§70.1Post longum intervallum Pompeios tuos vidi.
오랜 시간이 흐른 뒤에 나는 자네의 폼페이를 보았네.
In conspectum adulescentiae meae reductus sum.
나는 내 청년 시절의 광경 속으로 다시 인도되었네.
Quicquid illic iuvenis feceram, videbar mihi facere adhuc posse et paulo ante fecisse.
내가 젊은 시절 그곳에서 했던 모든 일을, 나는 지금도 할 수 있고 마치 조금 전에 했던 것처럼 나 자신에게 느껴졌다네.
§70.2Praenavigavimus, Lucili, vitam et quemadmodum in mari, ut ait Vergilius noster,
"
Terraeque urbesque recedant,
"
sic in hoc cursu rapidissimi temporis primum pueritiam abscondimus, deinde adulescentiam, deinde quidquid est illud inter iuvenem et senem medium, in utriusque confinio positum, deinde ipsius senectutis optimos annos.
루킬리우스여, 우리는 삶을 지나쳐 항해해 왔네. 그리고 바다에서 우리 베르길리우스가 말하듯 "육지와 도시들이 멀어진다 "고 하듯이, 이 극도로 빠른 시간의 항로에서 우리는 먼저 소년 시절을 보이지 않게 감추고, 다음으로 청년 시절을, 다음으로 청년과 노년 사이에 놓인 양자의 경계에 위치한 그 중간기를, 다음으로 노년 자체의 가장 좋은 시절을 감추어 간다네.
Novissime incipit ostendi publicus finis generis humani.
그리고 마지막으로 인류 공통의 종말이 나타나기 시작하네.
§70.3Scopulum esse illum putamus dementissimi; portus est, aliquando petendus, numquam recusandus, in quem si quis intra primos annos delatus est, non magis queri debet quam qui cito navigavit.
우리는 극도로 어리석게도 그것을 암초라고 생각하지만, 그것은 항구이며, 언젠가는 찾아야 하고 결코 거부해서는 안 될 곳이네. 만약 누군가가 생의 초기 시절에 그곳으로 실려 가더라도, 빠르게 항해를 끝낸 사람보다 더 불평해서는 안 되네.
Alium enim, ut scis, venti segnes ludunt ac detinent et tranquillitatis lentissimae taedio lassant, alium pertinax flatus celerrime perfert.
자네도 알다시피, 어떤 사람은 느린 바람이 희롱하고 붙잡아 가장 지루한 고요함의 권태로 지치게 만드는 반면, 다른 사람은 끈질기게 부는 바람이 극도로 빠르게 실어다 주기 때문이네.
§70.4Idem evenire nobis puta: alios vita velocissime adduxit, quo veniendum erat etiam cunctantibus, alios maceravit et coxit.
우리에게도 이와 똑같은 일이 일어난다고 생각하게나. 어떤 이들은 망설이는 자들조차 결국 도달해야만 했던 곳으로 삶이 극도로 빠르게 데려다주었고, 다른 이들은 삶이 고통스럽게 시들게 하고 소모시켰네.
Quae, ut scis, non semper retinenda est.
자네도 알다시피, 삶은 언제나 보존되어야 하는 것은 아니네.
Non enim vivere bonum est, sed bene vivere.
단순히 사는 것이 선이 아니라, 잘 사는 것이 선이기 때문이네.
Itaque sapiens vivit, quantum debet, non quantum potest.
따라서 현자는 살 수 있는 만큼 사는 것이 아니라, 살아야 할 만큼 산다네.
§70.5Videbit ubi victurus sit, cum quibus, quomodo, quid acturus.
그는 자신이 어디서 살 것인지, 누구와 함께, 어떻게, 무엇을 할 것인지를 살필 것이네.
Cogitat semper, qualis vita, non quanta sit.
그는 언제나 삶이 어떠한 성질의 것인지 생각하지, 얼마나 긴지 생각하지 않네.
Si multa occurrunt molesta et tranquillitatem turbantia, emittit se.
만약 괴롭고 평온을 깨뜨리는 일이 많이 발생한다면, 그는 스스로를 내보내네.
Nec hoc tantum in necessitate ultima facit, sed cum primum illi coepit suspecta esse fortuna, diligenter circumspicit, numquid ideo desinendum sit.
그리고 그는 이 일을 극단의 궁지에서만 하는 것이 아니라, 운명이 자신에게 의심스럽게 느껴지기 시작하자마자, 그 때문에 생을 끝내야 할지 주의 깊게 둘러본다네.
