§87.18Fiscus tanti est, quantum habet;
금고는 그것이 담고 있는 만큼의 가치가 있네.
immo in accessionem eius venit, quod habet.
아니, 오히려 그것이 담고 있는 것이 금고의 종속물이 되네.
Quis pleno sacculo ullum pretium ponit nisi quod pecuniae in eo conditae numerus effecit? Idem evenit magnorum dominis patrimoniorum: accessiones illorum et appendices sunt.
가득 찬 주머니에 대해, 거기에 담긴 돈의 액수가 만들어낸 가치 외에 누가 어떤 가치를 두겠는가? 막대한 유산의 소유자들에게도 동일한 일이 일어나네. 그들은 유산의 종속물이자 부속물일 뿐이네.
Quare ergo sapiens magnus est? Quia magnum animum habet.
그렇다면 왜 현자는 위대한가? 위대한 영혼을 가지고 있기 때문이네.
Verum est ergo quod contemptissimo cuique contingit, bonum non esse.
그러므로 가장 경멸스러운 자 누구에게나 생길 수 있는 것은 선이 아니라는 것은 참되네.
§87.19Itaque in dolentiam numquam bonum dicam;
그러므로 나는 고통 없음(무통)을 결코 선이라 부르지 않을 것이네.
habet illam cicada, habet pulex.
매미도 그것을 가지고 있고, 벼룩도 그것을 가지고 있기 때문이네.
Ne quietem quidem et molestia vacare bonum dicam;
고요함이나 번거로움에서 벗어나 있는 것조차도 나는 선이라 부르지 않을 것이네.
quid est otiosius verme? Quaeris, quae res sapientem faciat? Quae deum.
벌레보다 더 한가한(움직이지 않는) 것이 있겠는가? 무엇이 사람을 현자로 만드는지 묻는가? 신으로 만드는 것과 같네.
Des oportet illi divinum aliquid, caeleste, magnificum.
현자에게는 신성하고, 천상적이며, 장엄한 무언가를 부여해야 하네.
Non in omnes bonum cadit nec quemlibet possessorem patitur.
선은 모든 사람에게 내려지는 것이 아니며, 아무 소유자나 용납하지도 않네.
§87.20Vide
"
Et quid quaeque ferat regio et quid quaeque recuset:
Hic segetes, illic veniunt felicius uvae.
보게나. "그리고 각 지역이 무엇을 생산하고 무엇을 거부하는지. 여기서는 곡식이, 저기서는 포도가 더 풍성하게 자라네.
Arborei fetus alibi atque iniussa virescunt
Gramina.
다른 곳에서는 나무의 열매와 심지 않아도 푸르게 자라는 풀밭이.
Nonne vides, croceos ut Tmolus odores,
India mittat ebur, molles sua tura Sabaei?
At Chalybes nudi ferrum. "
보이지 않는가, 트몰루스 산이 사프란 향기를, 인도가 상아를, 나약한 사바인들이 자신들의 유향을 보내는 것이? 그러나 벌거벗은 칼뤼베스인은 철을.
§87.21Ista in regiones discripta sunt, ut necessarium mortalibus esset inter ipsos commercium, si invicem alius aliquid ab alio peteret.
"이러한 것들은 지역마다 분배되어 있네. 만약 사람들이 서로에게서 무언가를 구하려 한다면, 필멸자들 사이에 서로 교역이 필요하도록 말이네.
Summum illud bonum habet et ipsum suam sedem.
저 지고한 선 자체도 자신의 자리를 가지고 있네.
Non nascitur, ubi ebur, nec ubi ferrum.
상아가 있는 곳에서도, 철이 있는 곳에서도 태어나지 않네.
Quis sit summi boni locus quaeris? Animus.
지고한 선의 자리가 어디인지 묻는가? 영혼이네.
Hic nisi purus ac sanctus est, deum non capit.
이것이 깨끗하고 성스럽지 않다면 신을 담을 수 없네.
§87.22"Bonum ex malo non fit.
"선은 악에서 생기지 않네.
Divitiae fiunt autem ex avaritia.
그러나 부는 탐욕에서 생기네.
Divitiae ergo non sunt bonum. "" Non est," inquit, "verum, bonum ex malo non nasci.
