apud se maiorem potestatem passus esset.
재무관 노비우스 역시 자신의 법정에서 자신보다 더 높은 권력자가 소환당하는 것을 허용했다는 이유로 같은 감옥에 처넣었다.

어휘·문법 주석

  1. §12quo praecipuo adiutore — 관계대명사 `quo`는 선행사 `Gaio Rabirio`를 가리킨다. `quo praecipuo adiutore`는 명사와 형용사로 이루어진 '탈격 절대(ablative absolute)' 구문을 구성하며, '그(라비리우스)를 주요 협조자로 삼아'라는 의미를 나타낸다.
  2. §14obtinuisset adeo... nisi... confirmasset — 접속법 과거완료를 사용한 과거 사실 반대 가정문이다. 조건절은 `nisi... confirmasset`이고, 귀결절은 `obtinuisset adeo...`이다. '만약 카토의 연설이 원로원을 다잡지 않았더라면, 카이사르는 (자신의 제안을) 관철했을 것이다'라는 의미를 나타내며, 부사 `adeo`는 귀결절을 강조하여 '거의 그렇게 될 뻔했다'는 임박함을 전한다.
  3. §17quod compellari apud se maiorem potestatem passus esset — `quod` 절 안의 접속법 `passus esset`은 고발자(카이사르)의 주관적이고 기소적인 이유('~했다는 이유로')를 나타낸다. 수동태 부정사 `compellari`의 의미상 주어는 대격인 `maiorem potestatem` (더 높은 권한을 가진 자, 즉 법무관 카이사르)이며, '자신(재무관 노비우스)의 법정에서 자신보다 상위의 권력자가 피고로 소환당하는 것을 허용했다'는 의미이다.

이 구절 인용하기

수에토니우스, 카이사르전 §12-17. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi1348.abo011.humanitext-lat2:12-17

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.