Nihil existimat sua referre, faciat finem an accipiat, tardius fiat an citius.
그는 스스로 종말을 고하든 그것을 받아들이든, 그것이 늦게 일어나든 일찍 일어나든 자신에게 아무런 상관이 없다고 생각하네.
Non tamquam de magno detrimento timet;
그는 큰 손실에 대해 두려워하듯 두려워하지 않네.
nemo multum ex stilicidio potest perdere.
떨어지는 물방울에서 많은 것을 잃을 수 있는 사람은 아무도 없기 때문이네.
§70.6Citius mori aut tardius ad rem non pertinet, bene mori aut male ad rem pertinet.
일찍 죽느냐 늦게 죽느냐는 중요하지 않고, 잘 죽느냐 잘못 죽느냐가 중요하네.
Bene autem mori est effugere male vivendi periculum.
그리고 잘 죽는다는 것은 잘못 사는 위험에서 벗어나는 것이네.
Itaque effeminatissimam vocem illius Rhodii existimo, qui cum in caveam coniectus esset a tyranno et tamquam ferum aliquod animal aleretur, suadenti cuidam, ut abstineret cibo: "omnia," inquit, "homini, dum vivit, speranda sunt. "
따라서 나는 그 로도스인의 말을 극도로 나약한 것으로 생각하네. 그는 참주에 의해 우리에 갇혀 마치 야수처럼 사육되었는데, 어떤 사람이 그에게 단식을 권하자 "사람은 살아있는 한 모든 것에 희망을 걸어야 한다"고 말했다네.
§70.7Ut sit hoc verum, non omni pretio vita emenda est.
설령 이것이 사실일지라도, 삶은 어떤 대가를 치르고서라도 사야 하는 것은 아니네.
Quaedam licet magna, licet certa sint, tamen ad illa turpi infirmitatis confessione non veniam.
비록 어떤 일들이 크고 확실할지라도, 나는 나약함을 품위 없이 고백함으로써 그것들에 이르고 싶지는 않네.
Ego cogitem in eo, qui vivit, omnia posse fortunam, potius quam cogitem in eo, qui scit mori, nil posse fortunam?
내가 살아있는 자에 대해 운명이 모든 것을 할 수 있다고 생각해야 하겠는가, 아니면 죽을 줄 아는 자에 대해 운명이 아무것도 할 수 없다고 생각해야 하겠는가?
§70.8Aliquando tamen, etiam si certa mors instabit et destinatum sibi supplicium sciet, non commodabit poenae suae manum;
그러나 때로는 확실한 죽음이 임박하고 자신에게 예정된 형벌을 알고 있을지라도, 그는 자신의 형벌에 손을 빌려주지 않을 것이네.
sibi commodaret.
손을 빌려준다면 그것은 자기 자신을 돕는 일일 것이네.
Stultitia est timore mortis mori.
죽음의 공포 때문에 죽는 것은 어리석은 짓이네.
Venit qui occidat.
죽일 자가 오고 있네.
Expecta.
기다리게나.
Quid occupas? Quare suscipis alienae crudelitatis procurationem? Utrum invides carnifici tuo an parcis?
왜 서두르는가? 왜 타인의 잔혹함의 대행을 떠맡는가? 자네는 자네의 처형인을 시기하는가, 아니면 그를 아끼는가?
§70.9Socrates potuit abstinentia finire vitam et inedia potius quam veneno mori.
소크라테스는 단식으로 삶을 끝내고 독약이 아니라 굶주림으로 죽을 수도 있었네.
Triginta tamen dies in carcere et in expectatione mortis exegit, non hoc animo tamquam omnia fieri possent, tamquam multas spes tam longum tempus reciperet, sed ut praeberet se legibus, ut fruendum amicis extremum Socraten daret.
그러나 그는 감옥에서 죽음을 기다리며 삼십 일을 보냈네. 이는 모든 일이 일어날 수 있다거나, 그토록 긴 시간이 많은 희망을 허용할 수 있다는 마음에서가 아니라, 법에 자신을 순종시키고 친구들에게 마지막 소크라테스를 누리게 하기 위함이었네.
Quid erat stultius quam mortem contemnere, venenum timere?
죽음을 경멸하면서 독약을 두려워하는 것보다 더 어리석은 일이 어디 있겠는가?