그러므로 부는 선이 아니네." "선이 악에서 태어나지 않는다는 것은 참이 아니오." 그가 말하네.
Ex sacrilegio enim et furto pecunia nascitur.
"신성모독(신전 약탈)과 절도에서 돈이 태어나기 때문이오.
Itaque malum quidem est sacrilegio enim et furtum, sed ideo, quia plura mala facit quam bona.
따라서 신성모독과 절도는 참으로 악이지만, 그것은 그것이 선보다 더 많은 악을 행하기 때문이오.
Dat enim lucrum, sed cum metu, sollicitudine, tormentis et animi et corporis. " §87.23Quisquis hoc dicit, necesse est recipiat sacrilegium, sicut malum sit, quia multa mala facit, ita bonum quoque ex aliqua parte esse, quia aliquid boni facit.
그것은 이익을 주지만, 두려움과 불안, 그리고 영혼과 육체의 고통을 동반하기 때문이오." 이렇게 말하는 사람은 누구든지 신성모독이 많은 악을 행하기 때문에 악인 것과 마찬가지로, 어떤 선을 행하기 때문에 어떤 부분에서는 선이기도 하다는 것을 받아들여야만 하네.
Quo quid fieri portentuosius potest? Quamquam sacrilegium, furtum, adulterium inter bona haberi prorsus persuasimus.
이보다 더 기괴한 일이 일어날 수 있겠는가? 우리가 신성모독, 절도, 간통을 선의 부류에 속하는 것으로 완전히 설득해 버렸지만 말이네.
Quam multi furto non erubescunt, quam multi adulterio gloriantur! Nam sacrilegia minuta puniuntur, magna in triumphis feruntur.
얼마나 많은 사람이 절도를 부끄러워하지 않으며, 얼마나 많은 사람이 간통을 자랑하는가! 가벼운 신성모독은 처벌을 받고, 거대한 신성모독은 개선식에서 운반되기 때문이네.
§87.24Adice nunc, quod sacrilegium, si omnino ex aliqua parte bonum est, etiam honestum erit et recte factum vocabitur: nostra enim actio est.
이제 신성모독이 만약 어떤 부분에서라도 온전히 선이라면, 그것은 또한 고결한 것(도덕적 선)이 될 것이고 올바른 행위라 불릴 것이라는 점을 덧붙이게나. 그것은 우리의 행위이기 때문이네.
Quod nullius mortalium cogitatio recipit.
이것은 어떤 필멸자의 생각도 받아들이지 않네.
Ergo bona nasci ex malo non possunt.
그러므로 선은 악에서 태어날 수 없네.
Nam si, ut dicitis, ob hoc unum sacrilegium malum est, quia multum mali adfert, si remiseris illi supplicia, si securitatem spoponderis, ex toto bonum erit.
만약 당신들이 말하듯, 신성모독이 오직 이 한 가지 이유, 즉 많은 악을 초래한다는 이유 때문에 악이라면, 만약 당신이 그것에 대한 형벌을 면제해 주고 안전을 보장해 준다면, 그것은 전적으로 선이 될 것이기 때문이네.
Atqui maximum scelerum supplicium in ipsis est.
하지만 죄악에 대한 가장 큰 형벌은 그것들 자체에 있네.
§87.25Erras, inquam, si illa ad carnificem aut carcerem differs;
내가 말하건대, 만약 자네가 그것들을 처형인이나 감옥으로 미룬다면 자네는 잘못 생각하는 것이네.
statim puniuntur, cum facta sunt, immo dum fiunt.
그것들은 행해졌을 때, 아니 오히려 행해지는 동안에 즉시 처벌을 받네.
Non nascitur itaque ex malo bonum, non magis quam ficus ex olea.
그러므로 악에서 선이 태어나지 않는 법이네. 무화과가 올리브 나무에서 태어날 수 없는 것과 전적으로 마찬가지로 말이네.
Ad semen nata respondent, bona degenerare non possunt.
태어난 것은 씨앗에 부합하는 법이며, 선한 것이 퇴화할 수는 없네.
Quemadmodum ex turpi honestum non nascitur, ita ne ex malo quidem bonum.
부끄러운 것에서 고결한 것이 태어나지 않듯, 악에서 선이 태어나지도 않네.
Nam idem est honestum et bonum.
고결한 것과 선은 동일하기 때문이네."