§59.1Magnam ex epistula tua percepi voluptatem;
나는 자네의 편지로부터 큰 즐거움을 얻었네.
permitte enim mihi uti verbis publicis nec illa ad significationem Stoicam revoca.
나에게 일반적인 언어를 사용하도록 허락해 주고, 그것을 스토아적인 의미로 환원하지 말아 주게나.
Vitium esse voluptatem credimus.
우리는 즐거움이 악덕이라고 믿고 있네.
Sit sane;
참으로 그렇다 치세.
ponere tamen illam solemus ad demonstrandam animi hilarem adfectionem.
하지만 우리는 마음의 활기찬 상태를 ¦p.v1.p.410 나타내기 위해 그 단어를 사용하는 데 익숙해 있네.
§59.2Scio, inquam, et voluptatem, si ad nostrum album verba derigimus, rem infamem esse et gaudium nisi sapienti non contingere.
내가 말하고자 하는 것은, 만약 우리가 우리의 명부에 말을 맞춘다면, 즐거움은 악평을 듣는 것이며 기쁨은 오직 현자에게만 찾아온다는 것을 나도 알고 있다는 것이네.
Est enim animi elatio suis bonis verisque fidentis.
기쁨이란 스스로의 참된 선을 신뢰하는 마음의 고양이기 때문이네.
Vulgo tamen sic loquimur, ut dicamus magnum gaudium nos ex illius consulatu aut nuptiis aut ex partu uxoris percepisse, quae adeo non sunt gaudia, ut saepe initia futurae tristitiae sint.
하지만 세속에서는 우리는 흔히 누군가의 집정관직이나 결혼, 혹은 아내의 출산으로부터 큰 기쁨을 얻었다고 말하곤 하네. 그러나 그것들은 결코 기쁨이 아닐뿐더러 흔히 다가올 슬픔의 시작이 되기도 하네.
Gaudio autem iunctum est non desinere nec in contrarium verti.
기쁨에는 멈추지 않는 것과 반대되는 것으로 변하지 않는 것이 결합되어 있는데 말이네.
§59.3Itaque cum dicit Vergilius noster
"
Et mala mentis gaudia,
"
diserte quidem dicit, sed parum proprie.
그러므로 우리의 베르길리우스가 "그리고 마음의 사악한 기쁨, "라고 말할 때, 그는 참으로 유창하게 말하고는 있으나 적절함은 부족하네.
Nullum enim malum gaudium est.
왜냐하면 어떤 나쁜 기쁨도 존재하지 않기 때문이네.
Voluptatibus hoc nomen inposuit et quod voluit expressit.
그는 즐거움에 이 이름을 붙여 자신이 원했던 바를 표현한 것이네.
Significavit enim homines malo suo laetos.
즉, 인간이 스스로의 악을 기뻐한다는 것을 의미한 것이네.
§59.4Tamen ego non inmerito dixeram cepisse me magnam ex epistula tua voluptatem;
그럼에도 내가 자네의 편지로부터 큰 즐거움을 얻었다고 말한 것은 과한 일이 아니었네.
quamvis enim ex honesta causa inperitus homo gaudeat, tamen adfectum eius inpotentem et in diversum statim inclinaturum voluptatem voco, opinione falsi boni motam, inmoderatam et inmodicam.
비록 미숙한 사람이 고상한 이유로 기뻐할지라도, 나는 거짓된 선에 대한 의견에 의해 움직이고 무절제하고 도를 넘으며, 자제력이 없고 즉시 반대 방향으로 기울어질 그의 감정을 '즐거움'이라 부르기 때문이네.
Sed ut ad propositum revertar, audi, quid me in epistula tua delectaverit: habes verba in potestate.
하지만 본론으로 돌아가서, 자네의 편지에서 무엇이 나를 즐겁게 했는지 들어보게나. 자네는 언어를 마음대로 지배하고 있네.
Non effert te oratio nec longius quam destinasti trahit.
문체는 자네를 들뜨게 하지 않으며 자네가 예정한 것보다 더 멀리 끌고 가지도 않네.
§59.5Multi sunt, qui ad id, quod non proposuerant scribere, alicuius verbi placentis decore vocentur, quod tibi non evenit;
많은 이들은 자신이 쓰려고 의도하지 않았던 것들로, ¦p.v1.p.412 어떤 마음에 드는 단어의 아름다움에 이끌려 끌려가곤 하지만, 자네에게는 그런 일이 일어나지 않았네.
pressa sunt omnia et rei aptata.
모든 것이 압축되어 있고 사안에 부합하네.
Loqueris quantum vis et plus significas quam loqueris.
자네는 원하는 만큼만 말하고, 말하는 것보다 더 많은 것을 뜻하고 있네.
Hoc maioris rei indicium est;
이것은 더 큰 일의 징표이네.
apparet animum quoque nihil habere supervacui, nihil tumidi.
자네의 마음 역시 쓸데없는 것을 아무것도 지니지 않고, 부풀려진 것을 아무것도 지니고 있지 않음이 분명하기 때문이네.
§59.6Invenio tamen translationes verborum ut non temerarias ita quae periculum sui fecerint.
하지만 나는 단어의 비유적 전용이, 무모하지는 않을지언정 스스로 시험을 겪는 듯한 것임을 발견하네.
Invenio imagines, quibus si quis nos uti vetat et poetis illas solis iudicat esse concessas, neminem mihi videtur ex antiquis legisse, apud quos nondum captabatur plausibilis oratio.
