§45.9Si utique vis verborum ambiguitates diducere, I hoc nos doce, beatum non eum esse, quem vulgus appellat, ad quem pecunia magna confluxit, sed illum, cui bonum omne in animo est, erectum et excelsum et mutabilia calcantem, qui neminem videt, cum quo se conmutatum velit, qui hominem ea sola parte aestimat, qua homo est, qui natura magistra utitur, ad illius leges conponitur, sic vivit, quomodo illa praescripsit, cui bona sua nulla vis excutit, qui mala in bonum vertit, certus iudicii, inconcussus, intrepidus, quem aliqua vis movet, nulla perturbat, quem fortuna, cum quod habuit telum nocentissimum vi maxima intorsit, pungit, non vulnerat, et hoc raro.
만약 자네가 기어이 단어들의 모호함을 풀어내고 싶다면, 가서 우리에게 이것을 가르쳐주게. 행복한 사람은 대중이 그렇게 부르며 엄청난 돈이 흘러 들어간 그 사람이 아니라, 모든 선이 마음속에 있고, 곧고 고결하며, 변하기 쉬운 것들을 짓밟는 저 사람이라는 것을 말일세. 그는 자신이 교환되기를 바랄 만한 사람을 아무도 보지 않으며, 오직 인간이 인간인 바로 그 부분으로만 사람을 평가하고, 자연을 스승으로 삼아 그 법칙에 자신을 맞추며, 자연이 규정한 대로 살아간다네. 어떤 힘도 그의 선을 그에게서 빼앗아 갈 수 없으며, 그는 악을 선으로 바꾸고, 판단이 확실하며, 흔들림이 없고, 두려움이 없네. 어떤 힘이 그를 움직일 수는 있어도 혼란스럽게 할 수는 없으며, 운명이 자신이 가진 가장 해로운 무기를 가장 강력한 힘으로 던졌을 때조차, 그를 찌를 뿐 상처 입히지는 못하며, 이조차도 드문 일이라네.
Nam cetera eius tela, quibus genus humanum debellatur, grandinis more dissultant, quae incussa tectis sine ullo habitatoris incommodo crepitat ac solvitur.
인류를 굴복시키는 운명의 다른 무기들은 마치 우박처럼 튕겨 나가기 때문인데, 우박은 지붕에 부딪혀 거주자에게 아무런 불편도 주지 않고 소리를 내며 부서져 녹아내릴 뿐이네.
§45.10Quid me detines in eo, quem tu ipse pseudomenon appellas, de quo tantum librorum conpositum est? Ecce tota mihi vita mentitur;
어찌하여 자네는 자네 스스로가 ‘거짓말쟁이’라고 부르고, 그것에 대해 그렇게나 많은 책이 쓰인 논제 속에 나를 붙들어 두는가? 보게나, 내 평생이 거짓말을 하고 있네.
hanc coargue, hanc ad verum, si acutus es, redige.
이것을 반박하고, 자네가 예리한 사람이라면 이것을 진리로 돌려놓게나.
Necessaria iudicat, quorum magna pars supervacua est.
인생은 필요한 것들이라 판단하지만, 그것들의 대부분은 쓸데없는 것이라네.
Etiam quae non est supervacua, nihil in se momenti habet in hoc, ut possit fortunatam beatumque praestare.
비록 쓸데없는 것이 아닐지라도, 삶을 행운과 행복으로 이끌 수 있다는 점에 있어서는 그 자체로 아무런 중요성도 가지지 못하네.
Non enim statim bonum est, si quid necessarium est;
무엇이 필요하다고 해서 그것이 곧바로 선이 되는 것은 아니기 때문일세.
aut proicimus bonum, si hoc nomen pani et polentae damus et ceteris, sine quibus vita non ducitur.
그렇지 않다면, 만약 우리가 이 이름(선)을 빵과 보리죽, 그리고 그것 없이는 삶을 영위할 수 없는 다른 것들에 부여한다면, 우리는 선을 내팽개치는 셈이 되네.
§45.11Quod bonum est, utique necessarium est;
선한 것은 확실히 필요하네.
quod necessarium est, non utique bonum est, quoniam quidem necessaria sunt quaedam eadem vilissima.
그러나 필요한 것이 확실히 선한 것은 아니네. 필요한 것들 중 어떤 것들은 동시에 매우 보잘것없는 것들이기 때문일세.
Nemo usque eo dignitatem boni ignorat, ut illud ad haec in diem utilia demittat.
그 누구도 선의 존엄함을 일상의 유용한 것들에까지 떨어뜨릴 만큼 무지하지는 않네.
§45.12Quid ergo? Non eo potius curam transferes, ut ostendas omnibus magno temporis inpendio quaeri supervacua et multos transisse vitam, dum vitae instrumenta conquirunt? Recognosce singulos, considera universos;
그러면 어찌해야 하겠는가? 자네는 오히려, 막대한 시간의 희생을 치르며 쓸데없는 것들이 탐구되고 있다는 것과, 많은 이들이 삶의 도구들을 모으는 동안에 일생을 다 보내버렸다는 것을 모두에게 보여주는 일로 관심을 돌려야 하지 않겠는가? 개개인을 돌아보고, 전체를 관찰해보게나.
nullius non vita spectat in crastinum.
내일을 바라보고 있지 않은 삶이란 누구에게도 없다네.
§45.13Quid in hoc sit mali, quaeris? Infinitum.
이 안에 무슨 해악이 있느냐고 묻는가? 무한하네.
Non enim vivunt, sed victuri sunt.
그들은 살고 있는 것이 아니라 살아가려고 준비하는 중이기 때문일세.
Omnia differunt.
그들은 모든 것을 미룬다네.
Etiamsi adtenderemus, tamen nos vita praecurreret; nunc vero cunctantes quasi aliena transcurrit et ultimo die finitur, omni perit.
비록 우리가 온 신경을 쓴다 하더라도 인생은 우리를 앞질러 갈 것인데, 지금은 우리가 머뭇거리는 동안 인생이 마치 남의 것인 양 쏜살같이 지나가 버려, 마지막 날에 끝을 맺지만 실상은 매일매일 사라지고 있는 것이라네.
Sed ne epistulae modum excedam, quae non debet sinistram manum legentis inplere, in alium diem hanc litem cum dialecticis differam nimium subtilibus et hoc solum curantibus, non et hoc.
그러나 독자의 왼손을 가득 채워서는 안 되는 편지의 분량을 초과하지 않도록, 너무나 세세하여 오직 이것만을 신경 쓰고 저것은 신경 쓰지 않는 변증학자들과의 이 논쟁은 다른 날로 미루겠네.
VALE.
잘 지내시게.