§87.1Naufragium, antequam navem adscenderem, feci.
나는 배에 오르기도 전에 난파를 당했네.
Quomodo acciderit, non adicio, ne et hoc putes inter Stoica paradoxa ponendum, quorum nullum esse falsum nec tam mirabile quam prima facie videtur, cum volueris, adprobabo, immo etiam si nolueris.
어떻게 그런 일이 일어났는지는 덧붙이지 않겠네. 자네가 이것마저도 스토아학파의 역설들 중 하나에 두어야 한다고 생각하지 않도록 말이네. 스토아학파의 역설들 중 어느 것도 거짓이 아니며 처음 보기에 그런 것만큼 기이하지 않다는 것을, 자네가 원한다면, 아니 원하지 않더라도 내 증명해 보이겠네.
Interim hoc me iter docuit, quam multa haberemus supervacua et quam facile iudicio possemus deponere, quae, si quando necessitas abstulit, non sentimus ablata.
한편으로 이번 여행은 우리에게 얼마나 많은 불필요한 것들이 있었는지, 그리고 그것들을 빼앗겼을 때조차 빼앗겼다고 느끼지 않을 만한 것들을 우리의 판단에 의해 얼마나 쉽게 내려놓을 수 있는지를 가르쳐 주었네.
§87.2Cum paucissimis servis, quos unum capere vehiculum potuit, sine ullis rebus, nisi quae corpore nostro continebantur, ego et Maximus meus biduum iam beatissimum agimus.
단 한 대의 마차에 태울 수 있을 정도의 아주 적은 노예들만을 데리고, 우리 몸에 걸친 것 외에는 아무것도 가지지 않은 채, 나와 나의 맥시무스는 벌써 이틀째 더없이 행복한 시간을 보내고 있네.
Culcita in terra iacet, ego in culcita.
매트리스는 땅바닥에 놓여 있고, 나는 매트리스 위에 누워 있네.
Ex duabus paenulis altera stragulum, altera opertorium facta est.
두 벌의 외투 중 한 벌은 요가 되었고, 다른 한 벌은 이불이 되었네.
§87.3De prandio nihil detrahi potuit;
점심 식사에서는 아무것도 뺄 수 없었네.
paratum fuit non magis hora, nusquam sine caricis, numquam sine pugillaribus.
한 시간도 안 되어 준비되었고, 말린 무화과가 빠진 적이 없으며, 필기용 서판이 곁에 없었던 적이 없네.
Illae, si panem habeo, pro pulmentario sunt, si non habeo, pro pane.
무화과는 빵이 있으면 반찬이 되고, 빵이 없으면 빵을 대신하네.
Cotidie mihi annum novum faciunt, quem ego faustum et felicem reddo bonis cogitationibus et animi magnitudine, qui numquam maior est, quam ubi aliena seposuit et fecit sibi pacem nihil timendo, fecit sibi divitias nihil concupiscendo.
그것들은 매일 나에게 새해를 만들어 주며, 나는 좋은 생각과 영혼의 위대함으로 그 해를 상서롭고 행복하게 만든다네. 영혼은 외적인 것들을 제쳐두고 아무것도 두려워하지 않음으로써 스스로에게 평화를 가져다주고, 아무것도 탐하지 않음으로써 스스로에게 부를 가져다줄 때보다 더 위대해질 수 없기 때문이네.
§87.4Vehiculum, in quod inpositus sum, rusticum est;
내가 타고 있는 마차는 초라하기 그지없네.
nudae vivere se ambulando testantur;
뮬들은 오직 걸어감으로써 자신들이 살아 있음을 증명하고 있네.
mulio excalceatus, non propter aestatem.
마부는 맨발인데, 여름 때문이 아니네.
Vix a me obtineo, ut hoc vehiculum velim videri meum.
나는 이 마차가 내 것으로 보이고 싶어 하는 마음을 내 안에서 거의 얻어내지 못하고 있네.
Durat adhuc perversa recti verecundia, et quotiens in aliquem comitatum lautiorem incidimus, invitus erubesco, quod argumentum est ista, quae probo, quae laudo, nondum habere certam sedem et inmobilem.
올바른 것에 대한 왜곡된 수치심이 아직도 남아 있어서, 우리가 더 화려한 일행을 마주칠 때마다 나는 나도 모르게 얼굴이 붉어지네. 이는 내가 승인하고 찬양하는 것들이 아직 확고하고 부동의 자리를 잡지 못했다는 증거이네.
Qui sordido vehiculo erubescit, pretioso gloriabitur.
초라한 마차에 얼굴을 붉히는 자는 값비싼 마차를 자랑하게 될 것이네.
§87.5Parum adhuc profeci.
나는 아직 배운 바가 적네.
Nondum audeo frugalitatem palam ferre.
아직 검소함을 드러내놓고 실천할 용기가 없네.
Etiamnunc curo opiniones viatorum.
지금도 여행자들의 시선을 신경 쓰고 있네.
Contra totius generis humani opiniones mittenda vox erat: "Insanitis, erratis, stupetis ad supervacua, neminem aestimatis suo.