나는 비유들을 발견하네. 만약 누군가가 우리가 그것들을 사용하는 것을 금지하고 그것들이 오직 시인들에게만 허용된 것이라고 판정한다면, 그는 옛 작가들을 한 명도 읽어보지 않은 것처럼 나에게 보이네. 그 시절에는 대중의 갈채를 받는 변설이 아직 추구되지 않았네.
Illi, qui simpliciter et demonstrandae rei causa eloquebantur, parabolis referti sunt, quas existimo necessarias, non ex eadem causa qua poetis, sed ut inbecillitatis nostrae adminicula sint, ut et dicentem et audientem in rem praesentem adducant.
소박하게, 그리고 사안을 설명하기 위해서만 말하던 이들은 비유로 가득 차 있는데, 나는 그것들이 필요하다고 생각하네. 시인들과 같은 이유에서가 아니라, 우리들의 유약함을 떠받치는 보조 수단이 되어 말하는 자와 듣는 자 모두를 눈앞의 실재로 인도하도록 말일세.
§59.7Sextium ecce cum maxime lego, virum acrem, Graecis verbis, Romanis moribus philosophantem.
보게나, 나는 마침 세스티우스를 읽고 있네. 그리스의 단어들을 사용하면서도 로마의 도덕에 따라 철학을 하는 날카로운 인물이네.
Movit me imago ab illo posita: ire quadrato agmine exercitum, ubi hostis ab omni parte suspectus est, pugnae paratum;
나는 그가 제시한 비유에 마음이 움직였네. 즉, 사방에서 적이 경계되는 곳에서, 전투 준비를 마친 군대가 방진을 짜고 행진하는 비유 말이네.
"Idem," inquit, "sapiens facere debet;
"똑같은 일을," 그가 말하길, "현자도 행해야 하네.
omnes virtutes suas undique expandat, ut ubicumque infesti aliquid orietur, illic parata praesidia sint et ad nutum regentis sine tumultu respondeant. "Quod in exercitibus iis, quos imperatores magni ordinant, fieri videmus, ut imperium ducis simul omnes copiae sentiant, sic dispositae, ut signum ab uno datum peditem simul equitemque percurrat; hoc aliquanto magis necessarium esse nobis ait.
사방으로 자신의 모든 덕을 전개하여, 적대적인 무언가가 일어나는 곳마다 준비된 방어 부대가 서서, 지배자의 지시에 동요 없이 응하도록 말이네." 위대한 장군들이 정렬시키는 ¦p.v1.p.414 군대에서, 장수의 명령을 모든 군세가 동시에 감지하고, 한 사람에게서 내려진 신호가 보병과 기병을 동시에 가로지르도록 그렇게 배치되어 있는 것을 우리가 보듯, 이것이 우리에게는 훨씬 더 필요한 일이라고 그는 말하네.
§59.8Illi enim saepe hostem timuere sine causa, tutissimumque illis iter quod suspectissimum fuit;
왜냐하면 그들은 종종 아무 이유 없이 적을 두려워했고, 그들에게 가장 의심스러웠던 길이 가장 안전했기 때문이네.
nihil stultitia pacatum habet.
어리석음은 평온한 것을 아무것도 지니지 못하네.
Tam superne illi metus est quam infra.
그 두려움은 위에서뿐만 아니라 아래에서도 오네.
Utrumque trepidat latus.
양옆도 떨고 있네.
Secuntur pericula et occurrunt.
위험이 뒤따르고 앞서 들이닥치네.
Ad omnia pavet, inparata est et ipsis ferretur auxiliis.
모든 것에 겁을 먹고, 준비되어 있지 않으며, 자신을 돕는 구호 수단들에 의해서조차 요동치네.
Sapiens autem ad omnem incursum munitus, intentus, non si paupertas, non si luctus, non si ignominia, non si dolor impetum faciat, pedem referet.
그러나 현자는 모든 습격에 대비하여 무장하고 온 정신을 집중하고 있기에, 가난이, 슬픔이, 오명이, 고통이 엄습해 올지라도 발걸음을 돌리지 않네.
Interritus et contra illa ibit et inter illa.
그는 두려움 없이 그것들에 맞서 나아가며 그것들 사이로 걸어갈 것이네.
§59.9Nos multa alligant, multa debilitant.
많은 것들이 우리를 얽매고, 많은 것들이 우리를 약화시키네.
Diu in istis vitiis iacuimus, elui difficile est.
우리는 오랫동안 저 악덕들 속에 누워 있었기에 씻어내기가 어렵네.
Non enim inquinati sumus, sed infecti.
우리는 단지 더러워진 것이 아니라 깊이 물들었기 때문이네.
Ne ab alia imagine ad aliam transeamus, hoc quaeram, quod saepe mecum dispicio: quid ita nos stultitia tam pertinaciter teneat? Primo quia non fortiter illam repellimus nec toto ad salutem impetu nitimur, deinde quia illa, quae a sapientibus viris reperta sunt, non satis credimus nec apertis pectoribus haurimus leviterque tam magnae rei insistimus.
하나의 비유에서 다른 비유로 넘어가 버리지 않도록, 내가 종종 스스로 자문하고 살피는 이 점을 묻고자 하네. 왜 이토록 어리석음이 우리를 완고하게 붙들고 있는가? 첫째는 우리가 그것을 힘차게 물리치지 않고 구원을 향해 온 힘을 다해 애쓰지 않기 때문이요, 둘째는 현자들에 의해 발견된 것들을 우리가 충분히 믿지 않고 열린 마음으로 받아들이지 않으며, 이토록 중대한 일에 가볍게 임하기 때문이네.