§69.1Mutare te loca et aliunde alio transilire nolo;
나는 자네가 장소를 바꾸고 여기저기로 뛰어다니기를 바라지 않네.
primum, quia tam frequens migratio instabilis animi est.
첫째로, 그처럼 빈번한 이동은 불안정한 마음의 징표이기 때문이네.
Coalescere otio non potest, nisi desit circumspicere et errare.
기웃거리고 방황하는 일이 없어지지 않는 한, 한가로움 속에 융화될 수 없네.
Ut animum possis continere, primum corporis tui fugam siste.
마음을 통제할 수 있으려면 먼저 자네 신체의 도피를 멈추게나.
§69.2Deinde plurimum remedia continuata proficiunt.
둘째로, 지속적인 치료가 가장 큰 효과를 낸다네.
Interrumpenda non est quies et vitae prioris oblivio.
휴식과 이전 삶의 망각은 중단되어서는 안 되네.
Sine dediscere oculos tuos, sine aures adsuescere sanioribus verbis.
자네의 눈이 (보던 것을) 잊어버리게 두고, 귀가 더 건전한 말에 익숙해지도록 내버려 두게나.
Quotiens processeris, in ipso transitu aliqua, quae renovent cupiditates tuas, tibi occurrent.
자네가 밖으로 나갈 때마다, 이동하는 바로 그 길에서 자네의 욕망을 재연시킬 무언가가 자네와 마주칠 것이네.
§69.3Quemadmodum ei, qui amorem exuere conatur, evitanda est omnis admonitio dilecti corporis, nihil enim facilius quam amor recrudescit, ita qui deponere vult desideria rerum omnium, quarum cupiditate flagravit, et oculos et aures ab iis, quae reliquit, avertat.
사랑을 벗어버리려 애쓰는 자가 사랑했던 육체를 상기시키는 모든 것을 피해야 하듯이(사랑만큼 쉽게 되살아나는 것은 없기 때문이네), 그와 같이 자신이 열망했던 모든 것에 대한 욕망을 내려놓고자 하는 자는 자신이 뒤로하고 떠난 것들로부터 눈과 귀를 모두 돌려야 하네.
Cito rebellat adfectus.
감정은 쉽게 반란을 일으키기 때문이네.
§69.4Quocumque se verterit, pretium aliquod praesens occupationis suae aspiciet.
그가 어디로 몸을 돌리든, 자신이 몰두하는 일에 대한 즉각적인 대가를 보게 될 것이네.
Nullum sine auctoramento malum est.
대가 없는 악행이란 존재하지 않네.
Avaritia pecuniam promittit, luxuria multas ac varias voluptates, ambitio purpuram et plausum et ex hoc potentiam et quicquid potest potentia.
탐욕은 돈을 약속하고, 사치는 다양하고 많은 즐거움을, 야망은 자줏빛 옷과 갈채, 그리고 그로부터 오는 권력과 권력이 할 수 있는 모든 것을 약속하네.
Mercede te vitia sollicitant; hic tibi gratis vivendum est.
악덕은 보상으로 자네를 유혹하지만, 여기서는 자네가 무상으로 살아가야 하네.
§69.5Vix effici toto saeculo potest, ut vitia tam longa licentia tumida subigantur et iugum accipiant, nedum, si tam breve tempus intervallis caedimus.
그토록 오랜 방종으로 부풀어 오른 악덕을 굴복시키고 멍에를 메우는 일은 평생을 바쳐도 거의 불가능한 법인데, 하물며 이처럼 짧은 시간을 쪼개어 틈을 만든다면 더 말할 것도 없네.
Unam quamlibet rem vix ad perfectum perducit adsidua vigilia et intentio.
끊임없는 경계와 집중으로도 어떤 한 가지 일을 완성에 이르게 하기는 거의 어렵다네.
§69.6Si me quidem velis audire, hoc meditare et exerce, ut mortem et excipias et, si ita res suadebit, accersas.
만약 진정 내 말을 듣고자 한다면, 죽음을 겸허히 받아들이고 상황이 권한다면 죽음을 불러들이기까지 하도록 이것을 묵상하고 훈련하게나.
Interest nihil, illa ad nos veniat an ad illam nos.
죽음이 우리에게 오든 우리가 죽음에게 가든 아무런 차이가 없네.
Illud imperitissimi cuiusque verbum falsum esse tibi ipse persuade: "Bella res est mori sua morte.
지극히 무지한 자들이 흔히 하는 다음 말이 거짓임을 스스로 납득하게나.
"Nemo moritur nisi sua morte.
"제 명에 죽는 것(자기 죽음으로 죽는 것)은 아름다운 일이다." 제 명에 죽는 것 외에는 아무도 다른 죽음을 맞이하지 않네.
Illud praeterea tecum licet cogites: nemo nisi suo die moritur.
게다가 마음속으로 이렇게 생각해도 좋네. 아무도 자기 날이 아닌 날에 죽지 않는다고 말이네.
Nihil perdis ex tuo tempore;
자네는 자네의 시간에서 아무것도 잃지 않네.
nam quod relinquis, alienum est VALE.
자네가 남겨두고 가는 것은 다른 사람의 것이기 때문이네. 잘 있게나.