인류 전체의 의견에 맞서 다음과 같은 목소리를 냈어야 했네. "당신들은 미쳤고, 길을 잃었으며, 쓸데없는 것에 넋을 잃고 있고, 아무도 그 사람 자체의 가치로 평가하지 않소.
Cum ad patrimonium ventum est, diligentissimi conputatores sic rationem ponitis singulorum, quibus aut pecuniam credituri estis aut beneficia, nam haec quoque iam expensa fertis:
유산에 관해서라면, 당신들은 아주 치밀한 계산가처럼 행동하며, 돈을 빌려주거나 은혜를 베풀려는 개개인에 대해 다음과 같이 수지타산을 맞추지 않소. 당신들은 이미 은혜조차도 지출로 계산하고 있으니 말이오.
§87.6late possidet, sed multum debet;
'그는 넓은 영토를 가지고 있지만 빚이 많다.
habet domum formosam, sed alienis nummis paratam: familiam nemo cito speciosiorem producet, sed nominibus non respondet;
그는 아름다운 집을 가지고 있지만 남의 돈으로 마련한 것이다. 그만큼 훌륭한 노예들을 금방 보여줄 수 있는 사람은 없지만, 그는 채무 명부에 답하지 못한다.
si creditoribus solverit, nihil illi supererit Idem in reliquis quoque facere debebitis, excutere quantum proprii quisque habeat. "
만약 그가 채권자들에게 빚을 갚는다면 그에게는 아무것도 남지 않을 것이다.' 당신들은 다른 일에 있어서도 이와 똑같이 해야 하며, 각자가 정말로 자기 소유로 무엇을 가지고 있는지 철저히 밝혀내야 하오." 자네는 저 사람이 부유하다고 생각하는군.
§87.7Divitem illum putas, quia aurea supellex etiam in via sequitur, quia in omnibus provinciis arat, quia magnus kalendari liber volvitur, quia tantum suburbani agri possidet, quantum invidiose in desertis Apuliae possideret.
금으로 된 집기들이 여행길에도 그를 뒤따르고, 모든 속주에서 밭을 갈고, 큰 금리 장부가 굴러가고, 아풀리아의 황야에서라면 시기심을 자아낼 만큼의 넓은 교외지를 소유하고 있다는 이유로 말이네.
Cum omnia dixeris, pauper est.
자네가 그 모든 것을 말할지라도 그는 가난하네.
Quare? Quia debet.
왜인가? 빚을 지고 있기 때문이네.
"Quantum? "inquis.
"얼마나?" 하고 자네는 묻는군.
Omnia.
전부 다일세.
Nisi forte iudicas interesse, utrum aliquis ab homine an a fortuna mutuum sumpserit.
어떤 사람이 다른 사람에게서 돈을 빌렸는지, 아니면 운명으로부터 빌렸는지에 차이가 있다고 자네가 판단하는 것이 아니라면 말이네.
§87.8Quid ad rem pertinent mulae saginatae unius omnes coloris? Quid ista vehicula caelata?
"
Instratos ostro alipedes pictisque tapetis,
Aurea pectoribus demissa monilia pendent,
Tecti auro fulvom mandunt sub dentibus aurum.
모두 한 가지 털빛을 가진 잘 살찐 노새들이 이 일과 무슨 상관이 있단 말인가? 저 조각된 마차들은 무슨 소용인가? "자줏빛 천과 수놓인 깔개로 덮인 날랜 말들, 그 가슴에는 금빛 목걸이가 늘어져 있고, 금으로 덮여 그들은 이빨 아래로 누런 금을 씹는다.
"
Ista nec dominum meliorem possunt facere nec mulam.
"저러한 것들은 주인도 노새도 더 낫게 만들어 줄 수 없네.
§87.9M. Cato Censorius, quem tam e re publica fuit nasci quam Scipionem, alter enim cum hostibus nostris bellum, alter cum moribus gessit, cantherio vehebatur et hippoperis quidem inpositis, ut secum utilia portaret.
국가에 있어서 검찰관 마르쿠스 카토가 태어난 것은 스키피오가 태어난 것만큼이나 유익한 일이었네. 한 사람은 우리의 원수들과 전쟁을 치렀고, 다른 한 사람은 우리의 풍속과 싸웠기 때문이네. 그는 거세마를 탔고, 필요한 물건들을 몸소 지니고 다니기 위해 말안장 주머니까지 얹었다네.
O quam cuperem illi nunc occurrere aliquem ex his trossulis in via cursores et Numidas et multum ante se pulveris agentem! Hic sine dubio cultior comitatiorque quam M. Cato videretur, hic, qui inter illos apparatus delicatos cum maxime dubitat, utrum se ad gladium locet an ad cultrum.
오, 오늘날 저 멋 부리는 자들 중 누군가가 길에서 카토를 마주치고, 앞장서 달리는 하인들과 누미디아인들을 거느리고 자기 앞에 엄청난 먼지를 일으키며 지나가는 것을 내가 얼마나 보고 싶어 했는지! 이 자는 의심할 바 없이 마르쿠스 카토보다 더 세련되고 더 많은 일행을 거느린 것처럼 보일 것이네. 저 사치스러운 도구들 속에서 바로 지금 자신이 검에 몸을 맡길지, 아니면 칼에 몸을 맡길지 고민하고 있는 이 자가 말이네.